‘Poëzie leeft vooral buiten het papieren boek’

Over poëzie lopen de meningen uiteen. De Boekmanstichting zette ter gelegenheid van de Week van de Poëzie een aantal feiten en cijfers op een rij.

De maandag gepubliceerde inventarisatie is gedaan onder de vlag van de Cultuurindex, cijferverzamelaar van de culturele sector in ons land en onderdeel van de Boekmanstichting. De conclusies rekenen om te beginnen af met het misverstand dat een cultuuruiting op sterven na dood is als er geen geld aan kan worden verdiend.

Het klopt inderdaad dat door de boekhandel maar weinig dichtbundels worden verkocht, zo stelt de Index. Jaarlijks verschijnen gemiddeld 176 dichtbundels, die zijn goed voor slechts 2 tot 4 procent van de verkochte titels. Twee procent van de Nederlanders ouder dan veertien leest wel eens een dichtbundel.

Daar staat tegenover dat poëzie buiten de boekhandel en buiten de bundel volop leeft. De index baseert zich voor die stelling op een onderzoek van de Utrechtse literatuurwetenschapper Kila van der Starre. Zij ging na hoe volwassenen Nederlanders met poëzie worden geconfronteerd en hoe ze dat ervaren.

Wat blijkt? 97 procent komt weleens in aanraking met poëzie, vooral luisterend en kijkend. Dat gebeurt niet per se in de boekhandel of bibliotheek, maar op straat, tijdens uitvaarten en in rouwadvertenties, op bruiloften en partijen, of via de media en tijdens festivals. Ze vinden dat nog prettig ook. Meer dan de helft waardeert met een 7 of hoger op een schaal van 1 tot 10.

Van der Starre hanteert een ruime definitie van poëzie. Wordt door ‘gezaghebbende’ literatuurcritici onderscheid gemaakt tussen gedichten die als kunst worden geproduceerd enerzijds en gedichten die bij bruiloften, Sinterklaas en andere gelegenheden worden geschreven en voorgedragen anderzijds, Van der Starre maakt dat onderscheid niet.

Poëzie kan overal worden aangetroffen, zeker ook buiten het papier. Een aansprekende vindplaats is een door Van der Starre geïnitieerde website met plekken waar gedichten of dichtregels zijn gebruikt op gevels, monumenten of kunstwerken. Sinds www.straatpoezie.nl een jaar geleden werd gelanceerd zijn meer dan 1700 gedichten in de openbare ruimte aangemeld.

De cijfers van de Cultuurindex komen op een moment dat twee dichters, Kees ‘t Hart en Ingmar Heytze, met elkaar discussiëren over de kwaliteit van de poëzie in Nederland. ‘t Hart, zelf dichter en lid van verschillende jury’s, noemde in de Volkskrant Nederlandstalige ‘erkende’ poëzie ‘gemakzuchtig’: ,,Dichters schrijven vrijwel allemaal over hetzelfde. Allemaal postmodern. Of zoiets.”

Volgens zijn opponent, Ingmar Heytze, die zich verheugt over de bijdragen van ‘slamveteranen, spoken-wordkunstenaars, hiphoppers, cabaretiers, bloggers, vloggers, hipster-huisdrukkers en andere taalsmeden’ is de poëzie er veel beter aan toe dan Kees 't Hart suggereert. ,,Het gaat goed met de poëzie zolang je verder kijkt dan die zelfverklaarde eredivisie.”

De Week van de Poëzie duurt nog tot en met woensdag. www.poezieweek.com, www.poeziemarathon.nl

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven