Kerst in de bajes: het verhaal van een gedetineerde in Veenhuizen

Een bevroren kip in plastic verpakking ligt op de verwarming in de gevangeniskeuken te ontdooien. ,,Nee, die is niet voor kerst”, grapt Kenneth Vimme. Hij is de kok onder de gedetineerden van afdeling K van Norgerhaven in Veenhuizen, de afdeling voor langgestraften. Ook met kerst.

,,Ik maak varkensvlees, zwieneribbe op z’n Noors. Dat is traditie bij ons in Zuid-Noorwegen. Het dessert wordt een soort rijstcrème. Een tweegangenmenu dus. Een voorgerecht hebben we niet. In Noorwegen nemen we dan een acquavit, maar drank is verboden in de gevangenis.”

Vimme doet zijn verhaal in de recreatieruimte van afdeling K, aan een ronde tafel voor het raam met tralies dat uitzicht biedt over de groene binnenplaats van Norgerhaven. Hij kijkt naar buiten. ,,Dat gras, de bomen en de ruimte, dat is bijzonder voor een gevangenis.”

Vimme draagt een donkergroene sportsweater, een grijze joggingbroek, blauwe Adidas sportschoenen en een witte Nikepet. Op de muur pal achter hem is een joekel van een fazantenhaan geschilderd. Gemaakt door een medegevangene. ,,Wat goed, hè? Zo’n schilderij op de muur, dat mag niet in Noorwegen.”

Moord

Kenneth kookt graag, vertelt hij. ,,Dan vergeet ik de ellende om me heen. Hoef ik niet te denken aan de dingen die ik heb gedaan.”

Hij vertelt waarom hij vast zit: een moord in 2012. Hij zat in de drugshandel en er volgde een afrekening. ,,Het was hij of ik.” De rechter veroordeelde hem tot zeventien jaar cel. ,,Ik heb er spijt van dat het zo gelopen is. Het was niet nodig geweest. Ik heb zijn dochter gesproken en tijdens de rechtszaak heb ik sorry gezegd tegen de familie.”

Familie

Zijn eigen familie heeft Kenneth niet meer gezien, sinds hij in september 2015 van de gevangenis in Noorwegen naar Veenhuizen verhuisde. ,,Ik ben op mijn 27ste gescheiden en heb geen kinderen. Ik telefoneer elke week met mijn ouders. Voor hen vind ik het erg wat ik heb gedaan. Skypen kan hier ook, maar daar heb ik niets mee. Ik vind het lastig om te doen en dan zie je je ouders in levende lijve. Ik ben bang dat ik daar slecht tegen kan. Met mijn jongste broer bel ik ook regelmatig, die is op het rechte pad gebleven. Mijn middelste broer heb ik lange tijd niet gesproken. Hij zat ook vast, maar is net vrij.”

Met Kerstmis krijgt Kenneth dus geen bezoek in Norgerhaven. ,,Ik bel met mijn ouders. Dat zal wel even pijn doen. Kerst wordt in Noorwegen uitgebreid gevierd, met familie. De voorbereidingen beginnen al een maand van tevoren. Ik heb bewust geen kerstboompje of kerstversieringen in mijn cel. Die herinneren mij te veel aan thuis en dat maakt me verdrietig.”

Het blijft wat Kenneth betreft bij een kerstdis. Samen met zijn gevangenismaatje zal hij het maal bereiden. ,,We krijgen deze keer kersteten uit Noorwegen. Speciaal ingevlogen. Nee, er zit geen zalm bij. Wel jammer, want Noorse zalm is van betere kwaliteit dan de zalm in Nederland. De onze is veel roder en dikker.”

Eerste lichting

Vimme zat bij de eerste lichting Noorse gevangenen die naar Nederland verkaste. ,,Ik werd er op gewezen door een bewaker in een Noorse gevangenis. Ik hoorde goede berichten over Norgerhaven. Dat het in een groene omgeving lag en dat het regime iets soepeler is dan in Noorwegen. Ik las dat Nederlandse langgestraften een rechtszaak hadden aangespannen omdat ze Norgerhaven moesten verlatenom plaats te maken voor Noorse gevangenen. Als gevangenen dat doen, moet het dus wel bijzonder zijn. Ze raakten onder meer hun tuintje en kippenhok kwijt.”

