‘De NAM steelt onze tijd’

Met zijn ouders vluchtte Klaas Schipper eind jaren vijftig naar Groningen, uit het door aardbevingen geteisterde Zuid-Limburg. In Wirdum moet zorgboer Schipper nu machteloos toezien hoe zijn huis wordt geplaagd door nieuw bodemgeweld. ‘Het hield niet meer op.’

Bedachtzaam strooit Klaas Schipper (65) een handje vol visvoer in de ruim bemeten vijver achter zijn huis. Even wiebelen de fleurige korreltjes op het water. Dan storten hongerige karpers zich op de lekkernij. Knoeperds zijn het. Een aanzienlijk kleiner exemplaar duikt plotsklaps op en weet met een fraaie salto ook een hapje te verschalken. ,,De kleintjes komen pas als de dikkerds hebben gegeten’’, zegt de Wirdumer.

Hij woont in een uit 1932 daterend huis met zijn vrouw Hilda Schipper, die werkt als humanistisch geestelijk verzorger. Rond de woning zijn enkele houten bijgebouwen en schuurtjes opgetrokken. Daar tussen overal fruitbomen.

Lopend langs de waterpartij wijst Schipper op de tientallen bloeiende appelbomen. ,,Ze zijn aan de vorst ontkomen.’’ De geur van bloesem vermengt zich met die van gezaagd hout. Verderop laten vier in overalls gehulde mannen kettingzagen ronken. Het zijn de cliënten van De Olle Bongerd, de door Schipper opgerichte zorgboerderij en ook de naam van de stichting die straks zijn levenswerk voort moet zetten.

,,Jongens met beperkingen die nergens meer terechtkunnen, vaak ook niet meer op school. Ik begeleid ze en probeer ze vaardigheden bij te brengen en ze zelfstandiger te maken. Ik probeer er alles uit te wringen wat er in zit’’, zegt Schipper. De ploeg doet ook onderhoud voor Staatsbosbeheer, bijvoorbeeld in Park Fraeylemaborg in Slochteren. ,,Dan worden de jongens echt gewaardeerd. Dat is prachtig.’’

Schipper heeft meer pijlen op zijn boog. Zo had hij jarenlang een garage en een bouwbedrijf. Bovendien koestert hij als pomoloog zo’n tachtig oude Groninger fruitrassen en houdt hij zich met bijen bezig. De bed and breakfast aan huis is inmiddels gesloten.

Weet hij nog iets over de vlucht van zijn ouders naar Groningen? ,,Niet veel, het is al lang geleden. We woonden in Stein, zo’n beetje boven op de Maurits Staatsmijn. We hadden veel last van aardbevingen. De huizen gingen daar echt kapot. Soms ging het de hele nacht door. Je hoorde dan een soort gerommel, alsof het onweerde. Ik herinner me dat we ’s nachts nog een aardbeving hadden en dat de verhuiswagen ’s ochtends al klaar stond. De spullen werden ingeladen en we vertrokken. Het ging allemaal heel snel.’’

Zijn vader nam in Wirdum een fruitkwekerij over. Met aalbessen en verschillende soorten appels. ,,Je had toen veel kwekers in deze omgeving. Bessen, rabarber, appels, frambozen, noem maar op. De Lopster Teelt was een begrip.’’

Maar na een paar moeilijke jaren met veel slecht weer stopte zijn vader met de kwekerij en ging werken in de nieuwe Akzo-fabriek in Delfzijl. ,,De bessen werden gerooid. Er moest brood op de plank komen.’’

Drie jaar geleden werd Schipper opnieuw geconfronteerd met de oude vijand. Nog goed herinnert hij zich de zware beving van Huizinge in augustus 2012, waarmee zijn problemen in Wirdum begonnen. ,,Er was een knal en vervolgens werden we als het ware opgetild. En er kwamen daarna meer aardbevingen. Ik hoorde dat gerommel ’s nachts soms ook, alsof het onweerde. Voor mijn gevoel hield het gewoon niet meer op.’’

In januari dit jaar was het weer raak. ,,Ik hoorde een knal, het leek wel een lawinepijl. De ramen in het huis rammelden heen en weer.’’

De gevolgen voor het pand zijn ingrijpend. Scheuren, gevels die uit het lood kwamen te staan, muren die werden getordeerd. Een scheve schoorsteen, een kapot dak, geknakte tegels in de badkamer, het hele palet aan bekende bevingsschade manifesteerde zich ook bij de Schippers.

,,De problemen zijn niet zo eenvoudig op te lossen. Het huis staat op een grote waterput en een flinke fruitkelder. In feite is het ongelijk gefundeerd. De schade is nu groter dan de kosten om de hele woning weer te herstellen. Ik denk dan ook dat sloop de enige oplossing is. De bulldozer er overheen en alles weer opnieuw neerzetten.’’

Veel Groningers zijn huiverig voor grootschalige sloop van oude huizen in de regio. Daarmee verliest het gebied immers veel van zijn karakter. Dat moet je nuchter bekijken, meent Schipper. ,,Een huis is niet voor de eeuwigheid gebouwd. Na verloop van tijd moet je het vervangen door nieuwbouw. Ik zie in Groningen veel huizen in de steigers staan. Vaak gebeurt daar maandenlang niets aan. Ik wil niet dat er om mijn huis steigers komen, of stutten. Dat gebeurt niet.’’

Hij heeft de NAM al voorgesteld om het huis te slopen en te vervangen door nieuwbouw. Daar is nog geen reactie op gekomen.

Schipper knapte veel schade zelf op. Hij kreeg enkele malen een schadevergoeding van de NAM, maar is al weer in onderhandeling over nieuwe schade.

Is hij niet woest? Gevlucht voor de aardbevingen in Limburg en een halve eeuw later in Noord-Groningen overvallen door dezelfde ellende? Schipper zucht. ,,Het is niet anders. Je kunt je wel kwaad maken, maar daar verandert het toch niet door? Wat schiet je er mee op?’’

Maar, waarschuwt de Wirdumer, je kunt de bewoners van Noord-Groningen niet eindeloos tergen. ,,Een Groninger blijft lang rustig, maar op een zeker moment is de maat vol. Dan barst de bom.’’

Doekjes voor het bloeden, zoals gratis zonnepanelen, helpen daar niets aan. ,,Ik heb ook zonnepanelen, maar je huis wordt daar toch niet beter van’’, zegt hij smalend.

Het ergste vindt Schipper vooral de tijdvretende en stroperige schadeprocedures. ,,Je wordt geleefd. Je normale leven wordt lamgelegd. Het kruipt in je hoofd.”

,,Ik heb hier ladingen taxateurs over de vloer gehad. Op hen ben ik niet boos, ze doen ook maar gewoon hun werk. Dat is het probleem niet. Maar het duurt allemaal veel te lang. Daar word ik pissig van. De NAM steelt onze tijd. Hoeveel uren heb ik niet doorgebracht aan de telefoon, dat wil je gewoon niet weten. En die tijd krijg ik niet vergoed, in tegenstelling tot de schadeafhandelaars.’’

Geconfronteerd met deze misère denkt Schipper er soms aan om te vertrekken. Bijvoorbeeld naar Duitsland. ,,Dan denk ik: ik ga weg. De grens is vlakbij. Ik zou daar best willen wonen. Ik vind het er wel mooi.’’

Maar hij wil zijn ‘jongens’ niet in de steek laten. Eigenlijk was het zijn bedoeling om de zorgboerderij te zijner tijd na te laten aan een stichting. Maar de beoogde kandidaat om de zorgboerderij voort te zetten, een bestuurslid van de stichting, voelt er nu weinig voor om naar Wirdum te komen.

Geen wonder, vindt Schipper, gezien de problemen. ,,Wat moet ik nu? Ik weet het echt niet. Ik zit hier vast, ik kan niet weg. Gelukkig is mijn gezondheid goed, dus ik hou het nog wel even vol. Maar als je ouder wordt, is de rek er op een gegeven moment wel uit.’’

TEKST: GERDT VAN HOFSLOT

FOTO: CORNÉ SPARIDAENS

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.