Toparchitect Nathalie de Vries: In gasregio bouwen aan nieuwe trots

De bouwkundige versterking in het bevingsgebied is alleen geslaagd als dorpen een nieuwe identiteit, een nieuwe schoonheid en een nieuwe trots krijgen.

Nathalie de Vries, voorzitter van de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus (BNA), riep maandag de Tweede Kamer op zich niet langer blind te staren op inspectie- en versterkingscijfers.

,,Op dit moment ligt de nadruk te veel op technische aanpassing van de woning. Er is niet zorgvuldig nagedacht over het dorpsbeeld en de leefbaarheid. De versterking is maar een onderdeel. Hoe moet het dorp er straks uit zien? Daar moet je het uitvoerig met inwoners over hebben.’’

Bouwgolf

De Vries, geboren in Appingedam en medeoprichter van het internationaal bekende bureau MVRDV in Rotterdam, spreekt over een bouwgolf waaruit een nieuw type architectuur kan ontstaan.

,,En daarmee een nieuwe trots. Kies bij nieuwbouw niet als vanzelfsprekend voor cataloguswoningen. Bespreek dorpsplannen met inwoners en gemeente en laat ze professioneel bijstaan door goede architecten. Zorg voor mooie inpassing van stijlvolle her- en nieuwbouw.’’

Volgens De Vries die in Groningen de discussie aan ging met de Vaste Kamercommissie Economische Zaken, is het allemaal niet zo ingewikkeld. ,,De versterking kan sneller en efficiënter als je het maken van lokale visies tijdig stimuleert en de juiste professionals inschakelt.’’

Binnenkort komt BNA met een witboek waarin goede voorbeelden staan van een variëteit van verschillende stijlen en smaakvolle veranderingen in een dorpsbeeld. Dorpen die het heft in eigen hand nemen zijn volgens De Vries op dit moment Onderdendam en Stedum waar met goede inspraak is gewerkt aan een mooie school.

‘Onzekerheid’

Kamerleden spraken in Appingedam met het Groninger Gasberaad en inwoners van Overschild dat op de schop gaat. ,,Je krijgt een nieuw huis. Leuk? Dat voel ik helemaal niet’’, aldus een bewoner. Er is onzekerheid. Geeft de bank een aanvullende hypotheek voor de verduurzaming van de woning? Juridische, maatschappelijke en financiële hulp ontbreken. Moet je dan tekenen bij het kruisje?’’

Een inwoner zegt: ,,Ik moet geen last krijgen van de versterking. De een krijgt een nieuw huis de ander alleen een extra balk. Het is allemaal zo lastig uit te leggen. Het schept ongelijkheid in het dorp. Iedereen zweeft tussen wat er wel en niet gaat gebeuren.’’

Volgens bewoners worden de regels voor versterking streng gehanteerd. ,,Het komt voor dat je maar recht hebt op één versterkte muur. Daar zetten ze dan je hele huis voor op de kop. Dat er dan geen geld is voor verduurzaming van de woning, is banaal. Mag er alstublieft iets tegenover staan? Vorige week sprak ik de nieuwe minister Wiebes. Het huis moet geïsoleerd worden. Hij zei: dat geld was je toch al kwijt geweest.’’

Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders die de versterkingsoperatie uitvoert, is voorstander van een ruimhartige aanpak. ,,Er zijn ervaringen met de stadsvernieuwing. Een vuistregel bij bijkomende kosten is 25.000 euro per woningen. Als je bedenkt dat er 20.000 woningen moeten worden versterkt, weet je dat het om heel veel geld gaat.’’

Commissaris van de Koning René Paas vroeg de Tweede Kamer om geld en commitment op het hoogste niveau. ,,We vragen om blijvende erkenning en dat u wakker blijft. Geen blanco cheque, maar weten wel dat het bedrag dat we nodig hebben in de miljarden loopt.’’

Afstemming laat nog te wensen over

Eerder op de dag was er een discussie tussen CDA-Kamerlid Agnes Mulder en de Groningse gedeputeerde Eelco Eikenaar (SP). Mulder vroeg hoe ver de regio eigenlijk is met het maken van goede plannen voor het bevingsgebied. ,,Jullie moeten eerst bedenken wat er gaat gebeuren.’’

Een geprikkelde Eikenaar: ,,Hoezo wat er gaat gebeuren? Eerst hebben we iedere regeling in politiek Den Haag moeten bevechten. We moeten uit de klem met de NAM komen. Dat kost heel veel energie. In Den Haag is een mentaliteitsverandering nodig. U moet niet doen alsof er niets ligt. Het gebied heeft plannen. Waar het vooral om gaat, is dat we een organisatie nodig hebben, die ze waar kan maken.’’

Plannen genoeg in de regio, maar de afstemming laat nog te wensen over. Alders: ,,Wat gaan we waar precies doen als het om behoud en uitbreiding van allerhande voorzieningen gaat? Met de scholen is dat goed gelukt. Provincie en gemeenten moeten heel hard aan het werk. De afgelopen 2,5 jaar is op dat punt nog te weinig gebeurd.’’

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven