IDFA-recensie: Het slopende laatste jaar van wielrenner David Millar

Time Trial staat voor tijdrit, het specialisme van de Schotse wielrenner David Millar. De titel van deze dramatische documentaire verwijst echter vooral naar zijn strijd tegen de voortschrijdende jaren, met de focus op zijn laatste profseizoen.

IDFA in Groningen: elke dag een film vooraf

Het Groninger Forum is vanaf donderdag 23 november vier dagen gevuld met dertig documentaires uit alle hoeken van de wereld. De vierdaagse is onderdeel van het documentairefestival IDFA in Amsterdam. Veel films krijgen een inleiding, soms is de maker erbij voor een nagesprek. Cultuurredacteur Eric Nederkoorn bekijkt dagelijks een film vooraf en zegt er iets over, op deze plek, tot aanvang van IDFA in Groningen. Alle recensies zijn in ons dossier te vinden.

David Millar won meteen in zijn eerste Tour de France de proloog. De blije beelden van na de victorie - onder de wol in zijn gele trui - zijn hier volmaakt ondergeschikt aan de somberte van zijn nadagen.

Nee, het is geen vrolijk portret dat regisseur Finlay Pretsell, zelf een oud-renner, van Millar schetst. De film, die naar het einde toe almaar sterker wordt, toont de rauwe realiteit van het wielrennen, ontdaan van elke romantiek die wij liefhebbers er zo graag omheen boetseren.

Thomas Dekker

Het is Pretsell meer om de beelden te doen geweest dan om informatie. Maar zonder dat namen zijn geprojecteerd onder de opduikende personages, weet de intensieve volger van de sport zo ook wel om wie het gaat. Dat wordt interessant bij enige hotelkamerscènes, bij gesprekken tijdens een koers.

In één bed ligt Millar, een dopingzondaar die na zijn schorsing terugkeerde en zich volop afzette tegen de stimulerende middelen. In het andere bed, pal naast hem, ligt Thomas Dekker, die ook een schorsing achter zich had, maar pas later in het boek Thomas Dekker. Mijn Gevecht zijn échte verhaal zou vertellen.

Ze zijn kamermaatjes in hun Garmin-ploeg. Millar, 37, voelt dat hij er hard aan moet werken om ooit nog succes te kunnen hebben. ,,Er is geen tijd meer voor jou’’, is Dekker’s meedogenloze reactie. De Nederlander blijkt ook van mening dat Millar te veel ‘denkt’. Beter van niet, zegt Dekker: als renner kun je beter doen dan denken.

Microfoontje

Inderdaad toont Millar zich op en naast de fiets een somberman. Hij klaagt onderweg in gesprekken met collega’s dat het een aard heeft. ,,Heb je de Tirreno gedaan?’’, vraagt collega Roman Kreuziger al fietsend. ,,Godzijdank niet’’, antwoordt Millar naast hem. Zo geeft de film nieuwe inzichten.

Door het cameraatje dat Millar op zijn stuur heeft en het microfoontje dat hij ergens meedraagt, horen we meer geluiden uit het peloton dan ooit tevoren. Onderlinge praatjes, waarschuwingen, tactische aanwijzingen, de fietsgeluiden zelf. Dit alles begeleid door indringende elektronische composities van Dan Deacon.

Millar moet lossen

Millar’s doel in het jaar dat de camera hem volgt, is een allerlaatste deelname aan de Tour. Je ziet hem lijden, en als hij in een van de voorbereidende koersen op een helling moet lossen, monteert de regisseur daar op fraaie wijze herinneringen in. Waar moet dit eindigen?

De meest dramatische beelden, en de mooiste van de film, zijn die uit de klassieker Milaan-San Remo. Inclusief een foutje van de maker, want die voorjaarsklassieker wordt door hem aangemerkt als de definitieve test voor Millar: het verloop van deze koers bepaalt of hij voor de Tour wordt geselecteerd. Onzin, want daarvoor is deze rit veel te vroeg in het seizoen.

Verdoofde vingers

Dat is eens te meer een bewijs dat het Pretsell meer om de beelden op zich gaat dan om accurate informatie. Hoe dan ook vertoont het lange fragment uit Milaan-San Remo in zijn volle omvang de hardheid van de wielersport.

Het is hondenweer, koud en nat. Millar krijgt uit de wagen van de jonge Britse ploegleider Charly Wegelius de verkeerde handschoenen aangereikt. Tierend vervloekt Millar zijn vingers, die door de kou zijn verdoofd. Daardoor worstelt hij minutenlang met het aantrekken van een regenjack. Het lijden is dan compleet.

Tussen de wielerbeelden door zien we interviewfragmenten met Millar, tegen een symbolisch donkere achtergrond. De wielrenner schreef de boeken Racing through the dark (2011) over zijn doping verleden en The Racer (2015) over dit laatste wielerjaar, dus parallel aan de docu-makerij. Toch nog maar eens lezen.

Time Trial van Finlay Pretsell, IDFA in Groningen, Groninger Forum, 24/11, 19.15 uur.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.