Experiment Delfzijl met dementerenden: Niet veiligheid, maar leefplezier staat voorop

Overbodige medische richtlijnen aan de kant en het leefplezier bovenaan. Verpleeghuis Vliethoven in Delfzijl gooit de zorg over een andere boeg en verplicht medewerkers hun cliënten echt te leren kennen.

,,We halen de medewerkers uit hun comfort zone’’, zegt professor Joris Slaets. ,,We zoeken de grenzen op van de regels. Niet de veiligheid staat voorop maar het leefplezier.’’

Zorg zonder regels

Slaets is hoogleraar ouderengeneeskunde en coördineert in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport het pilot-project Leefplezierplan voor de zorg, waaraan tien instellingen voor ouderenzorg meedoen. Zorginstelling De Hoven in Noord-Groningen deed eerder al mee aan het experiment Zorg Zonder Regels en is nu weer een van de eerste instellingen die een volgende stap zet. Het zogeheten Leefplezierplan.

Meer in de krant

In de papieren krant van Dagblad van het Noorden van donderdag staat meer over dit bijzondere experiment. Onder andere met een voorbeeld uit de praktijk. Hoe begeleidster Esther veel dichterbij cliënt Fred, die geheugenproblemen heeft, is gekomen door persoonlijker te worden.

Vaste verzorgende

Het gaat zo. Elke oudere bewoner van het verpleeghuis, vaak dementerend, krijgt een vaste verzorgende of verplegende voor de persoonlijke, relationele zorg. ,,We vragen aan een groep medewerkers: wie heeft er met deze persoon een klik?’’ Op die manier komen er vaste koppeltjes van cliënt en zorgverlener. Die moeten elkaar vervolgens echt leren kennen en daar de tijd voor nemen.

Dat doen ze meestal met een zogeheten Doodle Me Tool. Een bord waarop een collage wordt gemaakt van tekeningen, knipsels, foto’s en beelden uit het verhaal van de oudere. ,,Het is geen levensverhaal maar alleen het verhaal dat die persoon op dit moment belangrijk vindt’’, zegt Slaets. Ouderen reageren vaak ontroerd als zo’n Doodle bord af is.

Familieleden en collega-zorgverleners grijpen het bord ook vaak aan om met de oudere te praten. ,,We zeggen ook altijd dat ze het zelf maar aan die persoon moeten vragen, als ze iets willen weten wat er op staat. ‘Waarom staat er een hond op het bord terwijl u nooit een hond hebt gehad’? Nou dan blijkt bijvoorbeeld dat die persoon een heel verhaal heeft over een hond, een verhaal dat belangrijk is in haar leven.’’

Niet elke dag douchen

De afgelopen maanden is deze eerste stap in Vliethoven gezet. De volgende fase is het veranderen van het dagprogramma van de ouderen. ,,Het werkprogramma in de zorg zit nu vol met stereotiepe patronen. ’s Ochtends helpen met wassen en aankleden, eten, naar de dagactiviteiten. Dat veranderen we in de vraag wat de cliënt nou eigenlijk leuk en prettig vindt. Douchen hoeft bijvoorbeeld niet elke dag, maar misschien vindt mevrouw het aankleden en bezig zijn met opmaken juist wel heel leuk.’’

Onnodige registratie

Randvoorwaarde is het stoppen met onnodige registraties, zegt Slaets. ,,Liever een klein verhaaltje met wat relevante gebeurtenissen dan opschrijven hoe vaak iemand naar de wc is geweest.’’

Het is allemaal behoorlijk ingrijpend, zegt Slaets. ,,Het is heel spannend om het zo te doen. Maar het is hard nodig. De werkdruk is soms te hoog in de zorg en er is veel registratiedruk. Er komt een tekort aan personeel in de langdurige zorg. We moeten het werkplezier nodig verhogen.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.