102.000 handgeschreven namen oorlogsslachtoffers: ‘Een anoniem getal maak je op deze manier zichtbaar’

In Herinneringscentrum Kamp Westerbork is vanaf 27 januari het kunstwerk De Namen te zien. Kunstenaar Bart Domburg schreef 102.000 namen op.

Bart Domburg, vertel: Hoe kwam u op het idee voor dit omvangrijke project?

,,Twee jaar geleden heb ik alle adressen van in 1941 in Amsterdam geregistreerde Joodse families opgeschreven. Ik was ervan onder de indruk: een anoniem getal maak je op deze manier zichtbaar. Toen ik hoorde van het oplezen van de namen in Westerbork kwam ik op het idee de 102.000 namen uit te schrijven. Ik probeer een abstract getal betekenis te geven. Een herinnering aan de duizenden gedeporteerde personen.”

Hoe lang heeft u aan het project gewerkt?

,,Meer dan een jaar, vijf tot zeven dagen per week. Tijdens het opschrijven schieten allerlei gedachten door je hoofd. Soms raakte ik in een flow, soms was er ook vertwijfeling, dan dacht ik: ‘Mijn god, waar ben ik mee bezig?’ Maar ik wilde het afmaken. Ik vind het belangrijk.”

Wat zien toeschouwers?

,,Naast namen heb ik ervoor gekozen ook de leeftijden weer te geven. Het toont de Rücksichtslosigkeit van ‘het systeem’. Jonge baby’s tot ouden van dagen werden gedeporteerd. De namen staan op 29 vellen papier van 1,5 bij 2,8 meter. Ik heb met fineliners geschreven, tot ze op waren. Elk vel heeft daardoor een ander reliëf.”

Wat hoopt u dat uw werk losmaakt in de toeschouwer?

,,Dat mensen zich bewust worden van het getal, hoeveel namen dat eigenlijk zijn.”

Wat betekent het werk voor u persoonlijk?

,,Tot nog toe is het het grootste werk dat ik ooit heb gemaakt. Daarnaast ben ik altijd al gefascineerd geweest door het Derde Rijk. Het wij/zij denken van toen is er nog steeds.”

Uw kunstwerk siert de binnenkant van het boek De 102.000 Namen, dat tegelijkertijd wordt gepresenteerd. Vooropgezet?

,,Toeval. Heel bijzonder, het past perfect bij elkaar.”

De 102.000 namen

Een uitgebreid verhaal over het boek De 102.000 Namen is zaterdag te lezen in onze weekendbijlage en op dvhn.nl.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven