Bommen ruimen bij windparken

Op land worden nog al te vaak bommen gevonden uit de Tweede Wereldoorlog, maar wat zich op zee afspeelt bij de bouw van windparken valt buiten ons gezichtsveld. Erik Wildeman uit Meedhuizen licht een tipje van de sluier op.

Erik Wildeman komt bommen in soorten en maten tegen. Want hij moet ze over de hele wereld opsporen en laten verwijderen. ,,Oorlogen halen het slechtste in de mens naar boven’’, weet hij. Hij noemt de landmijn als een voorbeeld: ,,Die is niet om soldaten te doden, nee, die is om ze te verwonden zodat andere soldaten de gewonde uit de vuurlinie moeten halen.’’

Smerig oorlogstuig

De 49-jarige inwoner van Meedhuizen krijgt smerig oorlogstuig onder ogen. Hij is ervaren, negen jaar bij REASeuro in het veld en als leidinggevende en daarvoor een paar jaar bij Heuvelman Ibis in Delfzijl. Wildeman was al in Irak en heeft al verzoeken gehad om naar Syrië te komen. ,,Maar daar gaan we voorlopig niet heen, want dat land is nog veel te gevaarlijk’’, zegt Wildeman. En hij heeft bovendien werk zat, want de laatste jaren is hij vooral op de Noordzee boven de waddeneilanden actief bij de aanleg van windparken.

Want in dat deel van de zee liggen talloze bommen. Het was in de Tweede Wereldoorlog de route voor de Engelse bommenwerpers om Noord-Duitse havensteden als Emden, Wilhelmshaven, Bremerhaven, Bremen en Hamburg te bombarderen.

Maar er zijn ook talloze mijnenvelden uitgezet. Wildeman: ,,Emden was een marinestad, dus werden in de Eems door de geallieerden mijnenvelden aangelegd.’’Al die mijnenvelden zijn goed in kaart gebracht, zegt Wildeman. Wildeman: ,,Toch is het best lastig die mijnen te lokaliseren. Soms worden ze door de stroming verplaatst, maar ook zijn er vissers die ze via hun netten verslepen of ze ergens weer teruggooien.’’

Geen getuigen

Alle bomvluchten van de Engelsen zijn ook uitgebreid vastgelegd. Bij bommen gaat het vooral om aangeschoten of neerstortende bommenwerpers die hun gevaarlijke lading in zee kieperden, of ermee ten onder gingen. Waar ze exact in zee terecht kwamen, is lastig te bepalen. Wildeman: ,,Bij bommen op land moet je vooral afgaan op getuigenverklaringen uit een tijd dat er nog geen gps was, maar op zee zijn er eigenlijk geen getuigen.’’

De vliegroutes werden in die tijd vooral bepaald door herkenningspunten op land. De waddeneilanden waren op de heenreis een goed oriëntatiepunt. Het was dan wel oppassen voor Duitse jagers die hen vanaf vliegveld Leeuwarden belaagden.’’

Sinds er op zee windparken worden gebouwd, is het van belang om te weten waar alle gedumpte bommen ongeveer terecht zijn gekomen. Wildeman: ,,Oponthoud is kostbaar voor de bouwers. Een groot deel van het jaar staat er te veel wind om een molen op zee te plaatsen, maar als de schepen ook nog eens stil komen te liggen vanwege explosiegevaar, wordt het wel heel kostbaar. Als zo’n schip een week niks kan doen, praat je snel over een paar ton aan kosten.’’

Veiligheid boven alles

Wildeman werkt als commerciële baas voor REASeuro. De standaard werkwijze van REASeuro bestaat uit vijf etappes: eerst historisch vooronderzoek of er oorlogshandelingen in het gebied zijn geweest, daarna de risico-analyse (,,soms is het materiaal zo oud dat het ongevaarlijk is of het ligt, zoals op het industrieterrein in Delfzijl onder twee meter zand’’), de voorbereiding van het werk, de uitvoering en tenslotte de oplevering en evaluatie.

Het oogt als bijzonder gevaarlijk werk. Wildeman stellig: ,,Alles wat we doen zijn gecontroleerde handelingen. Als we twijfelen aan de veiligheid, doen we het niet. Het is veilig of niet, je doet het of niet. Daar zit niets tussen.’’

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven