Tips voor tips: wanneer geef je eigenlijk fooi?

Hoe zit het met fooi geven: waar doe je het wel, wie geef je niet en hoe hoog moet het bedrag eigenlijk zijn? De etiquette van het ‘tippen’, thuis en op vakantie.

Dingdong. Aan de deur en op een pruttelende scooter de koerier van thuisbezorgd.nl. Binnen het kwartier, een nieuw record. Hoeveel was het? 16 euro. Hier is 20 en hou het wisselgeld maar, voor de snelle service. Duim omhoog en weg is-ie. Helm half op het hoofd, zigzaggend door het verkeer, op naar de volgende klant.

'Met fooi vooraf kweek je goodwill onder het personeel en ben je verzekerd van goede service'

,,Dat is toch gewoon zijn werk”, zegt mijn vriendin als de fooi aan tafel ter sprake komt. ,,Ja, maar hij heeft zich gehaast en ik sterf van de honger”, breng ik ertegenin. We belanden in een discussie over wie je wel en wie je geen fooi geeft. Over de ober en serveerster zijn we het eens; die wel. Maar verder? Ook de taxichauffeur en de bezorger? Of de kapper en de glazenwasser?

Geen echte regels

Meer Nederlanders worstelen met fooi geven, zegt Anne-Marie van Leggelo, etiquette-expert en directeur van Het Etiquette Bureau in Wassenaar. ,,We zijn toch een beetje zuinig en bovendien kennen we geen echte regels voor het geven van fooi. Niet zoals bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, waar personeel voor loon afhankelijk is van de tips.”

Nederland kent een beter minimumloon en hier is fooi geven niet verplicht. De vuistregel is om in cafés en restaurants 5 à 10 procent bovenop de rekening te geven. Maar dat staat niet in steen geschreven. ,,Het is vooral een kwestie van aanvoelen”, zegt Van Leggelo. ,,Ben je tevreden over de service, dan geef je fooi. Niet? Dan laat je het achterwege.”

Fooi hoeft overigens niet altijd achteraf te worden verrekend. Vooraf mag ook en kan zelfs in je voordeel werken, bijvoorbeeld in een hotel. ,,Daarmee kweek je goodwill onder het personeel en ben je verzekerd van goede service”, aldus Van Leggelo. ,,En of je de fooi nu voor of na geeft, het bedrag hoeft niet te verschillen.”

Wie wel, wie niet?

Bagagedragers geef je per keer 1 euro voor het verslepen van je koffers, kamermeisjes 2 euro per overnachting. Het geld laat je in de kamer achter. ,,Maar ook hier geldt: alleen als de service goed is”, aldus Van Leggelo.

Hoe zit het met de taxichauffeur en de krantenbezorger? Of de kapper en de glazenwasser? Bij de taxichauffeur rond je het verschuldigde bedrag naar boven af, maar alleen als je veilig bent aangekomen en de rit prettig was. Ook de Uberchauffeur kan een extraatje gebruiken.

Krantenbezorgers worden slecht betaald. Toch ligt elke ochtend het nieuws op de mat, weer of geen weer. ,,Daarom is het bij de nieuwjaarswens fatsoenlijk om hem of haar minstens 1 euro te geven”, aldus Van Leggelo.

Zuinig

Kappers hoef je geen fooi meer te geven, dat is door de gestegen tarieven verleden tijd. Soms krijgt hij nog weleens een fooitje, zegt herenkapper Sjonnie Stroosnijder. ,,Maar in dat geval alleen nog van de oudere garde, van de jongeren hoef je het niet te verwachten. Dat is echt iets van vroeger.”

Ook de glazenwasser heeft pech. ,,Fooi? Nooit”, zegt Boy Bolderman, glazenwasser te Amsterdam . ,,Daarvoor zijn de mensen te zuinig.”

En de pizzakoerier dan? ,,Ja”, zegt Van Leggelo. ,,Maar daarop spelen de meeste bezorgbedrijven handig in: de gerekende bedragen zijn zelden rond, waardoor je al snel meer uitgeeft.”

Wat nu als je online al heb betaald? De etiquette-expert: ,,Dan siert een extraatje cash, behalve als de bestelling lang op zich heeft laten wachten. Dan natuurlijk niet.”

Service non compris

Nederlanders staan in het buitenland niet bekend als gulle gevers. Hoeveel fooi geef je op vakantie?

Duitsland

Horecapersoneel wordt er goed betaald. Fooi wordt gewaardeerd, maar is niet verplicht. Bij uitstekende bediening: 10 procent.

Frankrijk

Daar is de service vaak al in de prijs inbegrepen. Zo niet, dan staat er op de bon ‘service non compris’. In dat geval wordt een fooi van ongeveer 10 procent verwacht.

De Verenigde Staten

In de VS is personeel afhankelijk van ‘tips’, omdat de lonen lager zijn. 20 procent is standaard in restaurants. Soms is de tip inclusief. Taxi’s: 10 tot 15 procent van de ritprijs.

Zuid-Europa

In Griekenland en Portugal is 10 procent gangbaar. Minder kan worden opgevat als een belediging. In Spanje verwacht men geen fooi, al laten de meeste mensen 5 procent cash achter. Bij de Italianen is de fooi meestal bij de prijs inbegrepen.

Oost-Europa

Ook daar is fooi niet verplicht, met uitzondering van Hongarije en Oekraïne, waar men rekent op 5 à 10 procent.

Let op! Er zijn landen waar ze fooien niet waarderen, zoals in Japan. Daar ervaart men fooi als een grove belediging. Ook in China en Vietnam zit men er niet op te wachten. Al verandert dat wel met het opkomende toerisme.

Hoe hoort het eigenlijk?

Etiquette-expert Anne-Marie van Leggelo geeft 5 tips.

  1. Stort nooit je kleingeld uit op tafel. Dat is not done.
  2. Geef hele of halve euro’s. Beloon goede service in het buitenland met briefgeld.
  3. Rond altijd af naar boven.
  4. Elektronisch betalen heeft ertoe geleid dat mensen minder fooi geven. Pin iets extra’s of zorg dat je cash geld bij je hebt.
  5. Fooi wordt in de meeste restaurants eerlijk verdeeld onder het personeel, van serveerster tot kok. Is het eten goed, maar de service slecht en zie je af van fooi, dan benadeel je het keukenpersoneel.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven