Geest MH17 waart rond in Emmen (+video)

In de vorm van 298.000 gevouwen kraanvogels is de MH17-ramp in Emmen neergestreken. De vogels symboliseren de slachtoffers.

De kleuren knallen je tegemoet als je het voormalige Afrikahuis in de oude Emmer dierentuin binnenloopt. Bonte zwermen kraanvogels, maar ook witte, staan en hangen in allerlei posities. Achter de gevouwen diertjes gaat een indrukwekkend verhaal schuil. Het zijn er op de kop af 298.000: duizend kraanvogels voor ieder slachtoffer van de vliegramp met de MH17.

Tentoonstelling

De vogels vormen de tentoonstelling Room of hope, een initiatief van rekendocente Tjitske Dijkstra (54) uit Zuidhorn. Alhoewel een expositie niet eens direct haar idee was. Duizend vogels vouwen voor haar goede vriendin en collega Hieke Raap, dát was de bedoeling. Hieke Raap uit Driezum zat in de Maleisische Boeing die op 17 juli 2014 boven Oekraïne werd neergeschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen om.

Hieke was onderweg naar haar geliefde Indonesië, waar ze al tientallen keren was geweest. Ze wilde op Bali haar 56e verjaardag vieren. ,,Ze ging daar graag naartoe’’, vertelt Tjitske. ,,Ze had voor 2016 zelfs al een half jaar verlof opgenomen, om dan zo lang in Bali te kunnen zijn. Ze zei: ,Ik kan wel wachten tot ik 65 ben, maar wie zegt dat ik het dan nog kan doen. Misschien ben ik dan wel niet meer gezond genoeg.’’

Toevalligheden en symbolen

Tjitske was die zomer van 2014 op wandelvakantie in Drenthe, toen zij het bericht kreeg dat Hieke op de passagierslijst stond van de rampvlucht. Drenthe, waar nu de expositie terecht is gekomen. Zo zijn er zoveel van die toevalligheden en symbolen, met de kraanvogels voorop. Want die staan in Oosterse landen symbool voor gezondheid, geluk, leven en hoop. Het verhaal wil dat wie duizend kraanvogels vouwt, een wens mag doen (zie kader).

Tjitske besloot met haar collega’s en de leerlingen van het Alfa College in Groningen samen die duizend vogels te vouwen. Om hun verdriet een vorm te geven, eigenlijk. ,,Het is heel troostrijk en rustgevend om te doen’’, vertelt ze, terwijl ze de zoveelste verhuisdoos pakt en er een vogeltje uit haalt. Vogeltje nummer zoveelduizendzoveel. Want bij die eerste duizend is het niet gebleven. Door toedoen van de leerlingen kwam Hart van Nederland het initiatief filmen. En dat had als effect dat overal in Nederland, en daarbuiten, mensen aan het vouwen sloegen.

Eigen verhaal

,,En nog steeds krijg ik kraanvogels binnen. Het is ongelooflijk wat dit teweeg heeft gebracht. Nabestaanden zijn gaan vouwen, maar ook anderen. Ieder heeft zo zijn eigen verhaal. De meeste mensen hebben ook een kaartje of brief bij hun vogels gestopt.’’

Een deel van die schrijfsels hangt ook in het Afrikahuis, bij de 298.000 kraanvogels. De expositie is hier terecht gekomen door toedoen van de Emmer kunstenaar Ingo Leth, die ooit duizend kraanvogels vouwde en schilderde. Hij meldde zich bij Tjitske toen hij hoorde dat de verzameling vogels al tijden nutteloos in dozen lag. Zondag wordt de expositie, die tot en met 24 september duurt, geopend.

,,Echt mooi dat dit het is geworden’’, zegt Tjitske. ,,Ik had tijdens de jaarwisseling al tegen mezelf gezegd dat ze dit jaar vast een plekje zouden krijgen. Vorig jaar heb ik de vogels eerst in dozen gegaan en ben ik gaan lopen. De pelgrimsroute naar Santiago de Compostela, vanuit Zuid-Frankrijk. Precies duizend kilometer. Door wat er met Hieke is gebeurd, besloot ik dat ene wat ik nog graag wilde doen, niet uit te stellen.’’ In haar rugzak nam Tjitske een kraanvogeltje mee, om dit na afloop achter te laten onder de vuurtoren in het Spaanse Finisterre.

De legende van de duizend kraanvogels

De Japanse legende dat je een wens mag doen als je duizend origami kraanvogels vouwt, werd vooral bekend door het Japanse meisje Sadako Sasaki. Zij overleefde als peuter de atoombom op Hiroshima, maar kreeg jaren later als gevolg van de straling leukemie. In het ziekenhuis begon zij vogels te vouwen, wat ze tot aan haar dood – op 12-jarige leeftijd – deed. Aanvankelijk wenste ze dat ze weer kon meedoen aan hardloopwedstrijden. Toen echter duidelijk werd dat ze niet beter zou worden, wenste Sadako wereldvrede. Drie jaar na haar overlijden, in 1958, werd in het Vredespark in Hiroshima een beeld onthuld van Sadako met een gouden kraanvogel boven haar hoofd. Die plek is een soort bedevaartsoord geworden. Schoolklassen die het park bezoeken, nemen doorgaans duizend kraanvogels mee om aan de hekken van het park vast te maken.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven