Vijf vragen over de smient en de vogelgriep

In Noordbroek is dinsdag een ernstig zieke smient aangetroffen die vrijwel zeker slachtoffer is van de voor vogels dodelijke vogelgriep. Smienten kunnen dragers zijn van het vogelgriepvirus, blijkt uit analyse van poepmonsters. Maar of ze de ziekte ook verspreiden naar pluimveehouderijen, staat volgens onderzoekers niet vast.

Wat is de smient voor vogel?

Het is een eendensoort die in het hoge noorden, tot in Siberië, broedt en in onze contreien overwintert. Op het hoogtepunt zitten in ons land zo'n 650.000 smienten, goed voor 40 procent van de totale Noordwest-Europese populatie. Ze verblijven graag op natte graslanden, bij voorkeur naast slootranden. Overdag rusten ze, 's nachts gaan ze op zoek naar eten.

Hoe is de vogelgriep bij smienten vastgesteld?

Onderzoekers verzamelden 1500 poepmonsters van wilde watervogels. In twee daarvan, van de smient, werd het virus aangetroffen. Het was al bekend dat vogelgriep geen uitzonderlijk verschijnsel is bij wilde watervogels. Zo werd eerder op het Duitse eiland Rügen, op 50 kilometer afstand van een besmette kalkoenhouderij, een wintertaling geschoten die positief op het virus werd getest. Zelf ontwikkelen wilde vogels een natuurlijke resistentie tegen vogelgriep. Ze worden er niet of nauwelijks ziek van.

Hoe en waar lopen wilde watervogels het virus op?

Het virus van het type H5N8 vindt zijn oorsprong in Zuidoost-Azië. Er zijn geen vogeltrekroutes van daar naar onze streken, maar een theorie is dat verschillende vogelpopulaties elkaar in Siberië ontmoeten en daar het virus overdragen. Zo ontstaat mogelijk een soort estafette die de vogelgriep uiteindelijk naar ons land kan brengen, volgens onderzoekers.

Zijn de wilde vogels echt verantwoordelijk voor de uitbraak van vogelgriep in de pluimveehouderij?

Dat staat niet vast. De vraag blijft hoe het virus van vogels in de vrije natuur terechtkomt in gesloten stallen zonder uitloop. Als dat via de uitwerpselen gaat, dan is daar een dier (muizen en ratten worden genoemd) of een mens voor nodig die het naar binnensleept. Nader onderzoek moet dat uitwijzen.

Was er al eerder een vogelgriepuitbraak in Nederland?
Ja. In 2003 werd op 1349 Nederlandse pluimveehouderijen de vogelgriepvariant H7N7 aangetroffen. Toen zijn in totaal 30,7 miljoen landbouw- en hobbydieren geruimd, zoals kippen, kalkoenen en eenden. Negentien mensen die betrokken waren bij het ruimen van de dieren raakten besmet met het virus. Een van hen, een dierenarts uit Rosmalen, overleed zelfs aan de gevolgen van de besmetting.

Een uitbraak zoals in 2003 is hierna niet meer voorgekomen. Het virus dook hierna nog enkele keren op in Nederland, maar de uitbraak kon slechts tot een paar bedrijven worden beperkt.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven