Bij autorijden horen motorgeronk en uitlaatgas. En af en toe een stop bij een pompstation om je tank vol te gooien. Dat is nu een keer zo. Of het nog heel lang zo blijft, is alleen de vraag. De Nederlandse overheid stimuleert elektrisch rijden. Bijvoorbeeld met een alleen op accu's lopende Nissan Leaf, een auto waarvan er in ons land begin oktober 229 waren verkocht. Het Mobiel-testteam – dol op een fijne motorgrom – onderzoekt hoe dat is, milieuvriendelijk elektrisch zoeven.

Voor een proefrit met de volledig elektrische Nissan Leaf kunnen de Mobiel-testers – Bouwe van Norden (56) en William Pomp (36) – niet in het Noorden terecht. In Groningen, Drenthe en Friesland ontbreekt een netwerk van (snel)laadpunten dat nodig is om je onbezorgd te kunnen verplaatsen met zo'n alleen door accu's gevoede wagen. Een voorziening waar de Amsterdamse Nissan-dealer Visscher wel van kan profiteren.

De testrit heeft plaats bij een filiaal van Visscher in Tiel. Verkoopleider Teus Lagerweij heeft een Leaf (actieradius maximaal zo'n 160 kilometer) met volle accu's klaarstaan. Hij geeft het testteam uitvoerig uitleg en zorgt dat het veilig de weg op kan. Nadat Van Norden de startknop van de sleutelloze Leaf heeft ingedrukt, licht het dashboard fraai op.

"Dit is wel erg futuristisch", zegt hij bewonderend. Kleurige diagrammen geven onder meer aan hoe vol de accu's zitten, hoeveel kilometers je naar schatting kunt rijden en hoe zwaar je de accu's belast. Naast de snelheidsmeter is een boompje te zien dat reageert op je rijgedrag. Wie met beleid 'gas' geeft, ziet het boompje groeien. Snel optrekken en hard rijden, zorgen er voor dat het kleiner wordt. En zo stimuleert de sinds maart in Nederland leverbare Leaf milieuvriendelijk automobilisme.

Van Norden houdt een voet op het rempedaal en zet de 'intuïtieve joystick' die in de elektrische Nissan de plaats inneemt van de automaatpook in 'drive'. De Leaf is er volgens de dashboarddisplays klaar voor om weg te sprinten. Toch is het nog steeds doodstil. "Loopt ie nou? Ik hoor helemaal niks", informeert Pomp bezorgd. Hij moet er aan wennen dat de elektrische krachtbron van de Nissan alleen draait tijdens het rijden.

Wanneer Van Norden zijn voet van het rempedaal haalt en het 'gas' intrapt, gaat de auto er fluisterstil vandoor. "Het lijkt wel een spookauto, dit is echt bizar", piept Pomp, die bang is dat slechtzienden of blinden de geruisloze wagen niet horen aankomen. Tot ruim zestig kilometer per uur blijft de Leaf onnatuurlijk stil. Op de snelweg gaat de vijfdeurs hatchback naarmate je harder rijdt meer op een gewone auto lijken door het afrolgeluid van de banden en het toenemende windgeruis.

Indrukwekkend is de manier waarop de Leaf accelereert, vindt het testteam. De elektromotor heeft bij elk toerental bakken trekkracht. Wie zijn accu's wil sparen, zal daar echter niet steeds gebruik van maken. Het is zelfs mogelijk een tamelijk trage ecostand in te schakelen. Met behulp daarvan kan de Leaf meer kilometers rijden op één lading.

Op het dashboard verandert de indicatie van het aantal kilometers dat de Leaf nog kan afleggen voordat een oplaadbeurt noodzakelijk is voortdurend. Wanneer Pomp tempo maakt, duikt de geschatte afstand van 136 naar 129 kilometer om meteen weer op te lopen naar 134 als hij het rustig aan doet. De testrijder krijgt er klamme handen van. "Ik word doodzenuwachtig van die bloedsnel veranderende kilometrages."

Pomp zegt nurks dat je ook versnaperingen misloopt, omdat je met de Leaf nooit bij een pompstation komt: "Ik mis de gehaktstaaf nu al." Zijn testkompaan komt plagerig met een mogelijke oplossing voor dit knellende probleem: "De Nissan heeft zoveel accu's aan boord dat je er misschien wel een magnetronnetje op kunt aansluiten. Dan kun je in het vervolg snacks van huis meenemen."

Fotograaf Duncan Wijting en Pomp prijzen beiden de volgens hen 'Lancia-achtige' vormgeving van de achterkant van de Leaf. Van Norden verbaast zich vooral over de boven de motorkap uit priemende koplampen. Voorin is de hoofdruimte naar zijn mening optimaal, achterin worden de krullen van Wijting zichtbaar geplet. Het rijgedrag van de Nissan – waarin je niet hoeft te schakelen – valt de mannen mee. De Leaf ligt mede dankzij de in een compartiment in de bodemplaat verwerkte accu's lekker stevig op de weg.

Pomp vindt de vinnige acceleratie van de wagen wel 'kicken' (topsnelheid 145 km/u): "Maar ja, hij is ook muis- en muisstil. En dat past weer helemaal niet bij mij! Bovendien is de actieradius voor mij te beperkt. Ik vind het helemaal niks dat het je kan overkomen dat je ver verwijderd van de bewoonde wereld met lege accu's staat." Van Norden ziet wel wat in de Nissan voor woon/werkverkeer. Maar dan zouden er volgens hem in het Noorden ook snellaadpunten moeten komen waarbij je in 15 tot 30 minuten de accu's voor 80 procent kunt vullen. Via een gewoon stopcontact duurt dat ongeveer twaalf uur.

Leaf ideaal voor gebruik

in en om de grote steden

In Nederland is op 18 maart de eerste Nissan Leaf verkocht. Inmiddels zijn er enkele honderden aangeschaft door bedrijven en instellingen. Er zou nog geen Leaf zijn gekocht door een particulier. Tot dusver heeft de importeur slechts enkele dealers aangewezen als verkoop- en servicepunt voor de elektrische auto. Deze bedrijven hebben geïnvesteerd in gereedschap en kennis. De Leaf – waarvoor geen dealer is aangesteld in het Noorden – wordt als ideaal gezien voor gebruik in en om de grote steden. Zo wordt de wagen bijvoorbeeld ingezet door een Amsterdams taxibedrijf.

De bpm- en houderschapsbelastingvrije elektrische auto die bij het remmen energie terugwint, kost 34.990 euro. De Leaf is bijtellingvrij. Nissan geeft drie jaar garantie op de auto en vijf jaar op de accu's. Voor de accu's moet een extra verwijderingsbijdrage van 295 euro worden betaald. De wagen heeft elke 30.000 kilometer of elk jaar een servicebeurt van ongeveer 350 euro nodig. Onder meer remmen, banden, het koelsysteem van de accu en de elektronica worden daarbij nagelopen.

Standaard is de elektrische Nissan rijk uitgerust. Zo kun je met je mobieltje op afstand de oplaadfuncties en de airco bedienen. Het uitlaatloze voertuig heeft verder bijvoorbeeld een boordcomputer, een achteruitrijcamera met piepsignaal, navigatie, een radio/cd-speler met aansluiting voor iPod, mp3-speler en usb-stick, spraakgestuurde telefoonbediening, automatische airco, zes airbags, abs, esp, cruisecontrol, een elektrische handrem, 16-inch lichtmetalen velgen en elektrisch inklapbare spiegels. Als opties zijn alleen een zonnepaneel op het dak (300 euro) en een comfort pack (verwarmde voorstoelen en buitenspiegels voor 330 euro) leverbaar.

De Leaf (Leading Environmentally friendly Affordable Family car) is volgens Nissan voor 95 procent recyclebaar. Nederland telt inmiddels honderden laadpunten. Een volle tank kost ongeveer vier euro aan elektriciteit. Wie een geavanceerd oplaadpunt aan huis wil, is daarvoor ongeveer 1000 euro kwijt (er is onder meer een aparte groep in de meterkast voor nodig). Opladen kan daarmee in acht uur, een stuk sneller dan bij een gewoon stopcontact (twaalf uur).

De Leaf – 'de toekomst van het autorijden', aldus Nissan – wordt overladen met lof. Zo is de 'zero emission' wagen uitgeroepen tot Europese Auto van het Jaar 2011 en 'Ecobest 2010'. De allereerste Nissan Leaf die in Nederland wiel aan wal zette, vormt het middelpunt van een expositie over elektrisch vervoer in museum Nemo in Amsterdam. Meer informatie: www.nissan.nl .

Auto kan stroom

leveren aan huis

De elektrische auto thuis opladen aan het stopcontact, dat is de toekomst. Maar Nissan draait het ook om: als thuis de elektriciteit uitvalt, kan de auto voor stroom zorgen. De Japanse fabrikant heeft een systeem ontwikkeld waarbij de stroomrichting van de Leaf kan worden omgedraaid en de wagen elektriciteit kan leveren aan het huishouden in plaats van stroom te tanken via het stopcontact.

Het systeem voldoet aan alle eisen rond stroomvoorziening, die wereldwijd zijn afgesproken. De lithium-ion-accu's van de auto hebben genoeg capaciteit om een gemiddeld Japans huishouden ongeveer twee dagen lang van stroom te voorzien. Tussentijds kan de auto nog worden opgeladen via alternatieve energiebronnen zoals de zon.

'Zero emission' ?

Nissan laat zich er op voorstaan dat de Leaf een 'zero emission'-auto is. Daarmee vertelt het concern volgens sommige pleitbezorgers voor het milieu een halve waarheid. Zij stellen dat er alleen sprake is van 'zero emission' als de wagen stroom verbruikt die is opgewekt via zonnecollectoren of met wind- en waterkracht. Als de elektriciteit wordt geleverd door een kolencentrale, is daarvan geen sprake.