Gezien op Noorderzon: Luisteren, lezen en een blafhoest

An hour for piano van Tom Johnson geldt als een klassieker van de minimal music.

Fascinerend

In de compositie uit 1971 ontspint zich rond een voortdurend aanwezige g-noot een fascinerend klankspel met zich steeds herhalende structuren en melodische fragmenten, in één tempo en een vast ritme. En dat een uur lang.

Maar hoe luister je naar deze muziek? In opperste concentratie en met je ogen dicht? Of moet je helemaal niet gericht willen luisteren en gaat het om de sfeer die wordt opgeroepen? Of is het geluidsbehang waarop het fijn mediteren en in slaap vallen is? En wat ís luisteren eigenlijk?

Concentratievermogen

Die vragen dringen zich nadrukkelijk op door de toelichting van vijf A-4’tjes die Johnson schreef om tijdens de uitvoering te lezen. Ze is bedoeld om het concentratievermogen van de toehoorder te verhogen, schrijft Johnson. Werkt het niet, dan moet je de toelichting even terzijde leggen. Of sneller lezen. Of langzamer.

Johnson reflecteert op hoe de muziek overkomt en de omstandigheden waarin geluisterd (en gelezen) wordt. ‘De vorm van het stuk wordt voor een groot deel door jou bepaald, want het staat je vrij deze opmerkingen te lezen of niet, op welk moment dan ook’, schrijft hij meermaals. Want de toelichting bevat, net als de muziek, veel herhaling en lijkt de compositie te spiegelen.

Daardoor – en door de prachtige, glasheldere uitvoering van Keiko Shichijo – werd het concert behalve een muziekuitvoering ook een bijna filosofische ervaring van de situatie waarin muziek tot klinken komt. Een ervaring die overigens werd verstoord door een mevrouw die van begin tot eind, met ijzeren regelmaat, om de minuut een luide blafhoest produceerde. Ook heel minimal, maar uiterst irritant.

Gebeurtenis: concert Keiko Shichijo (piano) Programma: Tom Johnson, ‘An hour for piano’ Gezien: 20/8 Lutherse Kerk Publiek: 150

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven