'Wat heb ik toch een rotbaan', mopperde verdrietig de politieman met wie ik opliep naar het wrak van de Franse vrachtwagen waaruit een vrouw hing die klaagde dat ze het zo koud had. Haar man was nog niet gevonden, de vrachtauto waar hij frontaal op was geklapt lag boven op zijn trekker. Ik had haar klacht opgevangen en was naar de politieman toegestapt. Samen haalden wij voor haar een deken uit zijn politie-VW.

'Nou jij kunt tenminste wat dóen,' troostte ik. Ja, dat was ook eigenlijk wel zo. Dat was in 1974, op het stukje van de huidige A2 vóór Lexmond, dat toen nog éénbaans was. De Franse chauffeur was waarschijnlijk in slaap gevallen. Ik deed als stagiair bij TNO onderzoek naar vermoeidheid bij chauffeurs. De relevantie van dat onderzoek werd geïllustreerd door die ravage, middenin de nacht.

'Leuk baantje hebben jullie', insinueerde de verslaggever die mee mocht op de alcoholcontrole, toen wij die ijskoude nacht eind jaren tachtig rond een uur of twee even koffiedronken op het bureau. 'Nou, nu kunnen wij tenminste wat dóen,' stoof een van de politiemannen op. 'Anders worden wij er alleen maar bijgeroepen om de rotzooi op te ruimen als het weer is misgegaan!' De journalist had het begrepen.

Ik had, het was begin jaren negentig, mijn auto even geparkeerd waar het niet mocht, voor de winkel van een vriend. En daar verscheen de parkeerwachter en begon te schrijven. Mijn vriend probeerde het voor mij op te nemen. Ik maande hem tot kalmte: die man doet zijn werk, daar moet je niet mee in discussie gaan. Mijn vriend speelde het spel mee: 'Ja, eigenlijk verdien jij stokslagen!'

De parkeerwachter keek op en zei met een uitgestreken gezicht: 'Nou meneer, dan moeten wij het proportionaliteitsbeginsel toch niet uit het oog verliezen!' Stomverbaasd keken wij hem aan. 'Ja, verder ken ik ook geen moeilijker woorden dan 'viaduct' zei de handhaver, 'maar deze wist ik!' Wij schoten met z'n drieën in de lach en de wereld was weer even in harmonie.

De politie is de leukste beroepsgroep waarmee ik in mijn werk en daarbuiten te maken heb: de meeste humor en de meeste motivatie. Ik heb dat één keer voor de klas gezegd bij de Politieacademie. 'En jíj ben psycholoog?!' riep een medewerker van de Dienst Verkeerspolitie Amsterdam ongelovig.

Ik moest hieraan denken toen het plannetje in de media kwam om de politie te instrueren dat ze eerst een gele kaart moet verstrekken en pas de volgende keer echt moet bekeuren. Alsof de modale politieman of -vrouw niet over voldoende inzicht beschikt om vast te stellen wanneer een waarschuwing zinvol is en wanneer iemand willens en wetens een overtreding begaat en dus van de overheid op z'n falie dient te krijgen.

Het idee schijnt afkomstig te zijn van een agentenstudent. Soit. Maar wat mij verbijstert is dat juist twee politieke partijen die ik tot nu toe nog verdacht van enig verstand en van afkeer van populisme, dit idee overnamen en van meneer Opstelten eisten dat die het zou overnemen. Je zult maar – in uniform – moeten werken voor zoveel domheid en respectloosheid.

Cees Wildervanck is verkeerspsycholoog