Verdachten krijgen lagere straf door trage rechtsgang

Een groot aantal veroordeelde verdachten heeft dit jaar een korting gekregen op de straf omdat de behandeling van hun zaak te lang op zich liet wachten.

In hoeveel zaken deze strafvermindering is gegeven is niet bekend. Het Openbaar Ministerie noch de Rechtbank Noord-Nederland houdt cijfers bij. Zeker is dat het gaat om tientallen verdachten die terechtstonden voor de meervoudige strafkamers (ernstige zaken) en om honderden verdachten die zich moesten verantwoorden bij de politie- en kantonrechters bij de rechtbanken in Groningen, Assen en Leeuwarden.

Het Openbaar Ministerie en de rechtbank hanteren geen beleid als het om het geven van kortingen gaat. Iedere zaak wordt op z’n merites beoordeeld, zeggen de woordvoerders.

Drie maanden minder bij twee jaar celstraf

De strafvermindering kan oplopen tot drie maanden bij strafeisen tot twee jaar gevangenisstraf. Regelmatig komt het voor dat het Openbaar Ministerie vanwege het tijdsverloop afziet van het eisen van een gevangenisstraf en dan kiest voor een werkstraf. Bij eenvoudige zaken komt het voor dat verdachten wel schuldig worden bevonden, maar vervolgens geen straf krijgen opgelegd.

Strafzaken waarbij meer dan twee jaren zijn verlopen tussen de misdaad dan wel de aanhouding van de verdachte en de berechting zijn geen uitzondering. Bij het Openbaar Ministerie blijven zaken lang op de plank liggen.

Onderzoeken kunnen forse vertragingen oplopen doordat vereiste rapportages van derden niet op tijd klaar zijn. Dit jaar speelde vooral het tekort aan strafrechters bij de noordelijke rechtbanken een rol.

Sanctie op traag optreden overheid

Persrechter Fred Janssens van de Rechtbank Noord-Nederland zegt dat het geven van een korting op de straf moet worden gezien als een sanctie op traag optreden van de overheid. Janssens: ,,Voor de aanlevering van strafzaken zijn wij als rechtbank volledig afhankelijk van het Openbaar Ministerie. De wet schrijft voor dat een strafzaak voortvarend moet worden opgepakt en afgehandeld. Duurt het te lang, dan is dat niet goed. Het is niet in het belang van de waarheidsvinding en het tast de geloofwaardigheid aan van de rechtspraak.’’

Persofficier van justitie Pieter van Rest van het Openbaar Ministerie: ,,Het liefst wil je een strafzaak zo snel mogelijk behandelen. Er zijn allerlei oorzaken waarom de behandeling langer op zich laat wachten dan wenselijk. Dat ligt niet altijd aan ons, maar ook aan de rechtbank zelf. Als er geen capaciteit is blijft een zaak liggen en tikt de klok door.’’

'Tijd doet iets met de straf'

Waarom het Openbaar Ministerie een strafeis naar beneden bijstelt als het te lang duurt? Van Rest: ,,Bij het bepalen van de strafeis spelen tal van factoren een rol. Je kijkt naar de ernst van de zaak, naar de persoon van de verdachte. Maar ook tijdsverloop is een factor. Tijd doet iets met de straf. Naarmate het langer duurt neemt de behoefte te vergelden af.’’

Van Rest benadrukt dat het belangrijk is dat officieren van justitie in de rechtszaal uitleggen waarom de behandeling op zich heeft laten wachten. ,,En dat kunnen we nog wel beter doen. Het valt ook niet mee, het is geen succesverhaal.’’

Persrechter Janssens: ,,Als de behandeling niet voortvarend is en de afhandeling van en zaak daardoor te lang duurt, is dat een zwaktebod van het strafrecht.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.