Meer dan eens is er in deze kolommen op gewezen dat het verkeer een afspiegeling – zo al niet een karikatuur – is van de maatschappij. Een maatschappij die drukker en minder beleefd wordt, leidt onvermijdelijk tot drukker en minder aardig verkeer. En doordat je in het verkeer anoniem bent voor elkaar is het daar vaak nog bozer gesteld dan daarbuiten.

Ander lijntje. Enkele weken geleden werd mijn pc ondanks alom geroemde antisoftware zo zeer door virussen en hacktools getroffen dat mijn persoonlijke computergoeroe (hoi Edward!) de schijf maar opnieuw geformatteerd heeft en alles er opnieuw op heeft gezet. Wat deze twee dingen met elkaar te maken hebben?

Wel, kort geleden werd op een symposium van het Amerikaanse Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) over Security en Privacy een presentatie gehouden over de (on)veiligheid en beveiliging van elektronische systemen in auto's. Wat minder subtiel geformuleerd: over het hacken van die systemen. De presentatie heet Experimental Security Analysis of a Modern Automobile en kan worden gedownload op www.autosec.org/pubs/cars-oakland2010.pdf.

De onderzoekers hebben de elektronische systemen van twee auto's gehackt, veiligheidshalve op een ongebruikt vliegveld. Elektrieke systemen op auto's dienen voor de bediening van zaken als remmen, sturen en het motormanagement. Het hacken gebeurde via het niet al te best beveiligde diagnosesysteem dat garages gebruiken. Via dat systeem kon de auto-elektronica zo worden geprogrammeerd dat bepaalde elektronische systemen uit- of juist aangezet konden worden en elkaar verkeerd konden beïnvloeden.

De nog wel een beetje grappige trucs waren bijvoorbeeld: ruitenwissers constant aanzetten, ruitensproeier constant laten sproeien terwijl de wissers juist níet aangezet kunnen worden, kofferbak open laten gaan, alle deuren op slot of juist van het slot laten gaan, en aanhoudend (en niet-uitschakelbaar) toeteren. Ook nog wel humoristisch waren het verkeerd aangeven van de snelheid door de snelheidsmeter en het vanzelf steeds luider worden van de radio. Minder komiek is al het uitzetten van de motor. Levensgevaarlijk zijn het vanzelf remmen met één voorwiel en het buiten bedrijf stellen van de remmen.

Het lukte bovendien alle sporen van het hacken te verwijderen nadat dat hacken tot een ongeval heeft geleid. Om de auto te kunnen hacken, analyseerden de onderzoekers eerst via de diagnosestekker hoe alle elektronische systemen in de auto werken en samenwerken. Daarna was het een betrekkelijk peulenschilletje.

Angstig geworden? Het kan nog erger: als iemand in een autofabriek een narrige bui heeft, kan hij er voor zorgen dat alle auto's besmet met elektronische narigheid de fabriek verlaten. Als mensen in de maatschappij rottig willen doen (en dat willen sommige) dan doen ze dat ook in het verkeer, met alle hightech die ze ter beschikking staat. En zo is het kringetje weer rond.

Cees Wildervanck is verkeerspsycholoog