Oud-burgemeester Groningen Jacques Wallage: ‘Onze democratie wordt bedreigd’

De overheid en de democratie zijn aan fundamentele herbezinning toe, vindt PvdA-coryfee Jacques Wallage. ,,De politiek heeft de democratie gejat.’’

Onze democratie wordt bedreigd, stelt Wallage. Nationalisme en populisme winnen terrein, het vertrouwen in politici en de overheid is laag. Oud-burgemeester van Groningen Wallage maakt de balans op van vijftig jaar politiek in zijn boek Het land achter de heuvels en komt tot de conclusie dat het anders moet.

Zaterdag op dvhn.nl een interview met Jacques Wallage en een voorpublicatie uit zijn boek.

Bovenlangs regelen

Eens in de vier jaar de burger vragen om een stem uit te brengen en in de tussentijd alles bovenlangs regelen; dat werkt niet meer. Burgers zijn zelfredzamer. ,,Als ze een camping uitzoeken willen ze eerst weten wat andere mensen ervan vonden.’’ Ze zijn gewend een keuze te hebben en zelf zaken te regelen.

Wallage ziet twee belangrijke oorzaken van het verlies van vertrouwen in de politiek. De een komt van buitenaf: onzekerheid veroorzaakt door de globale economie. De andere van binnenuit: de overheid en de politiek zijn een overgereguleerd systeem geworden dat ver afstaat van de leefwereld van gewone mensen.

‘Volk wil meer zijn dan een kiezer’

Om de burger zijn democratie terug te geven zijn hervormingen nodig: nieuwe manieren om de bevolking directer te betrekken bij besluitvorming. ,,Het volk wil meer zijn dan een kiezer.’’

Wallage beschrijft dat hij zelf als wethouder, staatssecretaris en burgemeester vaak wel zocht naar draagvlak in de samenleving. Maar ook hij heeft onderschat hoe politici in de systeemwereld van de overheid worden gezogen. Hij zag niet hoe groot de kloof met de burger werd. ,,Dat neem ik mezelf wel kwalijk.’’

‘Niet de wereld die ik mijn kinderen had willen nalaten’

Na een halve eeuw in dienst van de publieke zaak moet Wallage pijnlijke conclusies trekken. De twee ‘krijtlijnen’ in zijn leven: democratie en socialisme zijn kwetsbaar. Zijn Partij van de Arbeid is bij de laatste verkiezingen genadeloos afgeschaft. Dat doet pijn, maar Wallage maakt zich grotere zorgen over de samenleving dan over de democratie.

De opkomst van populisme en nationalisme, stromingen die profiteren van het verlies van vertrouwen in de politiek, raakt hem als kind van Joodse onderduikers persoonlijk. ,,Dit is niet de wereld die ik mijn kinderen had willen nalaten.’’

Ook maakt hij zich zorgen over mensen die de steeds maar opgevoerde arbeidsproductiviteit niet kunnen bijbenen. ,,Dat is een maatschappelijk probleem dat je niet - zoals nu wel gebeurt - moet afschuiven op individuen.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven