Drentse kunstenaars leggen in Tallinn ziel van Berend Botje vast

Ook in de Estse hoofdstad Tallinn kennen ze Berend Botje nu. Tijdens een kunstproject in de stad zongen inwoners deze week het kinderliedje volop mee.

Een en ander is te danken aan de drie Drentse kunstenaars Kitty Boon, Gea Koopman en Anneliet van Beelen en aan het projectenbureau Bedenkers en Uitvoerders van Ongewone Gebeurtenissen (BUOG). Zij zijn momenteel in Tallinn voor een project rondom Berend Botje. Ze werken aan een kunstwerk dat de ziel van Berend Botje verbeeldt en brengen dit eind september met een zeilboot van het Duitse Kiel naar Zuidlaren. Daarop volgt een intocht in het dorp.

Niet naar Amerika

Dagblad van het Noorden bezoekt de drie kunstenaars de komende dagen in Tallinn en onderzoekt hoe Berend Botje de laatste achttien jaar van zijn leven in de Estse hoofdstad heeft geleefd. Want Botje vertrok niet naar Amerika, zoals het kinderliedje wil, maar ging vanuit Zuidlaren naar Reval, zoals Tallinn destijds heette. Hij is inderdaad nooit weerom gekomen naar Drenthe en is in 1850 in Reval op 78-jarige leeftijd gestorven.

Berend Botje is samen met het Meisje van Yde het boegbeeld van het jaar dat Tynaarlo dé culturele gemeente van Drenthe is. Het thema hiervan is historie met een knipoog. We moeten het dus met een korreltje zout nemen, maar Berend Botje zou in werkelijkheid Lodewijk van Heiden zijn, de enige zeeheld die Drenthe ooit heeft voortgebracht. Dat was dan ook niet zomaar een zeeheld. Van Heiden hielp in dienst van de Russische marine de Franse keizer Napoleon Bonaparte op de knieën te dwingen en hij bezorgde de Grieken bij de slag bij Navarino in 1827 de onafhankelijkheid van de Turken.

Van Heiden is opgegroeid in Zuidlaren en verliet na 1795 Nederland en trad toe tot de Russische marine. In 1832 keerde hij nog eens terug naar Zuidlaren, met een grootse intocht.

Vader en zoon

Het is best mogelijk dat Lodewijk van Heiden de echte Berend Botje was, meent hoogleraar Ruslandkunde Hans van Koningsbrugge. Hij publiceert in september een biografie over Van Heiden. Weliswaar heeft Van Heiden zelf geen voet in Amerika gezet, zijn zoon, die ook Lodewijk – of Louis – heette, wel degelijk. Wellicht hebben de Drenten in het liedje vader en zoon door elkaar gehaald.

Hoe dan ook, voor Tynaarlo is Berend Botje het komende jaar de beroemde zeeheld. In Tallinn is hij begraven, dus daar denken de kunstenaars zijn ziel op te tekenen. Zijn begraafplaats is er niet meer, op die plek is in de jaren zeventig van de twintigste eeuw een parkje aangelegd. Daar hielden de kunstenaars deze week een ceremonie om ook de inwoners van het huidige Tallinn van hun in Nederland beroemde stadgenoot op de hoogte te stellen.

Vanaf woensdag vallen de resultaten van het kunstproject op dvhn.nl te lezen. In zaterdagbijlage van 17 juni volgt een achtergrondverhaal over de sporen van Berend Botje in Tallinn.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven