Schaapherder graaft vliegtuigbom op: ‘Ze gooiden bijna 600 ton op Havelte’

In Havelte is maandagochtend een Engelse vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. Het gaat om een 500-ponder. De bom is tijdens de geallieerde bombardementen van september 1944 of maart 1945 op het terrein terechtgekomen.

De ontdekker van de bom, die langs de Van Helomaweg op defensieterrein ligt, is schaapherder en liefhebber van de Tweede Wereldoorlog Jelle Kootstra uit Uffelte. Kootstra heeft aan huis een museum met Tweede Wereldoorlog-vondsten uit de omgeving.

Graafsporen van andere mensen

,,De bom ligt op een plek waar vroeger een Duits gebouw stond", vertelt Kootstra. ,,Ik was er vorige week langsgelopen en zag toen dat er mensen rondliepen met een metaaldetector. Tsja, dan wil je toch weten waar ze naar zochten."

Kootstra groef vanochtend een stukje, maar stopte meteen toen hij zag dat hij met een bom te maken had. ,,Ik kijk wel uit, ik heb ook een gezinnetje", stelt hij. Direct na zijn vondst maakte hij melding bij de terreinbeheerder van defensie.

,,Dat ben je ook verplicht", zegt Kootstra. De terreinbeheerder neemt vervolgens contact op met de explosievenopruimingsdienst (EOD). Die beslist waar en waneer ze de bom tot ontploffing brengen. Dat is nu nog onbekend. De Van Helomaweg was een tijd gesloten, maar is inmiddels weer open voor verkeer.

FOTO VAN OOST MEDIA

500-ponder

De schaapherder weet om wat voor bom het ging: een 500-ponder. ,,Met je telefoon in de hand is dat snel gevonden", lacht hij. Volgens de schaapherder gaat het om een bom met een normale ontsteking.

,,Een chemische ontsteking is veel gevaarlijker, die kan na 75 jaar zo afgaan. Zulke bommen moet de EODD ter plekke laten ontploffen. Ik denk dat ze deze elders tot ontploffing brengen."

Flugplatz Havelte

In 1942 begon de Luftwaffe even ten noorden van Havelte met de aanleg van een nieuw vliegveld. Organization Todt, de 'bouwmaatschappij' van het Derde Rijk, zorgde voor 5600 gedwongen arbeidskrachten. De mannen, waaronder veel Joden, waren afkomstig uit het hele land. Net als andere vliegvelden ontkwam ook het vliegveld in Havelte niet aan zware bombardementen. Op 16 en 17 september 1944 en op 24 maart 1945 werd het vliegveld door de geallieerden gebombardeerd.

,,In totaal gooiden ze bijna 600 ton op Havelte", stelt Kootstra. Geen wonder dus, dat er regelmatig bodemschatten opduiken.

Spoorlijn

,,Ik vind de vondst schitterend, maar ik kan er verder niks mee. Ik kan een bom niet meenemen naar het museum", lacht de verzamelaar. Het meest trots is hij op het stuk spoorlijn dat hij in 2006 ontdekte. ,,Dat is toch een toeristische attractie geworden." Eerder dit jaar vond hij ook al een handgranaat.

Burgemeester

Burgemeester Rikus Jager van de gemeente Westerveld: ,,De bom is niet gevaarlijk. Hij ligt er al meer dan 70 jaar dus hij zal niet zomaar ontploffen." De bom wordt woensdagochtend 6 september ontmanteld door de explosieven opruimingsdienst defensie (EODD). ,,Dat is het meest gevaarlijke moment. Daarom wordt een gebied van 1600 meter rondom de bom afgezet." Mocht het tot een voortijdige ontploffing komen, dan is er in die straal risico door rondvliegende scherven.

De gemeente is druk bezig met nagaan wie in die straal wonen en werken. ,,Alle betrokkenen krijgen morgen een brief", vertelt Jager. ,,In elk geval gaat het om de kazerne, de vlindertuin, de theeschenkerij en zoals het nu lijkt ook de camping die daar in de buurt ligt." Betrokkenen moeten binnen blijven of hun huis of werkplek voor de ontmanteling verlaten.

Draaiboek

Burgemeester Jager kreeg in 2011 voor het eerst te maken met een soortgelijk voorval. ,,In de gemeente ligt een draaiboek klaar. Vorige keer viel ook de woonwijk Meerkamp in de ring. Dat is nu niet het geval, dus er zijn minder mensen bij betrokken."

De EODD brengt de bom waarschijnlijk in de buurt tot ontploffing. ,,In elk geval uit de buurt van faciliteiten." Het exacte moment van de ontmanteling wordt nog bekend gemaakt

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven