Opinie: Zolang Nederland duwt, trekt Erdogan

Van de Turkse stemmen in Nederland ging ruim 70 procent naar Recep Tayyip Erdogan. Dat is niet verwonderlijk.

Het stond als een paal boven water dat Erdogan de Turkse presidents- en parlementsverkiezingen van vorige week zondag zou winnen. Als dat niet zou lukken in de eerste ronde, zou dat zeker het geval zijn in de tweede ronde. In Nederland wist de oprichter van de AKP 70 procent van de Turkse stemmen te vergaren. Ongeveer hetzelfde percentage als bij voorgaande verkiezingen.

Ongenoegen?

Hoe is het mogelijk dat Erdogan zo’n grote hoeveelheid stemmen binnensleept? Stemmen de mensen op hem omdat ze zo’n afkeer hebben van de seculieren, de voorstanders van een strikte scheiding tussen kerk en staat? Of moeten we het zien als een uiting van ongenoegen met de Nederlandse samenleving? Of ligt het genuanceerder?

We mogen nooit vergeten dat Erdogans succes het resultaat is van het kemalitische regime (naar Kemal Atatürk, stichter van de Turkse republiek, red.) dat het gros van het volk, nu AKP-aanhang, lang heeft onderdrukt. Na invoering van het meerpartijenstelsel in de jaren vijftig ging de onderdrukking systematisch door met militaire ingrepen.

Militaire correcties

Pakweg om de tien jaar onderging de Turkse democratie een militaire correctie. De AKP-aanhangers weten heel goed wat het seculiere establishment hun en hun ouders heeft aangedaan. Ze werden uitgesloten in hun eigen land en werden niet gehoord in Ankara. Ze mochten geen hoge posities bekleden in de staat, noch in het leger, noch in de universitaire wereld. Ze konden zich niet uiten in de media. Als het iemand lukte iets hogerop te klimmen, noemde het seculiere kamp dat meteen ‘infiltratie’, alsof deze mensen vijanden van de Turkse staat waren. Seculieren en hun vrienden kregen altijd voorrang bij staatsaanbestedingen.

Eigen dictator

Hoe dictatoriaal is dat tijdperk te noemen? De AKP-aanhang wil er zeker niet naar terug. Het boeit de erdoganisten niet dat hij wat trekjes heeft van een onderdrukker. Dat Erdogan alleenheerser is en alle bevoegdheden naar zich toe trekt, zal hen worst wezen. Hun standpunt is duidelijk: liever onze eigen dictator dan hun dictators. Het onderdrukte volk wil niet meer dat ‘anderen’ hen en hun kinderen in de weg staan en hun vrijheden beperken. Daarom steunen AKP’ers hun leider blindelings.

Dan de vraag waarom Turken in Nederland zich op Turkije richten, de straat opgaan en met Turkse vlaggen zwaaien om Erdogans winst drieduizend kilometer verderop te vieren. Als de oppositie had gewonnen, was het straatbeeld in Nederland zeker niet anders geweest. De simpelste verklaring is: nationalisme.

Erbij horen

Er is meer aan de hand. Deze feestende mensen hebben een leider gevonden die hen hoort en omhelst. En daardoor voelen ze dat ze ‘erbij horen’ en dat is in de laatste jaren voor hen een schaars goed geworden. Wie zich verbaast of zelfs van afkeer blijk geeft, zou zich moeten afvragen waarom deze mensen zich meer verbonden voelen met Turkije dan met het land waar ze zijn opgegroeid en hun brood verdienen. Zij voelen zich niet thuis in Nederland, hun geboorteland, door allerlei vormen van vernedering en uitsluiting.

Word wakker, Nederland! Erdogan trekt aan hen, omdat Nederland hen wegduwt. Nederland heeft miljoenen in deze mensen geïnvesteerd, van hun geboorte tot aan het moment dat ze klaar zijn voor de arbeidsmarkt. Toch hebben ze hun gezicht naar Turkije gericht. Waarom kunnen zij niet van hier zijn? Overigens is dit geen exclusieve situatie voor Turken in Nederland. Het overkomt ook de Marokkanen. De steun van de Marokkaanse Nederlanders en voetballers als Ziyech en Amrabat voor ‘hun’ elftal op het WK bewijst dat meer herkomstlanden aan hun zonen en dochters trekken.

Gürkan Çelik is ondernemerscoach en auteur van Het nieuwe Turkije Europa’s naaste buur in perspectief.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.