'De NAM is Sinterklaas niet'

NAM-directeur Gerald Schotman wil het vertrouwen van Groningen in zijn bedrijf herstellen. Niet met mooie praatjes. "Je moet doorpakken en waarmaken wat je belooft."

NAM-directeur Gerald Schotman wil het vertrouwen van Groningen in zijn bedrijf herstellen. Niet met mooie praatjes. "Je moet doorpakken en waarmaken wat je belooft."

Welke drastische maatregelen zijn nodig om het vertrouwen te herstellen?

,,Er zijn geen veiligheidsredenen om het productieniveau bij de gaswinning stevig naar beneden te brengen. Ik heb nadrukkelijk het woord schijnveiligheid in de mond genomen. De overheid wil het inkomen voor de staat afwegen tegen de overlast in Groningen voor de mensen die dat treft. Ik hou me veel bezig met het vertrouwen. Als je dat wilt herstellen, doe je dat niet met mooie woorden in de krant. Je moet doorpakken en waarmaken wat je belooft. Dat is een beetje mijn stijl. Ik praat er liever na afloop over als het is gefixt.''

Schadeherstel laat vaak lang op zich wachten.

,,Ik maak me boos over die langlopende en schrijnende gevallen. Het irriteert me mateloos. We moeten ons huis op orde hebben. Verder aarzel ik ook niet om andere partijen aan te spreken. Veel van die problemen liggen bij de overheid. Een huis zakt weg, maar het waterschap zegt: het is niet mijn probleem. Ik ben heel teleurgesteld als ik zie hoe lang de schrijnende gevallen lopen.''

Wat wilt u daaraan doen?

,,Ik wil in eerste weten hoe dat zit binnen ons eigen bedrijf. Er zit minder schot in dan ik zou willen. Ik zal het Centrum Veilig Wonen scherp houden, zodat we niet opnieuw een berg langslepende gevallen krijgen. De uitdaging gaat over huizen met gebreken. Het huis is half ingestort en de bewoner zegt: ik heb niet om die aardbeving gevraagd. NAM knap het op en haal meteen even het asbest in de schuur weg. Zet er maar een dragende muur in en een fundering onder die er nooit heeft gezeten.''

Wat doet u?

,,Waar ik een probleem mee heb is om bij een monumentaal pand te moeten concluderen dat de investering om het op te knappen en te versterken veel hoger is dan de waarde van dat pand. Is dat een verstandige uitgave? Wanneer moet ik stoppen? Bij 20, 40 of 60 procent over de waarde van het pand? Ik weet het antwoord niet. Mijn punt is dat de NAM dat antwoord niet moet geven. Een bewoner van een mooi maar zwaar beschadigd pand in het centrum van een dorp kan zeggen: ik weet het goed gemaakt. Koop me maar uit. Soms doen we dat, maar dan komt de gemeente die geen braakliggend stuk grond wil hebben. Of je hebt situaties dat iemand iets fatsoenlijk wil repareren en de welstandcommissie daar geen toestemming voor geeft. Nog een schrijnend geval. Iemand zegt, ik wil hier liever blijven zitten, want ik heb mijn hele leven hier gewoond. Zit me niet aan mijn huis. Wie moet dan zeggen: uw huis moet worden gesloopt?''

De zaak blijft dan liggen?

,,Het is gebeurd dat vijf partijen hun mening gaven en er contra-expertise werd aangevraagd. Het probleem werd groter in plaats van kleiner. In de helft van de gevallen wacht de NAM nog steeds op het antwoord van de bewoner. Bij de andere helft is het andersom. Er zijn mensen die een ingrijpende versterking van de fundering en alles wat daarbij komt kijken, niet willen. We polderen ons een weg naar de oplossing. Tegen mensen zeggen we ook weleens: misschien wilt u helemaal niet versterken, maar hier weg.''

U bent voor meer regie door de overheid?

,,Liever vandaag dan morgen. Omdat die helpt met doorzettingsmacht. Het is nodig en absoluut essentieel dat de overheid naar een bepaalde situatie kijkt en meehelpt daar een oordeel over te vellen. In plaats van dat je mensen maar gewoon laat zitten. Ik wil ook dat gedupeerden keuzes hebben en zich niet geketend voelen. Het kwartje hoeft niet altijd onze kant op te vallen. Er zijn ook mensen die zeggen: ik wil hier liever blijven zitten, want ik heb hier mijn hele leven gewoond, dus zit me vooral niet aan mijn huis. De NAM vindt het belangrijk dat er beslissingen worden genomen. Maar het kan niet zo zijn dat de NAM beslist of je wel of niet je huis uit moet.''

Mooi onderwerp voor de Dialoogtafel?

,,We hebben in oktober geprobeerd daar een workshop over op te zetten met de Dialoogtafel. Het punt is van de agenda gehaald. Het is een hete aardappel. We hadden willen afspreken hoe je met dit soort dilemma's omgaat. Maar ook met zelf veroorzaakte gebreken aan de woning en aardbevingsschade. Ik krijg telefoontjes van mensen die zeggen: moet je eens luisteren. Iedereen in deze buurt weet dat bij die schuur al een boom door het dak groeide of dat alles al rot was. Ik heb altijd mijn onderhoud gedaan. Zij nooit. Je gaat me toch niet vertellen dat je bij hun alles gaat compenseren?''

,,Dat is een groot dilemma voor me. Tegelijkertijd vind ik het ook eerlijk als mensen zeggen: ik heb voor mijn oude dag een huis gekocht, maar het zat me tegen. Er moet duidelijkheid komen over hoe je afwegingen maakt. Ik heb geen tijd te verliezen in dit dossier. Dus als mensen, overheden of instanties niet willen meedenken hoe die dingen moeten worden geregeld, dan komen daar afhandelingen uit. Dat wordt dan de norm voor de volgende gevallen. Ik denk eerlijk gezegd niet dat we alle complexe gevallen gaan oplossen. Er zitten gevallen bij waar mensen naar mijn gevoel echt onredelijk zijn. Gelukkig zijn dat er weinig.''

Dacht u toen minister Henk Kamp zei dat er jaarlijks maar liefst 3000 woningen bouwkundig moeten worden versterkt niet: dat is wel erg veel. Wat onhandig?.

,,Ja, maar het Centrum Veilig Wonen doet er alles aan om genoeg bouwcapaciteit te organiseren. Maar als we niet goed samenwerken met de overheid, komt er niets van terecht. Mensen hebben tijdelijke woningen nodig. Er moeten vergunningen komen. De NAM voelt zich verantwoordelijk, maar dat betekent niet dat je als een Sinterklaas alles maar links en rechts kunt doen. Je probeert agenda's op te zetten en te coördineren. We moeten het met zijn allen doen.''

Is de NAM bij het oplossen van problemen ruimhartig genoeg?

,,Ik vind dat we ruimhartig zijn. De vragen die op mijn bureau komen, zijn zelden van: willen we dit wel of niet betalen? Waar haal je de capaciteit vandaan en het intellect. Dat is veel meer de uitdaging. Geld is niet de beperkende factor. Er zijn andere dingen die we moeten oplossen. We hebben te weinig constructeurs. Dat is de bottleneck bij het versterken van panden. Als dat een beperkende factor is om 3000 huizen veiliger te maken, moet je het daar eerlijk over hebben.''

Lastig is ook dat er geen nieuwe bouwnormen zijn?

,,Ik denk dat het redelijk is als mensen zeggen: als je mijn huis aanpakt, moet je wel even vertellen hoe veilig het na de verbouwing is. Zeker als ik eruit moet. We hebben nog geen normen. Je zit een beetje in het luchtledige te werken, waarbij je zodanig kunt ingrijpen dat het middel erger is dan de kwaal.''

Wanneer is de NAM klaar met onderzoek?

,,Onderzoek wordt door mensen ervaren als iets op de lange baan schuiven. In het verleden zijn veel onderzoeken aangekondigd. Mensen zien daar soms niets van. Dan ontstaat er ongeduld. Klaar zijn we nooit. Je moet duiden wat er gebeurt en weer nieuwe dingen willen leren.''

Voelt u zich verantwoordelijk voor de aardbevingsellende?

,,Als mijnbouwbedrijf zijn we aansprakelijk voor alle schade die we aanrichten. Ik wil dat we dit oplossen. Ik voel die verantwoordelijkheid als organisatie en persoonlijk. Iemand heeft me een keer gefeliciteerd met dit hoofdpijndossier. Ik heb hem aangekeken en gezegd dat het een hoofdpijndossier is voor de mensen die ermee te maken hebben.''

Naam: Gerald Schotman

Geboorteplaats: Heino (Ov)

Leeftijd: 53 jaar

Privé: Gehuwd, drie kinderen

Opleiding: TU Delft, civiele techniek

Werk: Schotman kwam in 1985 in dienst bij Shell. Hij werkte voor dat concern onder meer in Brunei, Oman en Engeland. In oktober vorig jaar werd hij directeur van de NAM.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven