COA-mensen ziek. Maar waarvan?

Het hoge ziekteverzuim op het asielcomplex in Ter Apel komt niet door een verontreinigde ondergrond. Waardoor dan wel? De onzekerheid is groot.

Meer dan vijftig van de 180 medewerkers hebben luchtweg- en huidproblemen, bracht het COA gisteren naar buiten op basis van een medisch vragenonderzoek.

Volgens nieuw bodemonderzoek is er slechts sprake van lichte vervuiling. Daar zijn de klachten zeker niet aan te wijten, aldus de gezondheidsdienst GGD.

Het bodemonderzoek is echter beperkt tot boringen op de plek waar in het verleden zwaar vervuilde grond van het voormalige NAVO-depot lag opgeslagen, verpakt in folie. ,,Deze plek is door medewerkers aangewezen als verdacht’’, verklaart onderzoeksleider Willem Post van Greenhouse Advies. ,,De grond is net zo schoon als menig achtertuin.’’

Mogelijke vervuiling

Medewerkers kunnen het bijna niet geloven. ,,Waar zijn wij dan ziek van?’’ Nee, geen namen in de krant. ,,We willen hier nog langer werken.’’ Bijna 17 procent van het personeel zit ziek thuis. Sommigen al meer dan een jaar. Oververmoeidheid, hoge bloeddruk, bloedneuzen en hoofdpijn zijn ook veelgenoemde klachten. Veel medewerkers leggen de relatie met mogelijke vervuiling van het asielterrein op de voormalige militaire legerbasis.

Uit een reconstructie van deze krant blijkt dat in het verleden lang niet altijd adequaat is omgegaan met vervuiling op dat complex.

De afgelopen twee jaar is hei- en graafwerk verricht voor de bouw van een nieuw asieldorp. Medewerkers roken een chemische lucht en opperen dat ze mogelijk zijn vergiftigd. De gevonden concentraties van schadelijke stoffen als benzeen, chroom, tolueen en fenol mogen dan binnen de norm zijn, wat als je langdurig wordt blootgesteld?

Het COA en een toxicoloog van de GGD zijn er mede op basis van bodemonderzoeken uit 2013 en 2014 van overtuigd: de verontreiniging is zo licht dat die niet de oorzaak kan zijn.

Toxicoloog Daan Touw van de Rijksuniversiteit in Groningen concludeert echter na een quickscan van de problematiek in Ter Apel: ,,Een chronische blootstelling kan heel goed aan de orde zijn.’’

De bloedtesten van zeventien meest zieke medewerkers worden alsnog geanalyseerd door een onafhankelijke gezondheidsdienst. Betrokkenen hebben zo weinig vertrouwen in de COA-leiding en de eigen arbodienst dat ze weigerden de resultaten af te staan. ,,We zijn blij dat dat nu wel gebeurt. Mogelijk wijst de analyse in een richting’’, aldus COA-manager Henk Wolthof.

Toxicoloog Touw betwijfelt dat echter, omdat niet specifiek is getest op zware metalen die in het verleden in de grond zijn aangetroffen. ,,Bij een vergiftigingsonderzoek moet je van tevoren een plan maken en heel goed weten waarop je gaat testen.’’

COA-directie: Dubbel gevoel over onderzoek

De COA-directie in Ter Apel heeft een ‘dubbel gevoel’. ,,Natuurlijk zijn we blij dat de bodem schoon is’’, aldus manager Henk Wolthof. ,,Maar we weten niet wat wel de oorzaak is van de medische klachten van het personeel.’’ De problemen op het asielcomplex moeten gezocht worden in ‘de omgeving, in het werk of in de mensen zelf’. Vervuiling is in ieder geval niet de oorzaak, aldus Wolthof.

De resultaten van de medische vragenlijst wijzen volgens hem naar de klimaatbeheersingssystemen in de gebouwen. Die worden de komende tijd onderzocht en gecontroleerd op bacteriën. Een dergelijk onderzoek vorig jaar in een nieuw kantoorpand, waar de klachten begonnen, heeft niets opgeleverd. ,,We moeten dingen uitsluiten.’’

Dat was ook de reden voor het recente bodemonderzoek. Wolt-hof: ,,Om alle onzekerheid weg te nemen is op extra diepte geboord.’’ Bij de presentatie gisteren bleek echter dat alleen boringen zijn gedaan op de plek waar in het verleden vervuilde grond en afval was opgeslagen, illegale dumpingen, waarmee een watergang was gedempt. ,,In de bodem is nu niets gevonden wat de oorzaak kan zijn van het hoge ziekteverzuim.’’ Op een plek is een verhoogde concentratie barium gevonden, maar die zit volgens de experts zo diep in de grond dat dat geen gevaar oplevert voor de gezondheid.

Dat geldt voor het hele terrein, menen de provincie, de gemeente Vlagtwedde en het COA, hoewel in dit nieuwe onderzoek slechts boringen zijn gedaan op een klein stukje van het grote complex. Uit eerder onderzoek in 2013 en 2014 bleek volgens de instanties dat het terrein schoon genoeg was voor de bouw van het 85 miljoen kostende asielcomplex. Klachten van vluchtelingen zijn niet bekend, mogelijk omdat de meesten niet lang in Ter Apel verblijven.

Fractievoorzitter Richart Joling van de PvdA in de gemeenteraad van Vlagtwedde toonde zich teleurgesteld na de presentatie van de onderzoeken. ,,Ik had verwacht dat plekken zouden worden onderzocht waar medewerkers ziek zijn geworden. Dat is niet gebeurd.’’ Hij laat het rapport nader onderzoeken. ,,Wij zijn er niet gerust op.’’ Het COA is ervan overtuigd dat de bodem niet de boosdoener is. Wolthof: ,,Dat risico kunnen we nu uitsluiten. We worden hierbij ondersteund door GGD, RIVM en de provincie.’’

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven