Schaapscheerderskou? Wat is dat nou weer voor weerfenomeen?

Woensdag, de laatste dag van het voorjaar, was het zomers warm. Vandaag, donderdag 21 juni, is de eerste dag van de zomer, maar is het juist flink afgekoeld. Het fenomeen heet schaapscheerderskou. Pardon?

De astronomische zomer begint donderdag rond het middaguur. Maar iets na twaalven is het slechts een graad of veertien Celcius. Een schril contrast met woensdag, toen de temperatuur zomerse waarden haalde.

Hoe wordt het grote verschil in temperatuur verklaard?

Zomers weer in juni houdt zelden de hele maand stand. Meestal draait de wind na de eerste zomerse dagen van zuid naar noordwest of noord. De zee is dan nog behoorlijk koud. Door de opwarming van het vasteland stijgt de lucht, waardoor een lagedrukgebied onstaat boven het midden van Europa. Aan de achterzijde daarvan stroomt aanzienlijk koelere lucht vanaf de Noordzee het vasteland binnen.

Waar komt de wind vandaan?

Zolang de wind uit het zuiden of zuidoosten komt is er weinig aan de hand. In deze tijd van het jaar ligt boven de koude Noordzee jaar vaak mist, maar in elk geval een grijs wolkendek. Wanneer de wind zoals nu draait, komt hier koele lucht naar toe met een noordwestelijke stroming en daardoor voelt het donderdag behoorlijk fris aan. De verwachting is dat die koele omstandigheden in ieder geval tot en met zaterdag aanhouden. Daarna gaat de temeratuur weer omhoog.

Hoe wordt zo’n koele periode genoemd?

Dat verschijnsel wordt schaapscheerderskou genoemd. Uit onderzoek blijkt dat de schaapscheerderskou in Nederland doorgaans tussen 18 en 24 juni is, maar het kan ook eerder of later zijn. Meestal houdt dat koele en sombere weer enkele dagen aan. De weermodellen laten zien dat na een dag of drie de wind andermaal draait, waardoor warmere lucht het land binnenstroomt. Daardoor loopt de temetratuur weer op tot waarden rond 25 graden.

Waar komt die naam vandaan?

Wanneer herders vroeger doorkregen dat een wat koudere periode aanbrak, begonnen ze direct met het scheren van hun schapen, die nog vol in de wol zaten. De afkoeling ging en gaat gepaard met het binnendrijven van uitgestrekte wolkenvelden vanaf de Noordzee. Doordat net geschoren schapenhuid gemakkelijk verbrandt en de juni-zon behoorlijk fel kan zijn, zijn dat uitstekende omstandigheden voor schaapscheerders, die dan zelf ook niet werden blootgesteld aan zweterige omstandigheden.

Waarmee is schaapscheerderskou te vergelijken?

Het verschijnsel is te vergelijken met de IJsheiligen. Dat is een periode halverwege de maand mei, die wordt gezien als de overgang van weer met mogelijk nachtvorst naar meer zomers getint weer. Het is niet uitgesloten dat er na half mei nog nachtvorst optreedt, maar die kans is niet bijzonder groot doordat de afkoeling in juni minder groot is. Maar toch is nachtvorst zelfs op waarnemingshoogte van anderhalve meter niet uit te sluiten.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.