Opinie: Weidevogelbescherming is een schaamlap

Vorige week presenteerden twaalf organisaties, waaronder LTO Noord, natuurorganisaties en jagers, een plan om de grutto voor Groningen te behouden. De provincie wordt gevraagd om drie miljoen euro extra. De grutto zal er niks beter van worden. Maar wie dan wel?

De huidige weidevogelbescherming is niet succesvol. Dat valt de weidevogelboeren niet te verwijten. Ze halen zich er flink wat extra werk mee op de hals, met name door de gedwongen registratie. Er staan mooie dingen in het nieuwe plan voor de redding van de grutto. Meer kruidenrijk grasland, meer plas dras. Maar tegen de doorgaande trend van schaalvergroting en intensivering is geen beheer opgewassen. 15 procent meer beheerd land en extra geld zijn niet in staat dat tij te keren.

Verdoezelen

Veel nadruk wordt gelegd op het tegengaan van predatie en dat heeft maar één doel: verdoezelen dat de Nederlandse landbouw een industrie des doods is geworden. Predatie betekent niets anders dan dat het ene organisme het andere opeet. Een gruttokuiken dat een regenworm opslokt, is net zozeer een predator als de reiger die een ei verorbert. Predatoren stemmen echter hun voortplanting af op de draagkracht van hun leefgebied: geen soort zal ooit ten onder gaan aan predatie.

Vossen

Vanwege de ‘weidevogelbescherming’ worden vossen massaal geschoten, in Groningen ongeveer duizend per jaar. Gevolg hiervan is dat ze veel grotere worpen krijgen, tot wel zeven jongen per keer. En al die jonge vossen bezetten kleinere territoria, die ze vaak minder effectief beschermen dan oudere vossen. Zo komen er steeds meer vossen bij. De relatie tussen predatoren en gepredeerden is veel complexer dan geschetst wordt. Zo hoorde ik onlangs van een bioloog hoe in een stuk land een kraai en een kievit, die allebei een nestje hadden, samen een buizerd verjoegen. Vossen eten ook weer marters en ratten, die zonder vossen weinig natuurlijke vijanden hebben en net als egels, graag eieren van weidevogels eten. Overigens eten ook geiten, schapen en honden weidevogeleieren.

Bizar

Het plan gaat bizar ver in de aanpak van ‘predatorenhaarden’. Bij boerderijen moeten ruilverkavelingsbosjes weg, langs wegen, langs water, langs pompstations moeten bomen, bosjes en riet verdwijnen: alles dat geen ‘cultuurhistorische betekenis heeft’. Met beheersubsidie moeten eigenaren worden omgekocht. Alsof die bomen en dat riet geen ecologische waarde hebben! Ooievaarsnesten moeten verplaatst, verwilderde katten gevangen of geschoten en vossen en steenmarters uiteraard dood. Jagers zouden ook de aantallen buizerds en kraaien moeten registreren – op kosten van de provincie uiteraard, met als doel om ook deze (nog meer) te mogen schieten. Daarnaast zouden mensen hun katten moeten binnenhouden. De Vogelbescherming riep de Tweede Kamer en minister Schouten in maart van dit jaar op om niet mee te gaan in de fanatieke plannen van de jagers en noemde de plannen draconisch. Het zou een stuk effectiever zijn als de plezierjacht werd verboden en de aantallen wilde eenden, hazen en konijnen konden toenemen, zodat er wat meer te prederen viel op het platteland.

Biodiversiteit

Het probleem van de weidevogels is het verdwijnen van geschikt leefgebied door het steeds intensievere gebruik van het boerenland. De biodiversiteit in Nederland is als gevolg van monoculturen, landbouwgif, overbemesting en drooglegging met 85 procent gedaald en die trend zet door. De insektenstand is de laatste tijd in natuurgebieden met meer dan de helft afgenomen, dus in agrarische gebieden nog veel meer. Ook het bodemleven is in grote delen van Nederland als gevolg van de intensivering dood, waardoor extra veel gif moet worden gebruikt om plagen de kop in te drukken. En zo zit de Nederlandse landbouw in een doodlopende spiraal: letterlijk doodlopend, omdat alle levensvormen in agrarische gebieden afnemen.

Ommekeer

Een plantaardig menu vraagt veel minder grondgebruik. We hebben een drastische ommekeer nodig in ons voedselpatroon en in ons landbouwbeleid, geen symptoombestrijding als het Actieplan Weidevogels Groningen. Dit speelt alleen LTO Noord in de kaart, een club die volop meedoet aan de heersende trend van schaalvergroting en intensivering op het platteland, maar met het tekenen van dit convenant zijn handen in onschuld kan wassen: wij doen ons best hoor! En uiteraard de jagers, die hun kans schoon zien om draagvlak te creëren voor hun hobby.

Leefbaarheid

Pak het probleem bij de kern aan. Minister Schouten heeft 200 miljoen euro op de planken liggen om de leefbaarheid op het platteland te versterken. Stop dat geld in stoppersregelingen voor intensieve veeteelt, koop er grond mee aan en maak natuur. Daar zou alles flink van opknappen. Alleen weidevogelbescherming gaat de grutto niet redden. Maar beredeneerd vanuit het zogenaamde ‘predatiebeheer’, is dat dan wel weer gunstig voor de laatste regenwormen en insecten.

Kirsten de Wrede is fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren in de provincie Groningen en lijsttrekker bij de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen in de stad Groningen.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.