Vijf vragen over het pgb-debat

In een kamerdebat eist de oppositie vandaag het hoofd van staatssecretaris Martin van Rijn vanwege de chaos met pgb's in de zorg. Dat zal alleen niets oplossen.

Wat is er mis met het pgb?

Het pgb is fantastisch. Met een persoonsgebonden budget van tegen de honderdduizend euro kan de lichamelijk en verstandelijk ernstig gehandicapte Diana uit Musselkanaal 24 uur per dag persoonlijke zorg krijgen thuis. Zorg die ze van een instelling nooit kan krijgen.

Maar voor de half-criminele familie S. uit Veendam is het pgb ook fantastisch. Ze hebben diagnoses van ernstige lichamelijke en psychiatrische ziektes weten te regelen voor drie kinderen en een neefje en de halve familie kan op de loonlijst. Wat goede zorg is mag de patiënt immers zelf bepalen. Dus jarenlang zijn ook vakantietripjes, dagjes pretpark en logeerweekendjes op boerderijen ruimhartig gesubsidieerd.

Het is voor zwaar gehandicapten of ernstig zieke patiënten met een persoonsgebonden budget (pgb) pijnlijk om dit zo op te schrijven. Maar het persoonsgebonden budget in de zorg zal een voortdurende bron van fraude en oneigenlijk gebruik van zorggelden blijven, zolang het systeem niet grondig over de kop gaat.

Heeft de overheid het probleem niet aangepakt?

Het eerste kabinet Rutte van CDA en VVD zag in 2012 het probleem onder ogen, na vele jaren waarin de geldsluizend wijd open stonden. Rutte 1 wilde de pgb's voor 90 procent afschaffen. Dat ging niet door na kritiek uit de Tweede Kamer en rumoer in de samenleving.

Waarom werd het niet afgeschaft?

Nederland is verslaafd geraakt aan pgb's. Patiënten en hun familie en vrienden, die meeprofiteren van de duizenden euro's die maandelijks binnenstromen. Vaak met de beste bedoelingen en vast in meerderheid heel goed besteed. Maar nog steeds verdwijnen pgb-gelden in de zakken van dubieuze tussenpersonen, gaat het geld naar dure logeerweekendjes, uitstapjes naar pretparken of wordt het aan drugs, gokken of dure zonvakanties besteed.

Waar komt het verzet vandaan?

De lobby van pgb-voorstanders is stevig. De Telegraaf legde al genadeloos bloot hoe een klein groepje beroepstwitteraars een lawine aan protesten op sociale media veroorzaakte onder de titel #pgbalarm. Een beschuldiging dat het ministerie ‘zwijggeld' eiste voor het een pgb-cliënt in Brabant uitbetaalde, blijft maar rondzingen. Ook al bleek later dat de overheid dat nooit beloofd had maar het een idee was van de advocaat van de vrouw in kwestie.

Wat doet de regering om het probleem aan te pakken?

Het tweede kabinet Rutte heeft besloten de pgb's niet af te schaffen, maar de uitgave van de miljarden euro's aan pgb-geld veel beter te controleren. Dat blijkt alleen een heidens karwei. Regering en Tweede Kamer kozen de Sociale Verzekeringsbank voor die schone taak. De Kamer wilde dat al per 1 januari 2014, staatssecretaris Martin van Rijn waarschuwde dat dat te snel was en stelde het uit tot 2015. Maar zelfs dat blijkt te snel.

Nu zijn er voor miljoenen aan pgb's alvast uitgekeerd zonder goed te controleren of mensen er wel recht op hebben. Wie te weinig krijgt, protesteert. Wie te veel krijgt, zal zich vaak stil houden. Het gaat de overheid nog erg veel moeite kosten de te veel uitgekeerde bedragen terug te halen. Welke staatssecretaris er ook zit.

Het begin van dit Kamerdebat is gepland om 11.00 uur. U kunt hier eventueel een bestand downloaden om het debat op uw computer te volgen.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.