Dagblad van het Noorden lanceert digitaal monument voor gesloopte bevingspanden

Hoeveel gebouwen zijn gesloopt als gevolg van de gaswinning? Dagblad van het Noorden brengt ze in kaart en lanceert Het Verdwenen Groningen. En daar hebben we uw hulp bij nodig.

Tientallen panden zijn al ten prooi gevallen aan de sloophamer in Groningen. Maar niemand weet precies hoeveel. Wel is duidelijk dat de gaswinning nog meer gebouwen gaat opeisen.

Dagblad van het Noorden inventariseert hoeveel boerderijen, huizen en andere gebouwen als gevolg van de gaswinning verdwijnen.

Waarheidsgetrouw beeld ontbreekt

Het Rijk, de provincie en gemeenten houden dat niet bij. De NAM beschikt over informatie maar deelt deze niet. Daardoor ontbreekt een waarheidsgetrouw beeld.

Onder de naam Het Verdwenen Groningen bouwt de krant als eerste een openbare database met gebouwen die zijn gesloopt. Deze staat vanaf vandaag online en wordt de komende jaren bijgehouden.

Waarom doet de krant dit?

Elke dag opnieuw is er nieuws over gaswinning en aardbevingen in Groningen. Met dit project wil Dagblad van het Noorden nadrukkelijk laten zien hoe diep de aardbevingen ingrijpen in de levens van veel Groningers. Sloop heeft grote gevolgen.

Niet alleen verdwijnt cultureel erfgoed, slopers slaan letterlijk gaten in de dorpen. Sommige Groningers verkeren al jarenlang in een uitzichtloze situatie. Je eigen huis moeten verlaten omdat het niet meer veilig is, is een van de meest ingrijpende gevolgen van de gaswinning.

We verzamelen foto’s, verhalen en tekenen herinneringen op. Zo wordt Het Verdwenen Groningen een digitaal monument voor alles wat door de gaswinning verloren gaat.

Meer aandacht voor welke panden in het aardbevingsgebied worden bedreigd en gesloopt, betekent hopelijk ook dat er minder gebouwen stilletjes verdwijnen.

De afgelopen jaren gebeurde dat met enige regelmaat. Zo was Huize Tilburg, de karakteristieke boerderij aan de provinciale weg tussen Sauwerd en Winsum, tot verbazing en verdriet van velen ineens verdwenen.

Deze boerderij in Startenhuizen is een van de vele die door de gaswinning in Groningen is gesloopt. Foto Kees van de Veen

Hoeveel panden zijn als gevolg van de gaswinning al gesloopt?

Dat weten we niet precies. Het oude dorpshuis van Foxhol is verdwenen, net als de voormalige bakkerij in Oosternieland en de eeuwenoude Wilkemaheerd in Startenhuizen.

Onze eerste inventarisatie levert een lijst met tientallen huizen op. Maar er zijn meer gebouwen die als gevolg van de gaswinning verloren zijn gegaan.

Het is een ingewikkelde puzzel om die panden te vinden. De NAM bezit informatie maar zegt bijna niets ‘vanwege privacy’. Op de website van de NAM valt te lezen dat het bedrijf 74 woningen in Groningen heeft opgekocht en dat vijftien daarvan zijn gesloopt.

Dat er door de gaswinning ook vele woningen van andere eigenaren zijn afgebroken, noemt het bedrijf niet.

Vaak onduidelijk waarom een pand is gesloopt

De Groningse gemeenten houden bij welke panden worden gesloopt, maar registreren de reden niet. Aan de vergunningen is soms nauwelijks af te lezen wat de ernst van een situatie is.

‘Vervangen van woonhuis met schuur’ staat bijvoorbeeld in de vergunning die in het voorjaar van 2016 voor de Wilkemaweg 11 in Startenhuizen werd aangevraagd bij de gemeente Eemsmond. Op het oog niet zo’n verontrustende boodschap. Maar het is de aanvraag tot sloop van de Wilkemaheerd, een boerderij uit 1821.

Onvolkomenheden

Het Kadaster beheert de BAG, een register waarin sinds 2012 wordt bijgehouden welke gebouwen in Nederland staan en welke verdwijnen. Ook hier wordt de reden van sloop niet vastgelegd. De gegevens worden bovendien aangeleverd door de gemeenten en die doen dat lang niet allemaal even nauwkeurig.

Onze inventarisatie bracht diverse onvolkomenheden aan het licht. Panden die worden gesloopt, staan soms nog jaren ten onrechte in het register.

Op de plek van gesloopte gebouwen verrijzen in bepaalde gevallen nieuwe. Een bekend voorbeeld is de boerderij van de familie Heite in Bedum die is afgebroken en wordt herbouwd op dezelfde plek.

Maar niet alle huizen die niet meer veilig zijn worden gesloopt. Dat zijn veelal monumenten zoals De Haver in Onderdendam en de kop-hals-rompboerderij op de wierde bij Stedum. Deze iconen van het Groninger land staan nu leeg, te onveilig om in te wonen, te ingewikkeld om te versterken, te waardevol om af te breken. Deze panden zetten we op een lijst van bedreigde gebouwen.

Hoe kunnen we beter bijhouden welke gebouwen verdwijnen?

Dagblad van het Noorden wil een zo compleet mogelijke lijst aanleggen van panden die als gevolg van de gaswinning zijn verdwenen. Om dat te laten slagen vragen we uw hulp.

Graag ontvangen we alle informatie die de kwaliteit van onze database kan verbeteren. We trekken de informatie die binnenkomt na en voegen alles wat klopt toe aan de database. Zo wordt het overzicht van gesloopte panden in Het Verdwenen Groningen steeds beter.

Tip ons!

Dus kent u gebouwen die zijn gesloopt als gevolg van de gaswinning? Heeft u foto’s van een pand dat is gesloopt of leeg staat? Ziet u een fout in de database van Het Verdwenen Groningen? Kent u een mooi verhaal of weet u iemand met wie we zeker eens moeten praten? Tip ons!

Samen weten we veel over de huizen in Groningen. We horen graag van u.

We trekken de informatie die binnenkomt na en alles wat klopt voegen we toe aan de database van Het Verdwenen Groningen. Zo wordt het overzicht van gesloopte panden steeds uitgebreider en waardevoller.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven