Helemaal hip: een (mogelijk toch niet zo) frisse duik in de lokale gracht (+video)

Een rondje Diepenring

Plons! Nog een kleine maand en dan duikt een recordaantal zwemmers het Reitdiep in voor de vijfde editie van de Groningen Swim Challenge. Aan de estafettezwemtocht voor het goede doel van Zoutkamp naar Groningen doen dit jaar bijna 180 zwemmers mee. Tijdens de eerste editie waren het er nog dertig.

Dat past in een trend: de populariteit van zwemmen in open water groeit. Vorig jaar stonden zo’n 110 zwemevenementen gepland, waaronder 70 triatlons en een groot aantal cityswims, waarbij deelnemers door de grachten van bijvoorbeeld Amsterdam, Groningen, Zwolle en Meppel zwemmen.

Een groot aantal van die evenementen wordt in niet-officieel zwemwater gehouden, en de zwemmers die eraan meedoen trainen vaak in datzelfde water. In Groningen kun je deze weken bijvoorbeeld trainingsgroepjes vinden bij Dorkwerd, Ruischerbrug of in de buurt van de Wilhelminakade.

Vies? Dat valt best mee

Is dat niet vies dan? Die vraag krijgt organisator Neil Haan van de Swim Challenge vaker te horen. Zelf vindt hij zwemmen in open water het mooiste wat er is. ,,Er is niks leukers dan de stad vanuit het water te beleven. Als je een rondje in de Diepenring zwemt, krijg je allemaal leuke reacties van de kant. Je komt alleen soms een fietswiel tegen.’’

Zwemmen in de gracht? Dit zijn de risico's (en zo verklein je ze)
Lees verder

Speciaal voor de Swim Challenge controleert Waterschap Hunze en Aa’s een aantal keren per jaar op verschillende plekken de waterkwaliteit. Haan: ,,Tot nu toe is het water elk jaar schoon en veilig genoeg om in te zwemmen. Maar het blijft open water.’’

Veel stroming in Reitdiep

Dat onderschrijft Cora Kuiper van het waterschap. ,,De waterkwaliteit in de Diepenring ziet er op dit moment eigenlijk heel goed uit. Dat komt waarschijnlijk mede omdat er veel stroming in het water zit. Maar daarmee willen we nadrukkelijk zeggen dat je het niet kunt vergelijken met goedgekeurd zwemwater. Ten eerste controleren we het water op veel minder factoren en ten tweede kan de kwaliteit om de haverklap veranderen.’’

Buikkrampen

Zwemmen in open water kan dus in theorie tot gezondheidsrisico’s leiden. Want hoe schoon het water is, weet niemand precies. In Nederland weten we dat alleen van officiële zwemlocaties. Die moeten aan Europese richtlijnen voldoen.

Tijdens het zwemseizoen, van 1 mei tot 1 oktober, controleren waterschappen deze plekken regelmatig op bijvoorbeeld de poepbactereriën en blauwalg. Op andere plekken gebeurt dat niet, of veel onregelmatiger.

Toch valt het aantal gezondheidsklachten mee, blijkt uit een studie van de lokale GGD’s en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) uit 2017 naar de cityswims van Amsterdam en Utrecht.

Vieste van het land?

De Europese Organisatie voor Samenwerking en Ontwikkeling publiceerde in 2014 een rapport over het waterbeheer en de waterkwaliteit in ons land. Het rapport was vooral kritisch over de kwaliteit van ons oppervlaktewater, en de provincie Groningen bungelde daarbij ook nog eens onderaan de lijst. Reden voor de PvdA om in 2015 een motie in te dienen om Gedeputeerde Staten aan te sporen daar iets aan te doen.

De provincie zei toen er werk van te maken, mede met het oog op de Kader Richtlijn Water, een Europese richtlijn die voorschrijft dat het oppervlaktewater in 2027 een stuk schoner moet zijn dan het nu is. In het Noorden lopen nu een aantal projecten die dat doel moeten helpen bereiken. Die hebben vooral betrekking op de landbouw: ze zijn gericht op het terugdringen van het gebruik van bestrijdingsmiddelen en het lozen van schadelijke stoffen in het oppervlaktewater.

Zo’n 7 procent van de zwemmers had achteraf klachten en die waren van korte duur. Vooral na een hoosbui is het risico op slecht water aanwezig. Door hevige regenval kan rioolwater ongezuiverd in de grachten terecht komen. Zwem je dan vervolgens toch in het water en slik je vervuild grachtenwater in, dan loop je meer kans op buikkrampen.

Weinig onderzoek naar risico’s

Naar de gezondheidsrisico’s van zwemmen in open water is verder nog weinig onderzoek gedaan. Onderzoeker Hetty Blaak van Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM): ,,Dat wil niet zeggen dat de waterkwaliteit slecht is, we weten het alleen niet.’’

Blaak werkt mee aan een omvangrijke studie naar de risico’s die zwemmers lopen op het binnenkrijgen van resistente bacteriën.

,,Vervuiling van ons oppervlaktewater komt vooral door rioolwater. Dat wordt gezuiverd geloosd op open water, maar er blijven altijd wat darmbacteriën achter. Ook poep van dieren kan in het water terecht komen.’’

„We willen weten hoe groot de kans is dat zwemmers resistente bacteriën binnenkrijgen en hoe dat zich verhoudt tot andere manieren waarop dit gebeurt. Reizen naar landen waar antibioticaresitentie al hoger is, bijvoorbeeld, zoals Griekenland, Turkije of Italië.’’

500 zwemmers gezocht

Het RIVM wil daarvoor zeker 500 zwemmers onderzoeken. De Groninger Swim Challenge werkt mee aan het onderzoek.

Als blijkt dat er daadwerkelijk een verhoogd risico is, betekent dat niet dat het zwemmen in onofficieel zwemwater verboden wordt. ,,Dan zullen we eerder kijken of er maatregelen genomen kunnen worden om de waterkwaliteit verder te verbeteren. Je verbiedt mensen ook niet om op vakantie te gaan.’’

Swimchallenge

De vijfde editie van de Groningen Swim Challenge is op zaterdag 25 augustus. Snelle zwemmers kunnen dit jaar voor het eerst starten in Lauwersoog voor de Ultra Challenge voor een 50 kilometer lange tocht.

Aan het eind van de dag voegen de deelnemers van de Cityswim zich bij de estafettezwemmers voor de laatste 1,5 kilometer door de Groningse grachten. De zwemtocht haalt geld op voor het UMCG Kanker Researchfonds. Meer info op: www.groningenswimchallenge.nl

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.