De val van een VVD-woordvoerder

De energiewoordvoerder van de Tweede Kamerfractie René Leegte (VVD) zal zijn reis vrijdag naar Groningen lang heugen. Die dag is hij aanwezig bij een delegatie Kamerleden die het aardbevingsgebied in Groningen bezoekt. Hij stapt eind van de middag in de trein en besluit zijn tijd efficiënt te gebruiken.

Hij zit eerste klas en kennelijk om ongestoord te kunnen bellen, loopt hij naar het balkon. De trein is vol en ook daar zitten reizigers. Twee ervan zijn Rolf Schuttenhelm en Peter Polder. Ze herkennen René Leegte, want ze waren net als hij die middag op het provinciehuis. Schuttenhelm als wetenschapper bij Fossielvrij, Polder als medewerker van Milieudefensie.

Tot hun verbazing horen ze Leegte spreken over de gaswinningsstrategie van de VVD. Schuttenhelm windt zich er al snel over op, want wat Leegte tegen zijn gespreksgenoot zegt klopt volgens hem niet. Hij wil de buitenwereld laten weten hoe de VVD opereert en plaatst om half negen zijn eerste tweet: 'Positief dat Rene Leegte terug uit Groningen m trein reist. Niet zo slim hoe hij openlijk telefoneert, uitlegt hoe je Groningers kunt pappen.'

Tweets

Schuttenhelm tikt zes tweets en doet dat zorgvuldig. Hij vermeldt wat Leegte zegt en zet tussen haakjes zijn eigen commentaar. In korte tijd worden zijn tweets tientallen keren ge-retweet en ook die volgers twitteren.

Zaterdag aan het eind van de ochtend is iedereen wakker. VVD'ers in Groningen zijn woedend. Zij manoeuvreren al maanden behoedzaam in dit gevoelige dossier; Leegte doet dat met een telefoongesprek teniet. Het woord 'pappen' wordt op Twitter al snel 'het VVD-beleid van pappen en nathouden', hoewel Leegte die woorden in de trein niet in de mond nam. Maar daar wel zei dat er onderzoek moest komen naar de relatie tussen aardgaswinning en de bevingen, terwijl dat verband voor menigeen al klip en klaar is.

Afschuw

De VVD-Statenfractie - de verkiezingen zijn over twee maanden - neemt 'met klem' afstand van de woorden van Leegte en plaatsen een verklaring op hun site. In alle media spreken VVD'ers hun afschuw uit over het 'domme' telefoontje van Leegte, die toch al niet zo goed lag in de provincie.

Om drie uur zaterdagmiddag komt René Leegte via zijn woordvoerder met een schriftelijk excuus van vier zinnen. Twee daar uit: ,,Ik bied mijn excuses aan voor het voeren van een telefoongesprek over een gevoelig onderwerp terwijl ik in de trein zat". En: ,,Wij steunen het besluit van het kabinet om de gaswinning fors terug te schroeven.''

Einde woordvoerderschap

De noordelijke VVD-fracties vinden het niet genoeg. Bedum en Winsum willen dat hij het woordvoerderschap neerlegt. Achter de schermen wordt daar kennelijk aan gewerkt. Zondag, twee dagen nadat Leegte in Groningen op de trein stapte, komt opnieuw een schriftelijke verklaring. Een frase daar uit: ,,Ik heb besloten het woordvoerderschap over dit onderwerp neer te leggen, zodat de discussie op de inhoud gevoerd kan worden.''

‘Bedum' is blij met het vertrek van Leegte, maar wil meer. Menco Slager: ,,Ik wil wel eens weten of dit een persoonlijke misstap is of dat er meer VVD-Kamerleden zijn die er zo over denken. Leegte had iemand aan de lijn die blijkbaar hetzelfde dacht als hij.'' De Kamerfractie moet met daden komen, zegt hij. ,,De gaskraan moet dicht en de woningen in Groningen moeten beveiligd. We kunnen niet onderzoek na onderzoek doen en verder niets. We moeten concrete maatregelen nemen.'' Kamerlid Betty de Boer zou een goede opvolger van Leegte zijn, zegt hij. ,,Zij kent de problematiek, de emoties van de bevolking en denkt er net zo over als wij.''

Ook de Statenfractie is woest op Leegte en vindt dat hij het vertrouwen van alle Groningers en die van de VVD schaadde met zijn optreden. ,,Wij lopen ons rot voor de inwoners van het aardbevingsgebied en dan gebeurt dit. Het breekt je bij de handen af'', reageert Mirjam Wulfse, VVD-fractievoorzitter. Ze vindt dat Leegte Groningen een dienst heeft bewezen door op te stappen. ,,Dit is de enige juiste keuze.'' Wie Leegte moet opvolgen, laat ze graag aan de Haagse fractie over.

Verklaring René Leegte

,,Voor de VVD staat de veiligheid van de Groningers voorop. De afgelopen dagen is door mijn toedoen echter onnodig onrust ontstaan over de wijze waarop de VVD kijkt naar de problemen in Groningen. Ik betreur dit ten zeerste. Temeer omdat op korte termijn belangrijke beslissingen moeten worden genomen. Daarom heb ik, in het belang van de Groningers, mijn partij en mijzelf, besloten het woordvoerderschap over dit onderwerp neer te leggen, zodat de discussie op de inhoud gevoerd kan worden.''

Het afscheid van René Leegte

Vraag en Antwoord: Rolf Schuttenhelm (@Fossielvrij)

Rolf Schuttenhelm (34) zat vrijdag achter zijn laptop in de trein toen hij VVD-Kamerlid René Leegte zag binnenkomen. Hij hoorde een interessant gesprek.

Hoe ging het?

,,Ik zat vrijdag in de volle intercity op weg naar huis op het balkon toen René Leegte binnenkwam. Hij kwam vanuit de eerste klas en begon te bellen.''

Hoe wist u dat hij het was?

,,Ik ben van Fossielvrij, een groep wetenschappers die de overstap van fossiele brandstoffen naar duurzame energie wil maken. Wij waren bij een deel van de bijeenkomst in Groningen, waar hij ook was. Ik ken hem als energiewoordvoerder van de VVD.''

En toen?

,,Tot mijn verbazing begon hij een gesprek over de VVD-tactiek met betrekking tot aardgaswinning. Hij zei tegen zijn gespreksgenoot dat hij de hele dag de media had weten te ontlopen en dat de VVD vast moest houden aan de lijn dat nog aangetoond moet worden dat er een er een relatie is tussen aardgaswinning en de bevingen.''

Verbaasd?

,,Ik werd boos want dat die relatie er is, is zonneklaar. Het rapport van het Staatstoezicht op de Mijnen heeft dat in 2012 al lang aangetoond en wetenschappers zeggen het. Wat hij zei is puur VVD-tactiek. Ze willen de besluitvorming vertragen en ze luisteren niet naar de inwoners.''

U besloot te twitteren?

,,Hij zei ook dat Kamp altijd moet zeggen dat de aardgaswinning rond Loppersum al met 80 procent is verminderd. Maar dat klopt niet. Elders is de winning toegenomen dus netto is het niet verlaagd. Wat hij zei is volksverlakkerij. Het is belangrijk te weten wat voor politiek spel de VVD speelt. Het lijkt er op dat ze alles doet om deze kabinetsperiode de gaswinning niet terugdraaien. Ik vond de relevantie van het gesprek zo groot, dat ik dat anderen niet wilde onthouden.''

U bent zo te horen geen VVD-fan.

,,Ik ben niet politiek gebonden en vooral wetenschapper. Ik vind dat het energiebeleid anders moet en maak me zorgen over de duurzaamheidsproblematiek.''

Wij moeten u op uw woord geloven.

,,Ik zat er met meer mensen. Zij kunnen het bevestigen.''

(DvhN sprak met nog een passagier die de woorden van Schuttenhelm bevestigt, red.)

Hoe lang duurde het gesprek van René Leegte?

,,Het duurde schat ik iets van vijf minuten. In Amersfoort stapte hij uit.''

Hieronder de zes tweets van Rolf Schuttenhelm: En hier een kleine greep uit de reacties op Twitter:
Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven