Opinie: Snel centraal bestuur voor Drents glasvezel

Worden de Drentse glasvezelcoöperaties goed en transparant bestuurd? Zijn de Drentse glasvezelmiljoenen in vertrouwde handen?

De Noordelijke Rekenkamer schetst een vernietigend beeld van de Drentse gelsvezelcoöperaties. In een recent verschenen rapport kwalificeert zij de governance (het besturen) als zwak. Zeker in relatie tot de vele geleende miljoenen. Terwijl toetsing ontbreekt. De Rekenkamer houdt enkele besturen zelf verantwoordelijk voor het zware weer waarin hun coöperaties verkeren. Sterk Midden-Drenthe (SMD) zal zich bijvoorbeeld herkennen in de volgende conclusie: ‘Wanneer providers te sterk onder druk worden gezet om snel veel adressen aan te sluiten, bestaat het risico dat zij afhaken’.

SMD raakte zo in één klap de volledige oogst kwijt van twee jaar ledenwerven. Het lid-maatschap van SMD liep namelijk via providersabonnementen. Te snel contracteerde SMD andere providers. Providers, die fors duurdere abonnementen dan hun voorgangers en bovendien storingsgevoelige diensten bleken aan te bieden. Een moeizame nieuwe le-denwerving leverde slechts vijftig procent respons op. Veel minder dan de vijfenzestig procent die SMD had en zegt nodig te hebben voor levensvatbaarheid.

Terecht heeft de PvdA in Midden-Drenthe gevraagd of de voorgeschoten miljoenen wel zullen terugkomen. Minstens zo belangrijk is de vraag of provincie en gemeente bereid zullen zijn zeven miljoen euro extra in SMD te pompen, om het langjarig inkomstenverschil tussen vijftig naar vijfenzestig procent respons te compenseren en SMD zo te behoeden voor faillissement. Beide zullen ongetwijfeld eerst willen nagaan of zij hun lopende leningen aan SMD wel op basis van juiste, volledige en actuele informatie hebben verstrekt. Of dat hen een strakblauwe lucht is voorgehouden terwijl overduidelijk aan de horizon al donderwolken opdoemden.

De providerskwestie schreeuwt om reflectie; politiek en bestuurlijk. Hoe immers voortaan wel integer een balans vinden tussen zakelijkheid en partnerschap? Maar de SMD-bestuurders bleken niet allen rijp voor reflectie en raakten tot op het bot verdeeld. De voorzitter van de ledenraad trad tijdelijk af omdat zijn persoonlijke integriteit niet meer boven elke twijfel was verheven. Andere ledenraadsleden stapten definitief op. Met de weigering van de raad van commissarissen om onvoorwaardelijk volledige verantwoording af te leggen, misten zij integriteit van bestuur. En onlangs werd zelfs de mogelijkheid tot statutenwijziging misbruikt om de verkiezing van een gekozen ledenraad uit te stellen. Zo zijn kritische leden monddood gemaakt en blijft SMD bestuurd zonder ledenmandaat. Het typeert de zwakke governance waaraan de Rekenkamer refereert. Van gezond slagvaardig bestuur kan alleen sprake zijn met een competente directie, een krachtige raad van commissarissen en kritisch tegenspel vanuit de leden.

Effectief gezien heeft het gevoerde beleid SMD naar de rand van de afgrond geleid waarbij de leden (duurdere abonnementen, vertraagde glasvezelaanleg, lager dienstverleningsniveau of ultimo faillissement) en provincie/gemeente (financiering) het gelag betalen.

Falend bestuur van de ene mag niet zomaar worden geprojecteerd op de andere Drentse glasvezelcoöperaties. Niettemin zijn de besturen van nagenoeg alle coöperaties gevormd uit burgerinitiatiefnemers/vrijwilligers. Daarmee staat de SMD-casus model voor de valkuilen waarin onervaren, beginnende glasvezelbesturen kunnen vallen. Terwijl het rekenkamerrapport juist leert dat de glasvezelbesturen van meet af aan op hun taak moeten zijn berekend.

Verdienen die beginnende glasvezelbesturen dan geen krediet? Zeker wel. Zij staken hun nek uit waar de grote ICT-bedrijven het buitengebied links lieten liggen. Maar als de SMD-casus iets duidelijk maakt, is het wel dat zonder professionaliseringsslag goede paarden niet ook goede ruiters zijn. Voor die broodnodige slag ontbreekt het de coöperaties, waarvan de meeste kleiner dan SMD, echter aan tijd en robuustheid en/of zelfs aan de wil en het urgentiebesef. Aan politiek en ledenraden de uitdaging om de bestuurlijke lappendeken die het Drentse glasvezellandschap aldus de Rekenkamer is, met spoed te vervangen door gekwalificeerd centraal bestuur. Blijft de huidige kleinschaligheid bestaan, dan zal de Drent moeten toezien hoe zijn met eigen bloed, zweet en tranen verworven glasvezelnelwerk, door zwakke governance wordt opgeslokt door de grote ICT-bedrijven. Kan dat de bedoeling zijn?

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.