'Onzekerheid is voor asielkinderen ontzettend schadelijk'

Wat voor gevolgen heeft een langslepende asielprocedure voor kinderen? Kinderombudsman en RUG-hoogleraar Margrite Kalverboer onderzocht het.

Margrite Kalverboer is nog maar weinig in Groningen. Sinds ze benoemd is tot Kinderombudsman werkt ze vooral in Den Haag. Kalverboer is echter ook nog altijd bijzonder hoogleraar Kind, (Ortho)pedagogiek en Vreemdelingenrecht aan de RUG. Ze deed veelvuldig onderzoek naar de gevolgen van langdurige procedures voor asielkinderen. Almaar terugkerend resultaat: onzekerheid is voor asielkinderen ontzettend schadelijk.

,,Het is niet zo dat alleen het kind tijdens een asielprocedure in onzekerheid leeft’’, zegt ze. Ook de ouders zijn gestrest, wat het kind vervolgens ook ervaart. Kinderen voelen zich snel schuldig, willen hun ouders niet tot last zijn.’’

In een asielzoekerscentrum maken kinderen vaak mee dat hun vriendinnen of vrienden ineens weg zijn. Die zien ze nooit meer terug. ,,Dat is hun dagelijks bestaan. En dat leidt tot enorm veel stress.’’

Onzekerheid tot in hun vezels

Kalverboer legde asielkinderen tijdens haar onderzoeken vragenlijsten voor. Hieruit blijkt dat de kinderen bang zijn of hoofdpijn hebben. Volgens Kalverboer voelen kinderen onzekerheid tot in hun vezels: ‘Ik doe zo mijn best en ik mag niet blijven’. En op kritische momenten: ‘Het is mijn schuld’. ,,Ze schamen zich, denken dat het aan hen ligt.’’

De tijd van onduidelijkheid en onzekerheid moet een grens hebben, werd besloten in 2012. Asielkinderen die langer dan vijf jaar in Nederland verbleven moesten in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning: het Kinderpardon. Er was vooral veel kritiek op het meewerkcriterium: veel kinderen kregen geen verblijfsvergunning omdat zij zelf of hun ouders in het verleden niet voldoende vrijwillig hebben meegewerkt aan uitzetting. Afgelopen maand stemde een meerderheid van de Kamer in met het versoepelen van het Kinderpardon.

Wegkijken

De Kinderombudsman voorziet niet dat het er na de verkiezingen voor vluchtelingenkinderen beter uitziet. ,,Dit is schijnbaar wat wij als Nederland acceptabel vinden.’’ Volgens Kalverboer kijken we het liefst weg wat het vreemdelingenbeleid betreft. ,,Echt draagvlak om daaraan iets te doen is er niet. Zeker nu niet. De motie voor een soepeler Kinderpardon is aangenomen door een Kamermeerderheid die na 15 maart geen meerderheid blijft.

Hoe zou het Kinderpardon dan wel goed functioneren? ,,Ik heb natuurlijk niet een pasklare oplossing’’, zegt ze. ,,Er moet ergens een grens worden getrokken. Maar zorg dan in ieder geval voor duidelijkheid. En als mensen geen kans op verblijf hebben, moet er worden gekeken hoe ze zo snel en zo goed mogelijk terug kunnen.’’ Als er vanuit de staat geen perspectief wordt geboden verdwijnen hele gezinnen in de illegaliteit. Met alle gevolgen van dien.

,,Een vader van een Afghaans meisje beschreef goed hoe het voor zijn dochter is om naar een voor haar onbekend land gestuurd te worden’’, vertelt Kalverboer. ,,Hij was met zijn kinderen gevlucht om ze een betere toekomst te kunnen bieden. Hij zei: ‘mijn dochter is nu net een vis in een vissenkom. Ze heeft de vrijheid van de zee geproefd, maar zit opgesloten’.’’

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven