Waarom Nederland Boomfeestdag nodig heeft

Op een steenworp afstand van monument Graaf Adolf plant een andere Oranjetelg vandaag een boom. Prinses Irene is in Heiligerlee eregast van de landelijke stichting Boomfeestdag.

Na twee klimaatconferenties in Parijs en Rotterdam is de wereld ervan overtuigd: er moeten meer bomen komen.

Een hoge VN-functionaris maakte zich in 1953 al zorgen over de toekomst van de bomen. Tijdens een milieuconferentie waarschuwde hij de wereld voor een boomloos tijdperk. In zijn beleving was het jaar 2000 het kantelmoment. Hij heeft geen gelijk gekregen, maar dat er een tekort aan bomen is, is evident.

Nederland heeft minste aantal bomen en bossen van Europa

Bomen en planten zijn essentieel voor de CO2-reductie en Nederland kan wat dat betreft extra bomen goed gebruiken. Ons land staat te boek als het land met het minste aantal bomen en bossen van Europa. Het is niet voor niks dat Staatsbosbeheer een deltaplan voor bomen heeft gelanceerd. Als de financiën zijn geregeld, wil Staatsbosbeheer enkele tienduizenden hectares nieuw bos aanplanten in Nederland.

Stichting Boomfeestdag

Jaarlijks komen ongeveer 125.000 kinderen in de leeftijd van 8 tot 11 jaar in actie om op de derde woensdag van maart in hun dorp een boom te planten. De stichting Boomfeestdag toert al sinds 1957 met dat doel door het land. Dit jaar is van de traditionele dag afgeweken, omdat op 21 maart de verkiezingen voor de gemeenteraad zijn.

Niet erg, vindt directeur Peter J. Derksen van de stichting Nationale Boomfeestdag. Hij is al blij dat steeds meer Nederlandse gemeenten inzien dat bomen en bossen belangrijk zijn. ,,We streven ernaar dat over enkele jaren 250.000 kinderen in de leeftijd van 8 tot 11 jaar meedoen. Dat is echt een droom van mij.’’

Het nut van bossen en bomen inzien

Het helpt daarbij dat gemeentebesturen ook overtuigd zijn van het nut van bomen en bossen. ,,De Vereniging Nederlandse Gemeenten heeft vorig jaar afgesproken dat er meer bomen moeten worden geplant. Onder de noemer ‘Ieder kind een boom’ gaan de gemeenten een echte inspanning leveren. Oldambt was trouwens een van de eerste gemeenten die hier echt mee aan de slag zijn gegaan. Daarom ben ik ook zo blij dat we de landelijke boomfeestdag vandaag in Oldambt houden. 57 gemeenten hebben de VNG-intentieverklaring ondertekend. Dat naast Oldambt ook Amsterdam, Den Bosch en Amstelveen erop staan, doet me deugd. Vandaag tekent Utrecht deze verklaring. We zijn op de goede weg.’’

Vorst in de grond

Niet alle gemeenten krijgen vandaag nieuwe aanplant. Vanwege de strenge vorst zat er centimeters vorst in de grond. ,,We hebben daarom in zeker twintig gemeenten de boomfeestdag naar april verschoven. In Oldambt is de vorst gelukkig uit de grond. De kinderen kunnen aan de slag. De paden zijn goed begaanbaar. Overal liggen houtsnippers en de kinderen dragen laarzen. Ik weet zeker dat het een mooi feest wordt.’’

Bijna driehonderd kinderen van twaalf basisscholen planten vandaag op De Hoogte in Heiligerlee en in Blauwestad ongeveer duizend nieuwe bomen. De kinderen krijgen allemaal een schep en een doosje met tien regenwormen. Die wormen moeten rond de boom een plekje vinden. ,,Dat vinden zowel jongens als meisjes doodeng. De jongens doen het uiteindelijk omdat ze stoer willen zijn en de meisjes volgen meestal’’, weet Derksen.

Waar stond mijn boom?

Met een beetje geluk kunnen de kinderen die nu meedoen later hun boom terugvinden. ,,Dat is een veelgehoorde opmerking: waar stond mijn boom?’’, zegt Derksen. ,,We hebben nu met een bedrijf iets ontwikkeld waarop nauwkeurig is te traceren waar je boom staat.’’

Schimmelziekte

In het jongste bomenbestand van De Hoogte komen in ieder geval geen essen voor. Deze inheemse boomsoort wordt geteisterd door ziekte, de essentaksterfte (klik hier voor meer info). Liefst 80 procent van het bestand in de provincie Groningen is getroffen door deze schimmelziekte. Met name op de kleigronden van het Hogeland, Duurswold en Oldambt staan veel zieke essen. ,,Uit veiligheidsoverwegingen halen we ze weg langs paden en wegen’’, weet Anja Zijlstra van Staatsbosbeheer Groningen. ,,Dat we zoveel essen weghalen, heeft impact op de leefomgeving. Zo’n bos wordt toch veelal gebruikt om een ommetje te maken en om een beetje te recreëren.’’

Provincie Groningen wil diverser bos

Nieuwe bossen in Groningen moeten voortaan divers van samenstelling zijn. Gedeputeerde Henk Staghouwer (CU) wil af van de monocultuur. ,,We willen een kwaliteitsslag maken.’’ De provincie heeft jaarlijks tussen de 100.000 en 200.000 euro beschikbaar voor plannen op gebied van bosaanleg. ,,Je kunt daarbij denken aan aanleg van boomgaarden of notenbomen. Bomen die letterlijk vruchten opleveren. Dat past in onze visie. Want wij willen meer vergroening en dan zo divers mogelijk. Monocultuur levert ook gevaar op, zoals we nu zien bij essen. We hebben in het verleden veel essen geplant, maar vanwege de essentaksterfte vindt er nu een kaalslag plaats. Dat is ingrijpend voor het landschap. Daar willen we van af. Een diverser aanbod voorkomt dit soort problemen.’’

De provincie heeft een plan dat voorziet in een gevarieerder bomenlandschap, ‘Bos en hout’ getiteld. ,,We werken er al enige tijd mee, maar we gaan er nu meer mee aan de weg timmeren. Het geld is er. Laat mensen, dorpen of groepen maar met ideeën komen. Wij kijken ernaar, geven informatie, werken desnoods mee aan verandering van het bestemmingsplan of geven geld. En dat alles om een kwaliteitssprong te maken. We hebben in het plan ook speciaal aandacht voor voedselbossen. Dus bomen die appels, peren of noten opleveren.’’ Westerwolde, het zuidelijk Westerkwartier, plekken rondom de stad en het ’t Roegwold (ten oosten van de stad) komen met stip in aanmerking voor een divers voedselbos. ,,Richting de zeedijk en de polders van Oldambt moet je dat niet willen. Dat gebied kenmerkt zich door haar weidsheid’’, meent Staghouwer.

Het is niet de bedoeling dat de es uit het bomenlandschap verdwijnt. ,,We gaan er alles aan doen om de es te behouden, maar met de kennis van nu zouden we voor een meer gemengd bos kiezen.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.