IDFA-recensie: Duizend bommen en granaten liggen te wachten op Fakhir

Bloedstollend, zo luidt de omschrijving in het IDFA-programma. Dat voelt bij het zien van The Deminer als een matig thrillercliché. In de film trekt de Irakese militair Fakhir Berwari met gevaar voor eigen leven en voor dat van zijn gevolg door oorlogsgebied om mijnen onschadelijk te maken. Anderhalf uur sidderen.

Het heeft iets van een klassieke Belgenmop. Daarin is een soldaat, met zijn ogen dicht en met zijn handen voor zijn oren, staand op één been en stampend met het andere op zoek naar verborgen mijnen, die de vijand heeft gelegd. Majoor Fakhir Berwari gaat weliswaar een tikje omstandiger te werk, maar het oogt toch nogal driest. Ook hij zoekt soms met zijn voeten, maar op die momenten nog behoedzaam, in de wetenschap dat er meer dan vijf kilo druk nodig is om een explosie te veroorzaken. Toch blijft zijn gedrevenheid niet zonder gevolgen.

IDFA in Groningen: elke dag een film vooraf

Het Groninger Forum is vanaf donderdag 23 november vier dagen gevuld met dertig documentaires uit alle hoeken van de wereld. De vierdaagse is onderdeel van het documentairefestival IDFA in Amsterdam. Veel films krijgen een inleiding, soms is de maker erbij voor een nagesprek. Cultuurredacteur Eric Nederkoorn bekijkt dagelijks een film vooraf en zegt er iets over, op deze plek, tot aanvang van IDFA in Groningen. Alle recensies zijn in ons dossier te vinden.

Vijftig uur teruggevonden film

De film The Deminer is te danken aan zijn familie, die in een koffer pakweg vijftig uur film terugvond. Zo ontdekten ze dat Fakhir zich tijdens zijn hachelijke arbeid liet volgen. Dat heeft onwaarschijnlijk materiaal opgeleverd. Vanuit zijn Iraaks-Koerdische Duhok thuisbasis struint hij gewapend met een kniptang eerst gebieden af waar de strijd voor en tegen Saddam Hoessein mijnen en andere explosieven heeft nagelaten. En later het gebied rond Mosoel, met IS-strijders als mijnen- en bommenleggers.

Betaald om mijnen te leggen

Lokale, jeugdige bewoners blijken door IS met dollars te zijn verleid om die bommen te plaatsen, langs de weg, in vuilnisvaten, in vriezers in leegstaande huizen, overal. Fakhir haalt bewonersgroepen bijelkaar om ze te smeken in vrede te leven, en zich verre te houden van de mijnenleggerij. Hij kan er domweg niet tegen dat onschuldige burgers erdoor omkomen. Hij huilt als hij de beelden op de televisie ziet. Hij wil niet door, hij moet door, ondanks alle gevaren.

‘Kijk uit, hij kan ontploffen’

Zijn gedrevenheid wekkt groot verdriet bij zijn moeder en zoon, die hem tevergeefs proberen af te remmen. ‘Thuisbasis Duhok’ is dan ook overdreven: Fakhir is zelden thuis. Als zijn been er af is, ja dan wel. Maar ook dat duurt maar even. Niets kan hem stoppen.

Waar hij hele groepen nieuwsgierigen op afstand houdt - ,,kijk uit, hij kan ontploffen’’ - en soms zelfs zijn cameraman tientallen meters terugwijst, gaat Fakhir zelf onverdroten ten aanval tegen de explosieven. Dikwijls zijn ze verbonden met mobieltjes. Dus als er daar eentje rinkelt in buurt gaat het mis. Meestal gaat dat goed. Soms gaat met mis. Dan verdwijnt de camera na een enorme knal in een wolk van puin en stof en is het maar weer afwachten wat er van Fakhir geworden is. En van de cameraman. Wat een lef. En wat een wilskracht.

Geef deze film een prijs

The Deminer heeft een onwaarschijnlijk dramatische kracht. De spanning drijft de kijker permanent naar het puntje van de stoel. De authenticiteit is optimaal. Het staat voor de volle 100 procent vast dat geen seconde is geregisseerd. De camera volgt en dat is het. The Deminer is keihard, meedogenloos zelfs, en een absoluut noodzakelijke documentaire. De beelden van puin, van vermorzelde steden, van mensen met niks over, contrasteren geweldig met de luxe om zo’n film van uit een comfortabele bioscoopstoel te kunnen bekijken. Ze drukken je met de neus op feiten die je zo ver mogelijk van huis wilt houden. Deze documentaire mag daarom gerust in de prijzen vallen.

Win kaarten voor films over Eric Clapton en Iggy Pop

Groninger Forum geeft aan abonnees van Dagblad van het Noorden vijf keer twee kaarten weg voor Eric Clapton: Life in 12 bars en American Valhalla, een film over de samenwerking tussen Iggy Pop en Queens of the Stone Age. Wilt u twee kaarten winnen? Vul voor donderdag 23 november 14.00 uur uw gegevens in op www.dvhn.nl/voordeel. Na loting ontvangen alleen winnaars donderdagmiddag bericht.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven