Afzien op de ‘reusachtige trilpudding’ van Woldendorp

Het gewezen kerkje op de wierde van Woldendorp is geknakt door bodemgeweld. Eigenaar Pieter Stapel zag zijn droom van een muziekcentrum in rook opgaan en wacht nu tot de NAM hem uitkoopt. ,,Ik wil verder met mijn leven.’’

The Dubliners in Woldendorp. Dat was zijn droom toen hij in 2006 de leegstaande gereformeerde kerk op de wierde in Woldendorp overnam. Pieter Stapel (60) wilde er een muziektheater van maken: de Hof van Woldendorp. Koren en fanfares zouden er kunnen oefenen, vocalisten optreden en af en toe zou een band een spetterende show neerzetten.

De kans dat er ooit nog een band naar het kerkje in Woldendorp komt, is inmiddels grondig verkeken. Het in 1948 opgetrokken pand is nu in gebruik als opslagruimte. Het doodvonnis werd vorig jaar geveld na grondig onderzoek door een architectenbureau en een bouwer. Die concludeerden eendrachtig dat herstel mogelijk is, maar dat het gebouw niet goed aardbevingsbestendig is te maken.

Stapel woont inmiddels op kosten van de NAM in een huurhuis elders in het dorp. Hij is bovendien een ‘schrijnend geval’. De Woldendorper heeft zich mei vorig jaar gemeld bij de commissie Bijzondere Situaties voor het bevinggebied, die onlangs de NAM heeft opgedragen zijn kerk op te kopen. ,,Ik ben hier doodongelukkig.

Iemand die een kerk koopt voor de ruimte, wil toch niet in een huurwoninkje zitten? Ik wil verder met mijn leven, maar zit vast aan die kapotte kerk. Ik sta geparkeerd en dat heeft zijn tol geëist. Mijn gezondheid lijdt er onder.’’

Vleermuis

Hij weet nog goed dat hij voor het eerst merkte dat er iets mis was met het gebouw, zegt de geboren en getogen Amsterdammer, die als ‘Randstadvluchteling’ in 2000 naar het rustige Nieuw Scheemda trok. ,,Dat was na de beving in Huizinge in 2012. Op een donderdag zat de bridgeclub hier toen ineens iemand zei: verrek, daar vliegt een vleermuis. Een vleermuis, dacht ik, hoe komt die nou binnen? Toen ben ik op onderzoek gegaan en vond ik allemaal kieren in de muren. Dat beest kon zo in en uitvliegen.’’

De inwoner van Woldendorp loopt om het gebouw heen en wijst op scheuren, gesprongen voegen en gevels die uit het lood staan. Door de ligging op de wierde heeft het voormalige godshuis extra te lijden van de aardtrillingen, zegt Stapel.

,,De aanbouwen aan de voorkant en de achterkant scheuren langzaam los van het hoofdgebouw. En de achterkant verzakt, die staat 15 centimeter lager dan de voorzijde. De kerk is feitelijk geknapt, hij is tot op de fundering gebroken. We zitten hier op een reusachtige trilpudding. Zonder aardbevingen had het gebouw er zonder problemen nog tweehonderd jaar gestaan, zeggen ze hier in het dorp.’’

De geplaagde eigenaar van het godshuis denkt dat de ellende kort na de beving van Huizinge in 2012 begon. ,,De bevingsgolven kwamen uit het westen aanrollen en troffen Woldendorp. Ze verklaren mede waarom er zoveel schade is in dit dorp. Zo’n 60 procent van de panden hier is beschadigd. Dat komt niet alleen door de bevingen, maar ook door de bodemdaling door de gaswinning en de hoge grondwaterstand. En vergeet de knipklei hier in de grond niet, die water vasthoudt waardoor de bodem slap blijft.’’

Stapel, ook voorzitter van de kritische Stichting Waakzaam Woldendorp, belandde vervolgens in een taai schadetraject met de NAM, dat nog steeds niet is voltooid. In juli 2013 belde de eerste schade-expert van Arcadis aan, namens de NAM. Hij werd gevolgd door een stoet experts, bouwpathologen, een architect, een contra-expert en drie makelaars. ,,Vooral die mensen van Arcadis waren een plaag.’’

Het eind van het liedje was dat de NAM op gezag van Arcadis constateerde dat het meeviel met de schade. De constructie was niet super, maar de kapotte voegen konden worden dichtgesmeerd met flexibele mortel. De NAM wilde een derde van de kosten vergoeden.

De door de kerkeigenaar ingeschakelde architect van bureau OVT en bouwer Klaas de Boerkwamen tot andere conclusies. Volgens hen is de constructie niet stabiel en niet bestand tegen aardbevingen. De kap is veel te zwaar voor de muren en drukt de boel langzaam uit elkaar. De schade zou zo’n 5 ton bedragen. Die bevinding werd in grote lijnen onderschreven door de specialist die een contra-expertise uitvoerde.

Afgelopen maand kreeg Stapel tweemaal bezoek van makelaars, die het pand taxeerden in opdracht van de NAM. Met hem werd geen woord gewisseld. Vervolgenswerd hetweer stil. ,,Er wordt niet gecommuniceerd met gedupeerden van de aardbevingen. Je moet overal zelf achter aan. Maar ik houd me niet stil en laat me niet monddood maken.’’

Had hij het maar geweten in 2006, dan had hij die kerk nooit gekocht, verzucht Stapel. ,,De bevolking is hier nooit goed ingelicht over de risico’s van de gaswinning. Er wordt hier ook geen onderzoek gedaan. Nog steeds niet trouwens.’’

De laatste muziekopvoering op de wierde was tijdens Koningsdag vorig jaar. ,,Er speelde een fanfare op het grasveld bij de kerk. Onder een tent, terwijl het goot van de regen. Naast een lege kerk. Ik kon wel janken.’’

TEKST: GERDT VAN HOFSLOT, FOTO ARCHIEF KEES VAN DE VEEN

  • Gedupeerden
Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven