Vijf vragen over de treinkaping bij De Punt

Vandaag is het precies 39 jaar geleden dat er een einde kwam aan de treinkaping bij De Punt. Bij de kaping kwamen twee gegijzelden en zes gijzelnemers om. Wat gebeurde er ook alweer precies? De treinkaping in vijf vragen.

Wanneer vond de treinkaping plaats?

Op 23 mei 1977 rijdt de intercity Assen-Groningen om 9.00 uur ’s ochtends langs het dorp De Punt. Een groep van negen jonge, gewapende Zuid-Molukkers brengt de trein met geweld tot stilstand. Tegelijkertijd gijzelen vier Zuid-Molukkers de lagere school in Bovensmilde, waar op dat moment 105 kinderen en vijf onderwijzers aanwezig zijn. De schoolkinderen worden vier dagen later, op 27 mei, vrijgelaten. De onderwijzers blijven vastzitten.

Op 11 juni komt de treinkaping door een heftige bestorming, waarbij krijgsmacht, mariniers en luchtmacht samenwerken, ten einde. Ook de onderwijzers in Bovensmilde worden bevrijd. Bij de bestorming van de trein komen twee gegijzelden en zes kapers om het leven.

Lees hier het verhaal van George Flapper, destijds 29 en psychologiestudent. Hij was onderweg naar Groningen om een tentamen te maken.

Hoe verliep de kaping?

Op het moment dat de Molukkers de trein binnenstormen worden de conducteur en machinist onder bedreiging van een vuurwapen gesommeerd om de trein te verlaten. Op dat moment zitten er 94 passagiers in de trein. Veertig van hen mogen de trein verlaten.

De Nederlandse regering vormt een crisisteam en er worden bemiddelaars ingeschakeld om met de kapers te praten over vrijlating van de gijzelaars. Dat loopt op niets uit, tot 5 juni: twee zwangere vrouwen mogen dan de trein verlaten. Op 9 juni mag een zieke man naar huis.

Gonda Boersma was vier toen de Molukse kapers haar school in Bovensmilde binnenvielen. Wat de gevolgen van de gijzeling waren vertelt ze in dit artikel.

De regering wil koste wat kost voorkomen dat er bij de kaping gijzelaars om het leven komen en beraamt een aanvalsplan, dat op 11 juni om 5.00 uur ’s ochtends ten uitvoer gebracht wordt. Zes kapers en een gegijzelde komen bij de aanval om het leven. Een andere gegijzelde wordt door een van de kapers doodgeschoten.

Tegelijkertijd wordt de school in Bovensmilde met gepantserde voertuigen geramd. De gijzelnemers geven zich zonder verzet over en de gegijzelde leerkrachten worden vrijgelaten.

Waarom kaapte de groep Molukkers de trein?

In 1951 waren 12.500 Zuid-Molukkers voor een tijdelijk verblijf naar Nederland gekomen. Deze groep bestond uit 4000 mannen die in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) dienden, en hun gezinnen. Ze bevochten de machtsovername van Soekarno in Indonesie, en raakten daardoor in een benarde positie. Ze kregen van de Nederlandse regering de belofte dat ze, na een tijdelijk verblijf in Nederland, op de Molukken een eigen staat konden stichten.

In dit artikel vertelt kaper Junus Ririmasse zijn verhaal.

De Molukkers verbleven in Nederland in kampen, vaak in slechte omstandigheden. De emigranten bleven maar wachten op de inlossing van de beloften van de regering, maar dat bleef uit. De tweede generatie Molukkers weigerde hiermee akkoord te gaan, maar vond geen gehoor bij de regering. Zij gingen over tot radicale acties.

Zijn er soortgelijke voorvallen geweest in de geschiedenis?

Twee jaar voor de treinkaping bij de Punt, op 2 december 1975, kaapten zeven Molukse terroristen de stoptrein van Groningen naar Zwolle, ter hoogte van het Drentse dorp Wijster. Drie gegijzelden kwamen daarbij om het leven, ze werden doodgeschoten door de kapers.

Op 3 maart 1975 werden twee Zuid-Molukse jongeren door de politie aangehouden in de buurt van het Gelderse Lunteren. Ze waren van plan om met 37 andere Zuid-Molukkers koningin Juliana te gijzelen. Door de arrestatie werd de actie verijdeld.

Op 13 maart 1978 vielen drie Zuid-Molukkers het provinciehuis in Assen binnen. Ze gijzelden 71 mensen. Een uur na de inval schieten de gijzelaars planoloog Ko de Groot dood. Na het verstrijken van het ultimatum, de volgende dag om 14.00 uur, valt een speciale eenheid van de krijgsmacht het provinciehuis binnen. Net op tijd, blijkt: de militanten wilden twee leden van Gedeputeerde Staten executeren, en daarna ieder half uur een andere gijzelaar.

Wat gebeurt er vandaag?

In de Punt en Bovensmilde wordt de treinkaping vandaag uitgebreid herdacht.
 

In onderstaand filmpje worden de gebeurtenissen samengevat door onderzoeksjournalist Frank Westerman, die er een boek over schreef.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven