‘Tetris mon amour’ van Club Guy & Roni: Geen vrijheid zonder strikte regels

Voor de voorstelling Tetris mon amour analyseerde choreografe Roni Haver haar liefde voor een computerspelletje. ,,Het gaat om het spelen, niet om het winnen.”

Er was een periode in haar leven dat Roni Haver elke avond Tetris speelde, het computerspelletje waarbij doorlopend blokken, bestaande uit vier vierkantjes, naar beneden vallen. ,,Ik was een jaar of 24, 25”, vertelt de choreografe. ,,Het spelen van het spel maakte dat ik me kalm voelde. Het gaf me helderheid en orde, terwijl ik verder niks heb met computerspelletjes.”

‘Logica en controle zijn belangrijk voor me’

Voor Tetris mon amour, de nieuwe voorstelling van Club Guy & Roni, dook ze in de wereld van gaming en speltheorie. Ze wilde weten wat het was dat haar zo aantrok in Tetris en verwerkte haar ervaringen in een choreografie. ,,Ik ben heel wiskundig ingesteld”, zegt ze. ,,Ik moet de stappen die ik doe voor me zien, begrijpen wat ik doe. Logica en controle zijn belangrijk voor me. Die geven me de zekerheid die ik nodig heb om te kunnen scheppen.”

Ja, ze is zich ervan bewust dat mensen zo’n houding eerder bij een wetenschapper dan bij een kunstenaar verwachten. ,,Dat maakt deze voorstelling zo uniek”, zegt Guy Weizman, de partner van Haver. Samen leiden ze Club Guy & Roni. ,,Roni gaat in Tetris mon amour te werk als een Zwitserse klokmaker. Alles valt perfect in elkaar. De bewegingen zijn tot in detail gechoreografeerd, van de vingers en de ogen van de dansers tot hun innerlijke bewegingen. Er is helderheid in elk aspect.”

Iets zeggen zonder te spreken

Het resultaat is een pure dansvoorstelling, zonder tekst. ,,Ik ken niks anders dat hier op lijkt”, zegt Weizman. ,,Het is geen esthetische performance zoals veel andere dansvoorstellingen. Het is eerder abstract, conceptueel bijna. Heel erg anders in elk geval.”

Weizmans rol is dit keer beperkt tot klankbord en coregisseur. ,,Meestal beginnen we het maken van een voorstelling met een verhaal, dit keer was het meer een wit vierkant dat ingevuld moest worden met bewegingen. Dat hebben we nooit eerder gedaan. Het was uitdagend en soms ook beangstigend.” Haver: ,,Ik was niet bang. Beweging kan veel vertellen. En een verhaal bestaat niet alleen uit woorden, maar ook uit gevoelens. Je kunt heel goed iets zeggen, zonder te spreken.”

Noisia en popping

Tetris mon amour is enerzijds een visualisatie van een computerspel, met bijpassende elektronische muziek van Noisia’s Thijs de Vlieger, die live uitgevoerd wordt door Slagwerk Den Haag. De dansers begonnen met een workshop popping, om op een robotachtige manier te leren dansen. ,,Popping is supermoeilijk”, zegt Haver. ,,De controle die je over je lichaam moet hebben is bijna bovenmenselijk.”

Maar de voorstelling is geen computerspelletje op toneel, benadrukt Haver. ,,Het is vooral mijn eigen, persoonlijke spel”, zegt Haver. ,,Het is een andere werkelijkheid, die voortkomt uit de logica van mijn brein.”

Tetris als metafoor voor het leven

Vooraf hadden Haver en Weizman verwacht dat de dansers op een gegeven moment zouden gaan morren, zoals bij elk maakproces wel een keer gebeurt. ,,Maar het is nog nooit zo probleemloos verlopen als nu”, zegt Weizman. ,,De dansers voelden zich meteen op hun gemak. Roni creëerde zo’n strak framework...” Haver valt in: ,,...dat ze zich uiteindelijk vrij voelden. Je kunt voorbij de regels komen als je ze heel goed kent.”

Dat is precies waar Tetris mon amour over gaat, zeggen ze: het spel als metafoor voor het leven. Geen spel kan gespeeld worden zonder strikte regels en dat geldt ook voor het leven. Weizman: ,,Grenzen zijn de basis voor creativiteit en vrijheid. Als er geen grenzen zijn en alles mogelijk is, dan doe je niks meer. Je moet je overgeven aan de regels om vrij te kunnen worden. We hebben restricties nodig om als mens te kunnen functioneren.”

Zonder regels geen vrijheid

Het spanningsveld tussen regels en vrijheid wordt in de voorstelling verbeeld. Zonder regels geen vrijheid, maar als je alleen de regels volgt verlies je je menselijkheid. ,,Die afwezigheid van menselijkheid zit heel erg in de voorstelling”, zegt Haver. ,,We moeten onze menselijkheid soms verliezen om die weer opnieuw te kunnen ontdekken. De dansers lijken robots maar ze zijn het niet. Ik wil dat ze in de structuur van het spel hun menselijkheid hervinden.”

Tegenwoordig spelen en leven we vooral om te winnen en succes te hebben. Weizman: ,,We spelen zo fanatiek dat we vergeten dat we spelen. We doen zo ons best om perfect te zijn, dat we machines worden. Dat heb je soms nodig om dingen te bereiken, maar als je alleen maar zo speelt, verlies je je menselijkheid.” Haver: ,,Het gaat om het spelen, niet om het winnen.”

Waar te zien in Noord-Nederland?

Tetris mon amour is op 19/10 (try-out), 20/10 (première) en 21/10 Groningen, Stadsschouwburg; 1/11 Meppel, Ogterop; 2/11 Emmen, Atlastheater; 18/11 Zwolle, De Spiegel; 22/11 Drachten, De Lawei; 2/12 Leeuwarden, De Harmonie; 11/1 Groningen, Stadsschouwburg.

Voor de volledige speellijst klik hier.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.