De Noren maken nu gebruik van het ommuurde tuintje. Kenneth mag het van de Nederlandse bewakers laten zien. Hij gebruikt voor het koken regelmatig groenten, tomaten en kruiden die gedetineerden er verbouwen. De tuin ligt nu deels braak, maar enkele kruiden staan er nog. Hij ruikt aan een takje tijm. ,,Hmm, best lekker nog.”

Vertrouwen

Met de bewakers kan hij goed overweg. ,,Het is anders dan in Noorwegen. Daar lopen ze strak in uniform. Met pet op. Hier hebben ze dat niet. Het is relaxter en het vertrouwen onderling is groter. De mensen van de afdeling halen je cel niet overhoop als je iets verkeerds hebt gedaan. Dat doen anderen. Anders zou je aan het kaarten zijn met de man die net je cel heeft omgekeerd.”

Zijn cel mag hij met een sleutel aan de buitenkant zelf open en dicht doen. ,,Ik probeer het wat gezellig te maken.” Er hangen gordijnen half open voor de celramen. ,,Ik kan naar buiten kijken over de velden. Nu het blad van de bomen is, kun je verder kijken. Reeën, vossen en hazen komen regelmatig voorbij.”

Vimme houdt als rechtgeaarde Noor van de natuur. ,,We kampeerden vaak in de natuur en wandelden veel. Ik mis de bomen, het water en de dieren.”

Vier zenders

De tv in de cel staat aan. Hij kijkt er niet naar. ,,We mogen vier Noorse zenders bekijken.” Aan de spiegel hangen foto’s van zijn familie. ,,Kijk, dat zijn mijn vader en moeder. En dit is mijn jongste broer. Hij heeft twee kinderen, een tweeling. Mooi zijn ze, hè?” Ook hangt er een foto van een houten huis in het bos. ,,Ons vakantiehuis, 100 kilometer van ons dorp. Er is daar twee keer een overstroming geweest en delen van het huis zijn weggespoeld.”

We zien ook een foto van een bodybuilder met oliegladde blote bast, de gebogen armen strak aangespannen zodat de spierbundels goed zichtbaar zijn. ,,Dat ben ik, een paar kilo lichter dan nu. Bodybuilding was mijn hobby. Ik zat vaak in de sportschool. Daar kwam ik in aanraking met anabolen en later met drugs. Amfetamine en zo.”

Pikorde

In de cel naast hem zit zijn Noorse kameraad. ,,We hebben goed contact, hij helpt me vaak bij het koken. Ik kan met hem veel dingen bespreken. We voelen elkaar aan. In het begin in Veenhuizen had ik ruzie met andere gevangenen. Ik kwam voor mezelf op om niet lager in de pikorde te belanden. Ook vonden ze een mobiele telefoon in mijn cel. Die was me aangeboden. Daarvoor kreeg ik extra straf, veertien dagen de cel niet uit. Maar nu ben ik rustiger in mijn hoofd. Mede dankzij hem.”

Maar zijn maatje gaat in maart terug naar Noorwegen, naar de open gevangenis Bastøy, gelegen op een eiland in de Oslofjord. Vimme heeft daar ook gezeten. ,,Je kunt rond het eiland lopen, langs de zee. Ik wil daar graag de rest van mijn straf uitzitten. Ik heb overplaatsing aangevraagd. Ik hoop dat ik er rond de zomer zit.”

Lasser

In 2023 heeft hij tweederde van zijn straf er op zitten en komt hij vrij. Wat hoopt Kenneth dan te gaan doen? ,,Ik ben klaar met de gevangenis. Ik studeer hier wis- en natuurkunde. Ik was lasser en heb op booreilanden gewerkt. Dat beroep wil ik weer oppakken. Het werken is me altijd goed afgegaan. Maar in mijn vrije tijd ging het mis. Ik kon mijn plek niet vinden en kwam steeds foute vrienden tegen’’, vertelt hij.

,,Als ik vrij kom, ben ik de 50 gepasseerd. Ik neem een halve baan en moet mij focussen op mijn privéleven. Ik moet sterk zijn en wegblijven van amfetamine en andere drugs. Het begint met goed gedrag hier. Ik laat elke week een urinetest doen op drugssporen. Daar heb ik zelf om gevraagd. En ik volg een cursus om niet weer in de drugshandel te belanden. Maar het belangrijkste is de relatie met mijn ouders te herstellen. Daar wil ik alles voor doen. Voor het te laat is.”

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven