Een nieuwe collega brengt vaak nieuwe kennis met zich mee. In Vers Bloed vertellen werknemers hoe ze hun baas helpen innoveren.

Wie: Ingeborg Walinga (46) uit Groningen

Functie: Algemeen Directeur

Organisatie: Noord Nederlands Orkest

'Een groot orkest heeft iets magisch, als je dan te horen krijgt dat ze jou er graag bij willen hebben dan lijkt het alsof je even loskomt van de wereld. Zelfs nu ik een half jaar in functie ben en tot over mijn oren in het werk zit, raak ik dat gevoel van opwinding niet kwijt. Waarom men van alle gegadigden voor deze baan juist mij heeft verkozen, dat moet je anderen vragen. Ik ben een noorderling met een groot cultureel netwerk in de regio, dat heeft zeker meegespeeld in de keuze. Voordat ik hier begon heb ik tien jaar het Centrum Beeldende Kunst in Groningen geleid en zo heb ik de nodige contacten op kunnen bouwen.

Ik stond eigenlijk op het punt om wat anders te gaan doen, in de architectuur of de stedenbouw, toen ik de oproep van het NNO onder ogen kreeg. Een dergelijke kans moet je grijpen als die zich aandient en dat heb ik gedaan. Alles wat ik over het NNO kon vinden heb ik gelezen en ik heb me grondig verdiept in deze sector van de kunst, maar een muziekspecialist ben ik niet. Dat hoeft ook niet, daarvoor heeft het orkest artistiek leider Marcel Mandos, een soort van klassieke jukebox met een ontzagwekkende repertoirekennis. Met zijn eigenzinnige programmakeuzes geeft hij al jarenlang gezicht aan de eigenheid van het NNO. Hij is de vakman, ik ben de kunstmanager, die combinatie werkt goed, wij gebruiken elkaar als sparringpartner.

Ik ben opgegroeid in Sneek, waar mijn vader het architectenbureau van mijn opa overnam en mijn moeder les gaf in Nederlands. Een gezin met gevoel voor de esthetische kanten van het leven: ik kon aardig tekenen en speelde niet onverdienstelijk piano, althans volgens mijn lerares. Een loopbaan in de uitvoerende kunsten heb ik echter nooit geambieerd, voor mij is het kunstenaarschap te individualistisch, ik doe nu eenmaal graag wat met zijn allen. De bemiddelende rol ligt mij, ik beweeg makkelijk in verschillende kringen: zo kan ik me goed inleven in creatieve geesten maar ook in verwachtingen van afnemers. Ik beschouw het als mijn taak om die twee werelden bij elkaar te brengen.

Ik kijk op een zakelijke manier naar kunst: je ontvangt gemeenschapsgeld dus moet je verantwoorden wat je doet. Bezuinigingen zijn niets nieuws, de mate waarin dat nu gebeurt echter wel, de kortingsdrift doet onrecht aan de cultuur. Ik heb moeite om dat uit te leggen aan de internationale musici die ons bezoeken: Nederland was altijd het lichtend voorbeeld voor kunstpolitiek, hoor je dan. Maar gaan zitten kniezen heeft geen zin, je moet als instelling zelf aangeven waar het kritische omslagpunt ligt. Dat betekent dat je allereerst de eigen organisatie grondig onder de loep neemt en uitzoekt waar je besparingen kunt halen, maar tegelijkertijd moet je ook met een sterk verhaal naar buiten treden.

Het NNO neemt een bijzondere plek in op de sociaal economische waardekaart van het noorden, dat aspect mag niet over het hoofd worden gezien. Ik spreek dan ook liever van investeringsbijdragen dan over subsidies, investeringen in cultuur leveren stad en regio veel extra's op: een gunstig vestigingsklimaat, prettig wonen, diversiteit in het maatschappelijk verkeer. De buitenwereld heeft ons nodig, net zoals wij niet buiten de steun kunnen van het publiek, onze sponsors en de overheid.

Wie doet wat en hoe kunnen we het nog slimmer doen, dat ben ik nog aan het uitvinden. Met het orkest is niets mis, bij ieder concert zie je orkestleden op het puntje van hun stoel zitten. Die toewijding heeft nog een extra impuls gekregen met de komst van onze nieuwe chef-dirigent Stefan Asbury. Een heel toegankelijke man, een docent eigenlijk. Meer dan zijn voorgangers praat hij met de musici en enthousiasmeert hij hen tot nog grotere hoogten. Ik verwacht dat Stefan ook het contact met het publiek opzoekt. Die toenadering is belangrijk om jonge generaties aan het NNO te binden, de gemiddelde leeftijd van de concertbezoekers moet omlaag.

Wij gaan in dat streven aanstekelijke experimenten niet uit de weg; zo spelen we aan het eind van dit seizoen een serie jeugdconcerten voor 18.000 scholieren, waar de theatermakers van de PeergrouP uit Drenthe een ludieke talentenshow in verwerken. Meedoen past in de geest van deze tijd. Maar er zit wel een grens aan de popularisering, als symfonieorkest spelen wij op hoog niveau en daar willen we niet van afwijken. Je mag ook iets van je publiek verlangen.

Musici zitten met kop en oren in hun vak, op het monomane af, dat moet je willen koesteren. Ik sta ervoor om die artistieke vrijheid mogelijk te maken, daarvoor zoek ik onder andere naar verbanden met sponsors. Dat gaat niet langer op de manier van: doe maar een duit in het zakje dan plakken we je naam erbij. Ik bestudeer bedrijfsprofielen om te zien wie bij ons past, zo zet bijvoorbeeld Gasterra in op talentontwikkeling in het noorden, net als wij, als je dat duidelijk weet te maken krijgt de verbintenis voor beide partijen diepgang.

Het NNO heeft een staalkaart aan bijzondere projecten die voor verschillende bedrijven een ambiance bieden die bij hun beleving aansluit. Gedurfde programma's waarbij we op volle sterkte uitpakken met hedendaagse componisten als Steve Reich of Steve Vai, maar ook ons jaarlijks concert in tuin van landgoedhotel Lauswolt bij Beetsterzwaag, een top netwerkevenement met landelijke bekendheid. We blijven echter selectief met wie we in zee gaan, de kunst staat voorop.

Het NNO is een nomadenorkest; we musiceren in de concertzalen van het noorden, maar spelen ook net zo makkelijk op de Ossenmarkt tijdens het Bommen Berend straatfeest, of in Concertgebouw van Amsterdam. Toporkest en volksorkest ineen, ik kan geen mooiere kunstcombinatie bedenken om voor te werken.

MARCEL MANDOS, ARTISTIEK LEIDER VAN HET NNO:

‘Ingeborg is feitelijk mijn baas, maar ze geeft mij en het orkest maximale vrijheid van werken. Ze heeft scherp zicht op financiële kaders waarbinnen het NNO moet opereren, maar verstaat de kunst om daar geen enkele nadruk op te leggen. Een topdiplomaat, die telkens een uitweg weet te vinden om de artistieke aspiraties van het orkest mogelijk te maken.'