Groningen krijgt alsnog z’n ‘tram’: de elektrische Citea bus

Qbuzz presenteert vrijdag zijn nieuwe elektrische bussen met een speciaal design om er zo goed mogelijk als tram uit te zien. Ze rijden binnenkort op de Q-link buslijnen 1 en 2.

Alsof ze toch nog in een tram door Groningen rijden. Die beleving krijgen busreizigers wellicht op twee van de zes Q-link- buslijnen in en rond Groningen (Q-link Groen). Aanleiding: de komst van tien elektrische bussen.

Ze maken volgende week al testritten en vanaf 10 december rijden er op de buslijnen 1 (Hoofdstation-Zuidhorn) en 2 (Europapark- Reitdiep) alleen nog maar elektrische bussen. Hun komst is een mijlpaal voor het openbaar vervoer in Groningen.

Het OV-bureau Groningen Drenthe wil de komende jaren het complete Q-link netwerk vergroenen. Dat scheelt niet alleen geluid, uitlaatgassen en een hoop diesel, maar het levert ook extra reizigers op, verwacht Ard Romers. ,,Bij de komst van elektrische bussen neemt het aantal passagiers toe.’’

Waarom er meer passagiers op af komen

De directeur van fabrikant VDL Bus & Coach Nederland in Eindhoven, leverancier van de Groninger bussen, kan dat uitleggen. ,,Elektrische bussen rijden vloeiender zonder schakelmomenten, zijn stiller en schoon. Dat maakt ze aangenamer en een stuk leuker voor passagiers.’’

Voor oud-wethouder Karin Dekker is dat geen verrassing. Ze sprak tien jaar geleden al van zo’n x-factor (extra reizigers) in het kader van de regiotram die in Groningen zou gaan rijden. ,,Automobilisten stappen sneller in een sexy tram dan in een bus.’’

Ook al is de gelede Citea-bus van VDL geen tram, hij lijkt er wel op. De aandrijving is elektrisch, het futuristische Bus Rapid Transit-design lijkt zo goed mogelijk op het uiterlijk van een tram en een heuse pantograaf (stroomafnemer) op het dak maakt de gelijkenis nog groter.

Het Q-link netwerk wordt de komende jaren geëlektrificeerd, om te beginnen Q-link Groen in december. OV-bureau Groningen Drenthe

Onderweg batterijen opladen met pantograaf

Met deze stroomafnemer (ingeklapt tijdens het rijden) worden de batterijen bij de eindhaltes in Zuidhorn en P+R Reitdiep tussentijds opgeladen (opportunity charging). Er zijn speciaal transformatorhuisjes voor geplaatst. De bussen zijn daardoor niet afhankelijk van het oplaadsysteem bij de stalling ’s nachts. Als de berekeningen kloppen, hebben ze de hele dag genoeg stroom.

Dankzij het tussentijdse oplaadsysteem zijn er geen extra bussen nodig voor het laden, zoals bij centale oplaadplekken. In Groningen is in de dienstregeling tijd ingebouwd om even stil te staan bij de eindhaltes, waar dat toch al gebeurde. Chauffeurs kunnen met hun remgedrag (op de motor) de batterijen extra opladen.

,,De bussen leggen moeiteloos 350 tot 400 kilometer op een dag af’’, aldus Romers. Dat kan ook met extra accu’s, maar dat maakt de bussen zwaarder. ,,En vervoerbedrijven nemen liever gewicht van passagiers mee.’’

Ook de kachel brandt anders

De VDL fabriek in Heerenveen bouwde de tien gelede Citea’s. Romers: ,,Behalve het chassis wordt alles anders als je een elektrische bus maakt. Ook het klimaatsysteem bijvoorbeeld. Dieselmotoren zijn warm genoeg om de kachel te stoken, daar moet je nu wat anders op verzinnen. Bussen zijn rijdende computers geworden. Bij onze werkplaats in Leeuwarden werken nu ook high voltage techneuten en computermensen die met de speciale diagnostiek kunnen omgaan.’’

De ontwikkelingen staan nog in de kinderschoenen, zegt de marktleider van elektrische bussen in Nederland. ,,Wij hebben 5 miljoen elektrische kilometers gereden, maar vergeleken met dieselbussen staan we aan het begin. Toch rijden de eerste vervoerbedrijven ook al elektrisch op langere afstanden rond Venlo en straks in de regio Amstelland-Meerlanden. Of dat lukt, hangt van de laadstrategie af. Toerbussen op de echt lange afstand zie ik voorlopig niet elektrisch rijden. De waterstofbus, een ‘gewone’ elektrische bus met een brandstofcel, is ook een variant om het bereik te vergroten, net als tussentijds opladen.’’

Primeur voor Schiermonnikoog

Van de circa 5000 OV-bussen in Nederland zijn er nog maar zo’n honderd elektrisch. Schiermonnikoog had in 2013 de primeur, toen zes Chinese BYD (Build Your Dreams) accubussen op het eiland verschenen. Het aantal neemt snel toe. ,,Ik verwacht volgend jaar al bijna 250, waarvan 200 van ons inclusief die in Groningen. En daar blijft het niet bij omdat geen enkele OV-bus in 2030 nog vuile lucht mag uitstuiten.’’

Qbuzz rijdt sinds dit voorjaar met twee batterijbussen van een andere Nederlandse fabrikant, Ebusco. De afstand die deze Airportliner naar Groningen Airport Eelde aflegt is kort genoeg om onderweg niet te hoeven opladen. Romers: ,,In de praktijk is dat voor OV-bussen het grote probleem: Als je onderweg niet bijlaadt moet je een relatief grote batterij hebben. In de praktijk zijn die vaak niet groot genoeg voor een dienstregeling en de ontwikkeling gaat ook nog niet zo snel.’’

Vergeleken met een echte tram zijn bussen een stuk flexibeler: ze rijden gemakkelijk een eindje om. Door het ontbreken van vrije busbanen op veel plekken staan ze bij werkzaamheden echter ook gewoon in de file.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.