Verkiezingen 2017: De winnaars en verliezers

De VVD heeft met overmacht de verkiezingen gewonnen, toch verloor de partij 8 zetels. De PvdA is de grote verliezer: van 38 naar 9 zetels. De Tweede Kamer telt nu 13 partijen.

Let op: Deze conclusies zijn getrokken na het tellen van 95% van de stemmen. De definitieve prognose kan nog niet worden gegeven. Sommige gemeenten komen later vandaag of vrijdag met de uitslag. Door deze situatie staan de grote trends zo goed als vast, maar kunnen enkele zetels nog verschuiven tussen verschillende partijen.

Regeringspartijen

De coalitiepartijen VVD (33) en PvdA (9) verliezen in totaal 38 zetels. In geen enkele gemeente in Nederland is de PvdA de grootste partij. Het verlies van de sociaal-democraten is historisch, nog nooit waren ze zo klein. Opmerkelijk was dat Denk in de steden Den Haag (7,1% vs. 6,5%) en Rotterdam (8,1% vs. 6,4%) groter is dan de PvdA. Ook in de Groningen en Drenthe, voorheen 'rode provincies', is de PvdA weggevaagd.

Ondanks het verlies van de VVD leveren de liberalen hoogstwaarschijnlijk met Mark Rutte opnieuw de premier. Dit betekent dat de VVD de leiding gaat nemen in de verkenningen voor een nieuw kabinet.

Asscher blaast de aftocht na zijn speech. FOTO ANP

Best of the rest

Tot een tweestrijd tussen de VVD en de PVV is het nooit gekomen. De PVV van Geert Wilders streed met het CDA en D66 om de tweede plek. PVV won de strijd met 20 zetels. CDA en D66 bleven steken op 19 zetels. Hiermee boekte alle nummers twee zetelwinst: CDA (+6), PVV (+5), D66 (+7). Groningen is de enige gemeente in het Noorden waar D66 als grootste partij uit de bus kwam.

Links

Op links is het gelijkspel tussen GroenLinks en de SP. Onder leiding van Jesse Klaver boekte GroenLinks wel de grootste zetelwinst van alle partijen: +10. Een andere grote winnaar is de Partij voor de Dieren: Van twee naar vijf zetels. De SP verloor een zetel. Opvallend is dat de socialisten in Oost-Groningen in zes gemeenten de grootste zijn geworden: Appingedam, Delfzijl, Menterwolde, Oldambt, Veendam en Hoogezand-Sappemeer kleuren SP-rood.

Roemer spreekt de zaal vol SP-ers toe. FOTO ANP.

Stabiel

De SGP blijft, ondanks een stijging van het aantal kiezers, hangen op drie zetels. De ChristenUnie bleef ook hangen op 5 zetels. Lange tijd leek de partij af te stevenen op 6 zetels. Dit betekent dat de Groningse Stieneke van der Graaf (nr. 6 op de lijst) waarschijnlijk niet in de Tweede Kamer komt, hoewel dat door voorkeursstemmen nog kan veranderen. Traditiegetrouw waren beide christelijke partijen in enkele gemeenten in de 'biblebelt' de grootste.

De 50Plus boekte twee zetels winst, fors lager dan de peilingen weken geleden deden vermoeden.

Nieuw in de kamer

Het Forum voor Democratie en DENK zijn de nieuwe gezichten in de Tweede Kamer. Baudet en consorten kunnen rekenen op twee zetels en Kuzu rekent zich rijk met drie zetels.

Baudet schreeuwt het uit na het zien van de uitslagen. FOTO ANP

Wie gaan regeren?

Donderdagmiddag worden de eerste stappen gezet richting de formatie van een nieuw kabinet. Alle fractievoorzitters overleggen dan met kamervoorzitter Arib. Waarschijnlijk wordt daarna door de grootste partij een verkenner aangesteld die op zoek gaat naar eventuele combinaties van partijen. In 2012 was Henk Kamp 'verkenner'. Als de verkenner een welwillende combinatie bij elkaar kan krijgen begint het werkelijke formeren van een nieuwe regering.

Door het versplinterde landschap verwachten veel mensen dat het een lastige formatie gaat worden. Hieronder volgen enkele mogelijke coalities op basis van bovenstaand prognose:

VVD, CDA, D66, GroenLinks: 85 zetels
VVD, CDA, D66, PvdA: 80 zetels
VVD, CDA, D66, ChristenUnie: 76 zetels
CDA, D66, GroenLinks, SP, CU, PvdA: 80 zetels

Niet in de kamer

De PiratenPartij van Ancilla van der Leest, Voor Nederland (VNL) van Jan Roos, Artikel1 van Sylvana Simons, GeenPeil van Jan Dijkgraaf en Nieuwe Wegen van Jacques Monasch hebben het niet gehaald. Het aantal partijen in de Tweede Kamer blijft daarom steken op 13.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven