Recensie IFFR in Groningen: Tesnota, een grimmige geschiedenis met afschrikwekkende beelden

De pas 27-jarige regisseur Kantemir Balagov heeft een donkere film over een letterlijk gespleten joods gezin op de Kaukasus gemaakt. Balagov wilde voor Tesnota per se realistische beelden uit zijn jeugd meenemen en laat daarom van video geplukte executies door islamstrijders zien, die we op internet zouden veroordelen. Ze leiden misselijkmakend af van een sterk verhaal.

Dus wie even geen trek heeft in doorgesneden kelen en wanhopig krijsende mannen, tevergeefs smekend om in leven te worden gelaten, moet vanaf minuut 49 even de ogen sluiten. De beelden zullen ongetwijfeld dienen als uitvergroting van het etnische en religieuze conflict dat door de film heenloopt. Een conflict dat ook het joodse gezin waar de film omheen is gecomponeerd doet splijten.

Ontvoering

Hoofdpersonage is dochter Ilana, gespeeld door de verbluffende debutante Darya Zhovner, die in haar dagelijks bestaan haar vader in diens werkplaats bijstaat. Het bestaan van het joodse gezin gaat over de kop, als net verloofde zoon en zijn aanstaande bruid worden ontvoerd.

De joodse gemeenschap houdt een inzameling voor het losgeld maar die schiet ruim te kort, zodat vader en moeder zich gedwongen achten het bedrijf te verkopen en met de opbrengst hun zoon vrij te krijgen. Ilana houdt het daar in Kabardië, een deelrepubliek van Rusland, intussen met een niet-joodse jongen, tot afschuw van vooral de moeder.

De dochter wordt geacht om een joodse echtgenoot te scoren. Vandaar ook de titel: Tesnota betekent ‘geslotenheid’, die overigens net zo hard speelt aan de niet-joodse kant. Als Ilana dreigt te worden uitgehuwelijkt, met als bijkomende reden het bedrijf te redden, zet ze alles in om dat te voorkomen. Daarin gaat ze ver.

Afwijkend beeldformaat

Balagov heeft gekozen voor een afwijkend beeldformaat. Waar je ooit films wel eens heel plat zag, is de beeldverhouding nu vier staat tot drie, wat een verrassend effect geeft. Hij zet qua kleuren een donkerte in die bij het thema van zijn verhaal past.

Subtiel toont hij het verschil tussen de keiharde moeder, en de vader die het allemaal wel anders zou willen zien, maar toch steeds voor zijn ijzige vrouw kiest. Zhovner is als Ilina een actrice waar je niet omheen kunt. Je ziet haar gaandeweg leger worden, tot aan de regelrechte haat die in haar ogen speelt als ze haar moeder aankijkt.

Dwingelandij

Wie deze trieste geschiedenis aanschouwt, het gevecht van de vrije wil tegen ouderlijke en religieuze dwingelandij - ,,hij behoort niet tot onze stam’’ - in een gebied dat sowieso wordt gekenmerkt door tegenstellingen, kan zich nauwelijks voorstellen dat erachter een jonge, nog onervaren regisseur schuilgaat.

Maar om nou met die verschrikkelijke beelden de strijd tussen de islamitische vechtersbazen tegen de Russische militairen er nog eens in te peperen, vanaf die 49ste minuut, dat leidt alleen maar af. We wisten al wel dat het gruwelijk was. Suggestie werkt altijd sterker.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven