De Knappertjes van Wieringa uit Wildervank gaan de grens over

Knappertjes, de bakkerij van Henk Wieringa in Wildervank maakt ze al meer dan een eeuw. Wieringa is als eigenaar van een familiebedrijf geen man van grote risico’s, maar nu ligt er toch een echt nieuwe stap in het verschiet: export naar Berlijn.

Wieringa heeft een aansprekend bedrijf, haast iedereen in Noord-Nederland heeft zijn product wel eens gegeten. Wieringa’s Knappertjes. Krokante crackers.

Toch weten veel gebruikers niet eens dat die crackers Knappertjes heten en dat ze uit Wildervank komen. ,,Iemand vertelde me crackers te eten en niet te weten welke, maar toen ik de verpakking toonde bleek die mevrouw onze Knappertjes elke week bij de Jumbo te kopen. Ze wist alleen niet hoe de crackers heten.’’

Familiebedrijf is een verantwoording aan voor- en nageslacht

Henk Wieringa (57) is zo’n typische familiebedrijf-ondernemer: het overeind houden van het bedrijf is onbewust belangrijker dan scherpe businessmodellen. Historie, het bedrijfsgevoel van vader op zoon overbrengen, het is een gevoel dat de verleiding tot het nemen van risico’s dempt want het bedrijf is immers zo veel meer dan de werknemers, dan de winsten, het is een verantwoording aan voor- en nageslacht. Wieringa heeft als derde generatie immers wat uit te leggen aan de familie. Bovendien, het bedrijf moet over 10 jaar ook nog bestaan…

Hij is een en al bescheidenheid. Geen man van gekke en riskante stappen. Henk Wieringa houdt van zijn bedrijf en heeft overbodige investeringen weten te voorkomen. Je ziet het aan de fabriek. Supernetjes, spic en span, maar bijvoorbeeld een oven die lang geleden modern moet zijn geweest. Dat klinkt misschien wat denigrerend, maar zo is het niet bedoeld. Wieringa is nu eenmaal geen ondernemer die voor een blinkende fabriek gaat.

Investeren? Het is familiekapitaal dat moet worden aangesproken

En waarom investeren als alles nog steeds werkt? Een investering moet wat opleveren, want het is familiekapitaal dat moet worden aangesproken. Dat is eregeld. Misschien doet hij het als het nodig is om meer te produceren tegen gemiddeld lagere kosten, maar dan doemt meteen het volgende probleem op: waar moet hij dan heen met al die crackers? Want Wieringa heeft nooit veel aan marktbewerking gedaan.

Tot nu tenminste. Wieringa is met een exportbegeleider naar Duitsland geweest en als de tekenen niet bedriegen dan is er binnenkort een contract met een eerste winkelketen van biologische producten die dertien winkels in Berlijn telt. En een recent bezoek aan de Biofach (internationale beurs voor biologische producten) kon nog wel eens meer afnemers opleveren. Denk trouwens niet dat Henk Wieringa daarover loopt te pochen. Hij lacht pas als alles op papier staat.

Van bloem tot Knappertjes: video over meer dan 100 jaar Knappertjes

Meer dan 100 jaar oud is het bedrijf. Dat eeuwfeest werd in 2014 gevierd. Wieringa toont een video van het productieproces: van bloem tot Knappertjes. Ze werken met z’n vieren en per jaar gaan ongeveer 5 miljoen crackers de deur uit. Iedereen kan alle taken vervullen en dat gebeurt ook, want voor het werkplezier is die variatie ook beter, weet Wieringa. ,,Ik doe zelf ook gewoon mee.’’

De laatste decennia worden er alleen maar Knappertjes gemaakt, maar Henk Wieringa’s opa maakte nog brood en koek. Het brood werd in die tijd nog uitgevent. En één dag in de week waren er dan Knappertjes. Dat was een succes, want opa Wieringa kreeg meteen een ander publiek. Alles veranderde in de jaren zestig van de vorige eeuw. De industrialisatie kreeg ook vat op de broodbakkers. ,,Prijstechnisch veranderde er meteen heel veel’’, weet Wieringa, ,,met wat stukwerk redde je het niet meer.’’

Wieringa werkt machinaal ambachtelijk, zoals hij het noemt. Er komen nog steeds veel handen aan te pas. Zoals bij het maken van het deeg. Maar de machines doen ook een deel van het werk.

Goeie gesprekken in Duitsland met afnemers maar een vervolg moet er nog komen

Op zijn 57ste gaat Henk Wieringa dan toch een nieuwe stap zetten. Hij gaat de biologische markt op met Knappertjes van spelt. ,,Dat is een heel oude graansoort en heeft betere verteringseigenschappen’’, weet hij. De biologische markt is heel groot in Duitsland. Hij is met zijn zoon recent naar de Biofach geweest om daar te praten met grote afnemers. ,,Het waren goede gesprekken, maar een vervolg moet er nog komen’’, zegt Wieringa, die nog geen je en geen nee zegt op de vraag of zijn kinderen hem ooit opvolgen. Het antwoord: ,,Ze doen nu iets heel anders.’’

De Knappertjes gaan vanuit Wildervank naar de grote supermarkten in Nederland. Bij AH is en Jumbo is het een bekend product. Nederland is wel een crackersland en de Knappertjes gaan vooral in Noord-Nederland goed. Het is van oudsher een product dat de arbeiders mee naar de akkers namen. En schippers waren er ook gek op, want het Knappertje bederft niet snel. Dat is handig als je niet elke dag naar de winkel of bakker kunt.

‘Suiker en vet zijn smaakmakers, maar een Knappertje smaakt al zonder smaakmakers’

Henk Wieringa: ,,Het Knappertje is een traditioneel product, maar tegelijk ook weer modern. Er zit namelijk geen suiker en vet in.’’ Zijn vrouw Helma luistert mee en voegt toe: ,,Suiker en vet zijn smaakmakers. Maar een Knappertje smaakt al zonder smaakmakers.’’

De Wieringa’s hopen dat hun tocht over de grens nieuwe perspectieven brengt. Henk Wieringa laat zich vooralsnog niet de kop gek maken. Hij wil graag, heel graag. ,,We kunnen best nog een eind groeien’’, zegt hij, ,,maar we moeten niet exploderen.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.