IJzervreter Anne van Dijk verlaat na 39 jaar de frontlinie van de FNV

Van alle vakbondsbestuurders is Anne van Dijk misschien wel de meest markante. Na 39 jaar aan de frontlinie te hebben geknokt, zwaait de ijzervreter van de FNV af.

Het eerste citaat dat deze krant uit de mond van Anne van Dijk (66) optekende, zal weinigen verrassen. ,,De actiebereidheid is groot’’, zo weerklonk in de hete lente van 1986 het dreigement van de vakbondsman. De zuivel en de grootmetaal waren landelijk al plat gegaan en in Friesland maakten de onderwijzers zich op voor stakingen.

Pekelder Machine Fabriek in Uithuizen

Van Dijk stond echter pal voor een andere zaak. Hij leidde de mannen van de Pekelder Machine Fabriek in Uithuizen, die koste wat kost wilden voorkomen dat hun baas met dertig uitzendkrachten hun staking zou proberen te breken. We zijn inmiddels in een nieuwe eeuw aanbeland, maar Van Dijks fiducie in werkgevers is allerminst gegroeid.

,,Die zijn vooral met hun eigen belang bezig’’, zegt hij zonder greintje twijfel. ,,Mensen worden als een kostenpost weggezet.’’ Dat sentiment heeft de vakbondsbestuurder de afgelopen decennia alleen maar groter zien worden. ,,Tegenwoordig maak ik mee dat bazen haatdragend zijn. Dat was vroeger minder.’’

De neolibearale tijdgeest

Of hij dan geen enkele goeie ondernemer kan noemen? ,,Sjoerd Meijer’’, antwoordt Van Dijk glimlachend. De directeur van Meijer Plaatbewerking in Sint Annaparochie toonde tenminste mededogen. ,,Die zei: we moeten samen door de tijd.’’ Zo’n houding is volgens Van Dijk een zeldzaamheid in ondernemersland.

Hij vervloekt de neoliberale tijdsgeest. ,,Het begint hier steeds meer op Engeland te lijken.’’ Van Dijk noemt het inkrimpen van de WW, het massaal inhuren van uitzendkrachten, het omhoog gooien van de pensioenleeftijd... De mensen die het werk moeten uitvoeren, krijgen alles maar in hun schoenen geschoven.

,,Ik heb een keer les gehad van een filosoof, ik heb me o zo vermaakt, die zei: ‘Een succesvolle kapitalist benut de maatschappij en schuift de problemen af op diezelfde maatschappij’.’’

Geen wonder dat de rode kater die door Van Dijks woonhuis in Rottevalle stapt, naar de naam Domela luistert. Siamees Marx mag dan niet meer leven, de nieuwe hond is vernoemd naar Arie Groenevelt, de instrumentmaker die het schopte tot invloedrijk vakbondsleider.

Vechten voor de kartonindustrie

Zelf begon Van Dijk in 1967 als constructiebankwerker bij Oldelft in Leeuwarden. Zijn collega’s zetten hem aanvankelijk op het spoor van vakbond CNV. Toen die een fusie met FNV-voorloper Industriebond NVV niet zagen zitten, stapte de jonge bankwerker over naar die andere bond. In 1979 werd hij er, net 27 jaar oud, vakbondsbestuurder.

Eerst in het district Friesland, later in Groningen, waar hij voor de werknemersbelangen in de kartonindustrie vocht. Ook in Drenthe voerde Van Dijk stakingen aan, onder meer bij Honeywell. De teloorgang van Prins Dokkum staat hem het scherpst in het geheugen gegrift. Dat het jonge management van de Dokkumer vangrailfabriek het trouwe personeel inruilde voor goedkopere oplossingen, geeft hem nog altijd een rotgevoel.

‘Vakbond moet in het Noorden blijven’

Dat zijn eigen FNV noodgedwongen het mes in eigen vlees moet zetten – de banen van 250 mensen staan op de tocht – daar kan Van Dijk zich in vinden. ,,Je moet de tering naar de nering zetten’’, stelt de FNV’er nuchter vast. Hij hamert er wel op dat zijn vakbond sterk in de regio moet blijven zitten. ,,De vakbond hoort bij het Noorden. Op afstand wordt het helemaal niks.’’

Of het allemaal wel goedkomt? Van Dijk heeft het volste vertrouwen in zijn opvolgers. ,,Dat heilige vuur zit er nog altijd in. Ik zie de strijd alleen maar toenemen.’’ Zelf zal hij als gepensioneerde de maatschappelijke opinie blijven bestoken met wat hij lachend zijn ‘agitprop’ noemt.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.