‘Het roer moet om bij nieuwsredacties'

Online blijft een ondergeschoven kindje op veel traditionele nieuwsredacties. Dat concludeert Klaske Tameling, onderzoekster op het gebied van crossmediale journalistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, in haar promotieonderzoek. We belden haar op.

Dag Klaske, heeft u even tijd?

,,Sorry, het is een beetje lawaaierig. Ik zit op een uitgeverscongres in Utrecht, waar vertegenwoordigers van diverse media praten over journalistiek in 2025.''

Wat is er besproken?

,,Mijn conclusie is dat de heren – het zijn vooral heren – daar niet echt een antwoord op hebben. Dat verbaast me niets. Die conclusie heb ik in mijn eigen proefschrift ook al getrokken. Veel nieuwsredacties van traditionele media zijn onvoldoende ingesteld op de overgang naar een digitale nieuwscultuur.''

U schrijft dat journalisten conservatief zijn.

,,Ja, dat is een deel van het verhaal. Journalisten kunnen lastig omgaan met verandering. Veel van hen komen 's ochtends op hun werk zonder dat ze weten wat ze de rest van de dag gaan doen. Er komt dus sowieso al veel verandering op hen af. Als ze dan ook nog worden geconfronteerd met een andere nieuwscultuur, wordt dat sommigen te veel. Er wordt simpelweg veel gevraagd van journalisten. Ze moeten niet alleen elke dag een deadline halen, maar ook nog een online platform vullen. Velen ervaren het als lastig allebei te doen.''

Is het echt te veel gevraagd?

,,Veel journalisten hebben moeite zich aan te passen aan de digitale nieuwscultuur. Ze kunnen er moeilijk aan wennen dat er meerdere deadlines per dag zijn. Sommigen weten daar goed mee om te gaan, de meerderheid helaas niet.''

Volgens u is er een gebrek aan leiderschap op redacties.

,,Klopt. Veel hoofdredacties willen wel online, maar weten niet precies hoe en wat. Ze beseffen onvoldoende dat online een heel ander platform is dan een krant of een nieuwsrubriek op de televisie. In traditionele massamedia wordt er elke dag naar een eindproduct toegewerkt. In een online omgeving draait het veel meer om een interactief proces tussen de journalisten en het publiek.''

Veel leidinggevenden op redacties hebben te weinig verstand van online.

,,Daar komt bij dat ze er ook geen zin in hebben. In mijn onderzoek vertelde een chef van een nieuwsredactie dat online een hinderlijke onderbreking is van zijn werkzaamheden. Daarmee ondermijnt hij de boodschap van de hoofdredactie. Als zo'n chef er zo over denkt, wordt het wel erg moeilijk redacteuren te motiveren anders te werken.''

Ook ontbreekt het veel hoofdredacties aan een visie op de toekomst.

,,Dat is de moraal van mijn verhaal. Als je zegt dat je meer aan online wilt doen, zonder dat je weet waar je naartoe wilt, dan heb je geen visie. Punt is dat je je bij online veel meer moet onderscheiden van andere media dan voorheen. Niet alleen met tekst en beeld, maar ook in interactie met je publiek. Je moet inhoudelijk duidelijk kiezen wat je niet wilt doen en staan voor wat je wèl doet.''

U verrichtte uw onderzoek in 2011 en 2012. Bij de meeste nieuwsredacties geldt inmiddels het credo ‘digital first'. Is uw proefschrift niet een beetje achterhaald?

,,Dat is een terechte vraag. Ik heb veel reacties gehad uit het veld. Een webredactie van een landelijke krant, die anoniem wil blijven, mailde me dat het nog steeds zo is.''

Misschien lijden die webredacties aan het calimerocomplex, zoals u beschrijft.

,,Inderdaad zijn veel webredacties nog altijd verhoudingsgewijs klein en bestaan deze niet per se uit de beste journalisten. En als iemand een goed idee heeft, wordt dat lang niet altijd overgenomen door de leidinggevenden. Een freelance webredacteur mailde mij onlangs: 'Helaas is dat nog steeds zo.' Ik krijg kortom veel signalen dat online redacties er een beetje bij bungelen.''

Wat moet er gebeuren?

,,Ik denk dat veel hoofdredacteuren moeten plaatsmaken voor een nieuwe generatie. De journalistiek kan een voorbeeld nemen aan GroenLinks, waar Jesse Klaver oudgediende Bram van Ojik heeft opgevolgd. Het wordt tijd voor vernieuwing. Het roer moet om.''

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.