Op pad met de man van het water in droog Drenthe

Hoe verdeel je het water uit het IJsselmeer over een droog Drenthe? Een dag op pad met peilbeheerder Aike Maarsingh van waterschap Hunze en Aa’s.

Er zijn tijden dat Aike Maarsingh, peilbeheerder bij waterschap Hunze en Aa’s, het rustig heeft. Dan rijdt hij met zijn blauwe bestelbusje door het Drentse landschap en treft hij groen gras, volle sloten, uitbundige gewassen en tevreden boeren.

Zo’n tijd is het niet.

Die paar druppels

Als maandag om kwart over zes zijn wekker gaat, grijpt hij snel zijn iPad. Eerst controleren hoe het water erbij staat, na weer een warme nacht waarin boeren hun landerijen beregenden. Niet goed, ziet hij. Die paar druppels van het weekend brachten nauwelijks verlichting.

Later die ochtend, in zijn blauwe busje, gaat voor de vierde keer zijn telefoon. Een akkerbouwer uit de buurt van Ter Apel is het, met een sloot die bijna droog staat. „Ik doe mijn best”, zegt Maarsingh. „We zitten aan de grens. Het is ongekend.”

Dit is nog niks, zegt hij na het gesprek. „Vorige week ontving ik soms wel twintig telefoontjes per dag. Ik denk dat mensen zich er inmiddels bij neerleggen dat het droog is.”

Aike Maarsingh kijkt bedenkelijk naar al het kroos. FOTO MAAIKE WIND

Knelpunten en opplossingen

Zelf kent hij geen berusting. De peilbeheerder speurt naar knelpunten en oplossingen. Altijd. Een maand of twee terug nog, toen stond hij ’s nachts in een weiland in Roswinkel. Tachtig millimeter regen was er gevallen. Het land stond onder water en hij had geen idee wat hij er zo snel mee aan moest.

„Dat is nog maar een paar weken geleden!”

Hij roept het vol ongeloof terwijl hij door de Drentse Veenkoloniën rijdt. Weken waarin bijna geen druppel regen viel. Weken waarin hij bijna elke dag werkte, ook in het weekend. Weken waarin de bermen geel kleurden en de aardappelen zwart. Het gaat hem aan het hart. Hij was ooit zelf boer, hij weet hoeveel schade droogte kan doen.

„Maar kijk eens”, zegt hij, wijzend op een sloot. Zowaar. Er zit water in.

Een van de acht

Zorgen dat alle kanalen, beken en sloten vol water staan, dat is in deze droge tijd de taak van Maarsingh. Als een van de acht peilbeheerders van waterschap Aa en Hunze is hij verantwoordelijk voor een flink deel van Drenthe, van Gasselternijveenschemond tot Bargerveen. Het geheel van waterwegen, stuwen, gemalen en duikers zit niet alleen in zijn iPad, het zit ook in zijn hoofd.

Doorgaans bestaat zijn werk uit het zo slim mogelijk afvoeren van overtollig water. Vechten tegen de droogte vergt een heel andere aanpak. Het weinige beschikbare water komt uit het IJsselmeer en wordt door hem zo efficiënt als hij kan verdeeld. Elke keuze heeft gevolgen. Het waterpeil hier omhoog? Kan, maar dan gaat het elders omlaag.

Daarom is hij ook zo blij met die sloten die nog bijna overal vol water staan. „De kleine slootjes ver van de grote waterstromen zijn het lastigst.” Vooral Nieuw-Buinen en Drouwenermond hebben het zwaar.

Peilbeheerder Maarsingh trekt zijn lieslaarzen aan. FOTO MAAIKE WIND

Hij parkeert het busje naast het Verlengde Oosterdiep bij Zwartemeer. Een berg kroos dobbert op het water, net voor een duiker. Zijn gezicht betrekt. Normaal maakt wat slib niet uit, maar in deze droogte moet de weg voor het water vrij zijn.

Groene lieslaarzen verschijnen en een lange hark. Dan hupst hij het water in. Wat pielen en ja hoor, er stroomt extra water door de buis. Tevreden is hij echter niet. Hij vraagt zijn collega’s van de buitendienst of ze met hun kraan kunnen komen.

Foto's: DvhN

Ingewikkelde puzzel

Hij doet het niet alleen, benadrukt hij. Waterbeheer is een ingewikkelde puzzel. Hydrologen op het kantoor in Veendam leveren berekeningen. De maaiers dreggen de sloten. En dan zijn er nog de boeren, zonder wie hij het niet zou redden. Sommigen mogen hun land niet beregenen, anderen alleen ‘s nachts. Sommigen zitten met zijn vieren aan een pietluttig slootje, ver van de hoofdstroom, en zijn op elkaar aangewezen om ’t weinige water te verdelen.

Peilbeheerder Aike Maarsingh schoont een duiker bij Zwartemeer op. FOTO MAAIKE WIND

Hij heeft een prachtig vak, zegt hij. Veel vrijheid, veel afwisseling, veel buiten. „En we krijgen gelukkig veel begrip. Ook de boeren zijn blij dat de meeste sloten niet droog staan.”

Scenario waar niemand over na heeft gedacht

Hoe lang duurt het nog, voordat ze wel leeg zijn? Maarsingh haalt zijn schouders op. Drie weken terug had hij niet verwacht dat het in deze extreme droogte zo lang zou lukken.

En wat als het waterpeil van het IJsselmeer te laag wordt en er geen water uit het meer mag worden gepompt? „Dan houdt het op”, zegt hij. „Dan kunnen we niet veel meer doen.” Maar hoe moet het dan, als er nog drie van deze droge weken komen? „Dat is een scenario waar niemand over na heeft gedacht. Laten we hopen dat het zover niet komt.”

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.