Werk van woordkunstenaar Ede Staal blijft de Groningers raken

Woord en beelden van, maar bovenal het geluid van Ede Staal blijft Groningers boeien. Alle reden om te zorgen dat zijn werk beschikbaar blijft. Eind dit jaar worden liedteksten en columns van Staal heruitgegeven in Tied vlugt veurbie.

Op 22 juli was het 32 jaar geleden dat Ede Staal in 1986 overleed. Tied vlugt veurbie, onder die titel verschijnen eind dit jaar gebundelde liedteksten en radiocolumns van Staal. De Groninger bard die bij leven maar kort gehoord werd, maar waarvan de echo nu al drie decennia na klinkt.

Tied vlugt veurbie bevat teksten die Staal schreef voor het legendarische Radio Noord-programma Sloaperstil, gepresenteerd door Siemon Reker. In de rubriek Zuzooien op Zundagmörgen vertelde Staal over het Groninger dorpsleven.

Deur de dook zai ik de moan

Liedjes uit Sloaperstil verschenen in 2000 en 2004 in een boekje, getiteld: Deur de dook zai ik de moan een tweede druk. In 2012 werden de verhalen uit Sloaperstil gebundeld als Dat dou ik die nait noa.

,,Beide boeken waren al tijden uitverkocht’’, zegt Siemon Reker. De oud-streektaalfunctionaris doet zijn bewering dat hij sinds zijn pensionering een streep onder het Gronings heeft gezet, geweld aan. ,,Maar dit is zo van mijzelf, dat het niet meer dan logisch is dat ik mij daar tegenaan bemoei.’’

In elkaar schuiven

Reker peilde de bereidheid bij de uitgever om de beide boeken met teksten van Staal opnieuw uit te geven. De uitgever, InBoekvorm, stelde vervolgens voor om beide bundels in elkaar te schuiven, er één boek van te maken. Voor het eind van dit jaar moet Tied vlugt veurbie verkrijgbaar zijn. Zowel liedjes als teksten zijn voorzien van Nederlandse vertalingen.

Blijvende populariteit

De blijvende populariteit, ook buiten de provinciegrens, van Ede Staal blijft ook Reker verbazen. ,,Ik zoek Staal niet bewust op, maar als ik hem hoor heb ik er onmiddellijk iets mee. Dat zie je ook bij mensen die geen Gronings spreken; Ede Staal raakt je, of je hem verstaat of niet. Want wat mij steeds weer opvalt is dat Staal zo goed verstaanbaar is. Hij had een prima techniek, een ongekend heldere dictie en articuleerde heel duidelijk.’’

Ongekende woordenschat

Reker : ,,Ede Staal had een ongekende Groningse woordenschat. Komisch, eigentijds en tijdloos. Een uitdrukking als t begroot mie, een woord als rudermesien heeft Staal niet bedacht, maar door de manier waarop en de context waarin hij die woorden heeft gebruikt, staan ze in het collectieve geheugen van de Groningers geëtst.’’

De evergreen t Het nog nooit zo donker west staat sinds jaar en dag op de eerste plaats in Alle 50 Goud, dat vorig jaar voor de twintigste keer bij RTV Noord uitgezonden. ,,Natuurlijk is het een tranentrekker’’, weet Reker, ,,maar Groningers hebben wat met dat nummer.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.