Buitengewone spoorblunder Groningen ligt alsnog bij Raad van State

Behalve de ringweg staan in Groningen de komende jaren spoorlijnen en het Hoofdstation op de schop. Zijn de gevolgen voor de omgeving, zoals het naastgelegen Noord-Willemskanaal en het hoogwaardig openbaar vervoer- goed genoeg onderzocht?

Die vraag ligt, vlak voor de start van de bouw de Paterswoldsewegtunnel in oktober, op het bordje van de Raad van State. Stadjer Peter Nieuwhof klopt daar aan uit bezorgdheid over de gevolgen van de plannen. Hij wil dat de provincie alsnog een serieuze ‘infratest’ uitvoert.

De aanleiding is helder. Vorig jaar bleek dat er zowel bij de investeringen in de spoorlijn Groningen- Leeuwarden als bij die in de Spoorzone Groningen (tussen het Hoofdstation en het nieuwe opstelterrein De Vork bij de Vagron) geen rekening was gehouden met het kanaal, dat precies tussen de twee planzones in ligt.

Voor de scheepvaart waren de gevolgen dramatisch: er kon geen boot meer langs de spoorbrug. De provincie, verantwoordelijk voor beide projecten, bedacht een oplossing om de blunder goed te maken. Toch zijn volgens Nieuwhof alle gevolgen nog niet duidelijk.

‘Overheid hoort gevolgen van miljoenenprojecten te onderzoeken’

,,En daarmee voldoen de plannen niet aan de eisen. De overheid hoort te kijken of plannen toekomstbestedig zijn. Zo’n ‘lakmoesproef’ is bij de besluitvorming achterwege gebleven. Daarmee is er sprake van onbehoorlijk bestuur’’, aldus Nieuwhof. Hij hoopt dat de Raad van State ingrijpt en alsnog een ‘infratest’ afdwingt. ,,De Raad van State hoort ons te beschermen tegen bestuurders die hun dure plicht verzaken. Ik doe een poging omdat het niet is uitgesloten dat het kanaal in de toekomst alsnog wordt afgesloten. Wat moet ik anders.’’

Hij voert formeel een procedure tegen de staatssecretaris die verantwoordelijk is voor het project Extra Sneltrein Groningen- Leeuwarden. Daar is de tunnel in de Paterswoldseweg een onderdeel van. ,,Maar in feite heeft de provincie stelselmatig verzuimd relevante aspecten en belangen in samenhang te onderzoeken.’’

Dat de provincie bij het maken van de spoorplannen rond het Hoofdstation nooit aan het kanaal heeft gedacht, bleek in april vorig jaar toen binnen-, woon- en recreatieschippers aan de bel trokken. Nieuwhof kan er nog steeds niet bij.

‘Probleem opgelost, althans... voorlopig’

Er was een doorvaartijd van 2 minuten gepland, terwijl schepen 6 minuten nodig hebben om door de gecombineerde bus-, fiets- en spoorbruggen door te komen. Na overleg met Arriva en spoorbeheerder Prorail presenteerde de provincie in november een alternatieve dienstregeling waarin de brug toch tweemaal per uur 6,5 minuut omhoog kan. Probleem opgelost. Althans: voorlopig.

En dat kan niet waar zijn in de ogen van Nieuwhof. ,,Als bij zulke grote spoorprojecten, waar vele honderden miljoenen in omgaan, zo’n enormiteit (buitensporige blunder, red) wordt begaan hoor je alles opnieuw in samenhang te onderzoeken en geen ad hoc oplossing te bedenken voor één knelpunt. Je moet er door onderzoek zeker van zijn dat je plan toekomstbestendig is. Je mag dat niet alleen denken.’’

Het zou Nieuwhof niet verbazen als een volgende spooruitbreiding de boel meteen weer in de war schopt. ,,Die komt er ongetwijfeld, denk aan een verdubbeling van de spoorlijn naar Groningen Noord, lightrail naar de Zernike Campus, de spoorlijn naar Heerenveen of zelfs de Zuiderzeelijn. Het is niet de vraag of er nog treinen bijkomen, maar hoeveel. Daar moet je nu al rekening mee houden. Net als een architect van een gebouw, die alvast sterkteberekeningen laat maken voor een extra verdieping in de toekomst.’’

‘Komende werkzaamheden blokkeren Zuiderzeelijn, daar is nooit naar gekeken’

In de ogen van Nieuwhof blokkeren de komende werkzaamheden de komst van de Zuiderzeelijn. ,,De provincie laat het spoor op het maaiveld liggen, handhaaft de viaducten en bouwt in eerste instanties vier nieuwe tunnels voor auto’s, voetgangers, fietsers en treinen. Ik zou me kunnen voorstellen dat je in plaats daarvan beter het spoor zelf kunt verdiepen.’’

Hij schetste dat idee al eerder. ,,Omdat het veel mooier voor de stad is en een hoop zorgen wegneemt. Van de scheepvaart, maar ook van het busverkeer. Want als de brug twee keer per uur 6 minuten omhoog mag, kun je moeilijk meer spreken van hoogwaardig openbaar vervoer (de busbaan naar Ring West en P+R Hoogkerk, red) en dat was wel de doelstelling. Het kan best zijn dat een alternatief niet nodig is, daar gaat het me niet om. Als dat maar blijkt uit een fatsoenlijk onderzoek.’’

De provincie heeft Nieuwhof laten weten dat hij niet ongerust hoeft te zijn. ,,We kunnen de spoorbrug in de toekomst uitbreiden met een 3e en 4e spoor. Dat hoeft geen consequenties te hebben voor de brugopening omdat treinen tegelijk over de brug kunnen. We kijken ook naar zelfrijdende treinen die dichter op elkaar rijden. Aan de brugopening tornen we niet.’’

Nieuwhof (,,Ze zeggen eigenlijk: geloof ons maar’’) hoopt dat hij voet aan de grond krijgt bij de Raad van State. ,,Mijn beroep is als een burgerarrest. Het betreft buitengewone omstandigheden die om een buitengewone weging en een buitengewone actie vragen. Het gaat niet om mijn privébelang. Maar de staatssecretaris vraagt zich af of ik wel dichtbij genoeg woon om ontvankelijk te zijn voor de Raad van State. We zullen zien.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.