Hoe zat het ook alweer met de Groninger Oosterparkrellen van 20 jaar geleden?

Het Groninger Forum besteedt vrijdag ruim aandacht aan de Groninger Oosterparkrellen met een voorvertoning van de uitzending van het tv-programma Andere Tijden, over de rellen. Hoe zit het ook alweer met die beruchte gebeurtenis van twintig jaar geleden?

Wat was er precies aan de hand?

De tweede helft van 1997 is het zeer onrustig in de Oosterparkwijk. Instellingen hebben nauwelijks vat op een groep jongeren die zich geregeld te buiten gaat aan vandalisme, brandstichting en geweldpleging. In de jaren er voor heeft de gemeente zwaar bezuinigd op wijkwerk in de stad.

Wat gebeurde er?

In de laatste weken van het jaar neemt de onrust in de wijk toe. SP-statenlid Sjon Lammerts trekt diverse keren bij instanties aan de bel. Hij spreekt zich ook nadrukkelijk uit over de rellen in zijn wijk. Hij neemt daarbij het woord tuig in de mond. In 1998 zouden er gemeenteraadsverkiezingen. Lammerts’ partij SP verspreidt eind december pamfletten waarin staat dat SP-statenlid Lammerts werkt aan een oplossing.

Lammerts zegt dat hij niet wist dat het pamflet werd verspreid en probeert de verspreiding tegen te houden. Het pamflet wordt gezien als lont in het kruitvat. Op 30 december verschenen in de wijk leuzen waarin werd aangekondigd dat er 31 december strijd om de OPW (Oosterparkwijk) zou worden geleverd. Maar al op 30 december werd Lammerts in zijn woning belaagd, ook op andere plekken ging het mis.

Onderstaande video bevat archiefbeelden van de Oosterparkrellen

Wat deed de politie?

Erg weinig. Dertien agenten staan tegen een overmacht van zeker 60 jongeren. Het vermoeden bestaat dat enkelen van hen gewapend zijn. Rond 22.30 uur trekken de agenten ze zich terug uit de wijk. Om kwart voor twaalf werd de ME opgetrommeld. Veel leed was toen allang geschied.

Bleef het daarbij?

In de nasleep werden 21 jongeren opgepakt en vervolgd. Naast de fysieke slachtoffers leverde de kwestie vooral bestuurlijk slachtoffers op. Als eerste stapte politiechef Jaap Veenstra op, iets later vroeg burgemeester Hans Ouwerkerk de gemeenteraad om vertrouwen. Hij kreeg dat niet en vertrok. Daarna besloot hoofdofficier van justitie Ruud Daverschot dat hij niet meer kon functioneren in Groningen.

Groningen, Oosterpark. De enorme ravage in het uitgebrande pand aan de Goudenregenstraat 7 na de rellen van 31 december 1997. Archieffoto.

Waarom werd het uiteindelijk een landelijke kwestie?

Dat kwam door een andere affaire die losstaat van de rellen. De affaire Lancee. Politiechef Rene Lance werd begin 1996 door zijn dochter beschuldigd van incest. Lancee werd in april 1996 met veel bombarie aangehouden. Achteraf bleek de incestbeschuldiging vals. De kwestie leidde vragen over het gedrag van de politie in het Noorden.

In de Tweede Kamer leidde het tot vragen aan toenmalig minister van Justitie, Winnie Sorgdrager. Sorgdrager was op dat moment al verwikkeld in een machtsstrijd met procureur-generaal Arthur Docters van Leeuwen. Op initiatief van D66-kamerlid Boris Dittrich werd besloten bureau Bakkenist een onderzoek te doen naar affaire Lancee.

Het rapport Bakkenist lekte kort na de Oosterparkrellen uit en schetste een onthutsend beeld over de gang van zaken en onderlinge verhoudingen in de Groninger driehoek (politie-gemeente-openbaar ministerie). Vervolgens lekte uit dat Dato Steenhuis, lid van het college van procureurs-generaal een bijbaan had bij Bakkenis, hij noemde het zelf een lullige bijbaan.

Sorgdrager wist van niks en moest in de Kamer uitleg geven. Ze verweet Docters Van Leeuwen dat hij Steenhuis te veel in bescherming nam. Hij werd uiteindelijk in februari 1998 ontslagen. Over de affaire schreven schreven Ad van Liempt en Ger Westing het boek Klem in de draaideur. De daarop gebaseerde film werd genomineerd voor een Gouden kalf.

Lees zaterdag meer over de Oosterparkrellen

Zaterdag een uitgebreid verhaal op DvhN.nl en in de papieren krant over de roerige tijd

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven