Zoeken naar de zachte kant van Groningen

Groningers staan bekend als stug en zwijgzaam, niet per definitie een invoelend slag mensen. Typisch Gronings zoekt de zachte kant van Stad en ommeland.

Wat maakt Groningen tot Groningen? Volgens Ede Staal (in Mien Hogelaand) is t een doevetil, een dörpsstroat, n olle bakkerij. Groningen is vanzelfsprekend meer, maar wat Typisch Gronings is, is voor elke Groninger anders. t Is de waait, t is de hoaver, t is t koolzoad in de blui.

Typisch Gronings

Het project Typisch Gronings wil inventariseren wat voor Groningers essentieel en zo eigen is, dat daarzonder Groningen geen Groningen meer zou zijn. Hoe kijkt een Groninger naar de wereld om hem heen en wat is voor hem of haar essentieel?

Groninger Dorpen, Studio MARCHA!, Ontwerpstation Loppersum en tijdschrift Noorderbreedte onderzoeken in opdracht van de provincie Groningen wat Typisch Gronings is. Aanleiding is het beoogde versterken van huizen in Groningen. Want versterken kan zorgen voor veiligheid, maar eenzelfde operatie kan een dorp ook onherkenbaar veranderen.

Zelfonderzoek

,,Een gezamenlijk zelfonderzoek door bewoners kan helpen de identiteit van een dorp te bepalen’’, zegt Maartje ter Veen van Studio MARCHA!. ,,Het is een zoektocht, een verdiepingsslag die duidelijk maakt wat mensen essentieel vinden in het dorp waar zij wonen. Dat geeft een steviger stem wanneer versterking eenmaal aan de orde is en de eigenheid van het eigen dorp bewaakt moet worden.’’

De eerste proefpersonen hebben een zogeheten gereedschapskist gekregen. Een doos met opdrachten, voor een periode van vier weken, met elke week een ander thema’’, zegt Ter Veen. ,,De eerste week gaat het over huis en erf, hoes en haim, hoe jij jouw huis en erf ziet, de tweede week kijk je naar dorpsrituelen, de derde week naar het dorp: hoe gebruik en ervaar jij jouw dorp?, de vierde week kijk je naar het landschap: hoe gebruik en ervaar jij het landschap?’’

Maartje ter Veen

Klokgelui

,,Met de gereedschapskist hopen we beelden op te halen die typisch Gronings zijn’’, zegt Winanda Hoegen van Groninger Dorpen. ,,Wat zie en hoor je in huis, in je tuin, je straat of je omgeving aan geluiden, geuren en kleuren. Er zijn zaken die zo vanzelfsprekend zijn, bijvoorbeeld klokgelui, dat je ze pas mist nadat ze verdwenen zijn.’’

Bewustwording, daar gaat het bij Typisch Gronings om. Hoegen: ,,Wat is waardevol en wat wil je behouden. Het is het verkennen van de woonomgeving, van binnen naar buiten; van huis en erf, naar buren en de interactie tussen mensen, het dorp en de plaats van het dorp in het landschap.’’

Hoogleraar

Eén van de inspiratoren van Typisch Gronings is hoogleraar Friese taal en letterkunde aan de Rijksuniversiteit Gronigen (RUG), Goffe Jensma. Bij alle commotie naar aanleiding van de gasellende, riep hij de Groningers op om nou eens stil te staan bij wat ze hebben. ,,Het gaat erom wat de mensen in het gebied zelf vinden. Wees daar zuinig op, omarm dat, koester het en wees daar trots op.’’

Na de zomer start Typisch Gronings in twee dorpen in het aardbevingsgebied. Uiteindelijk kunnen alle dorpen zo hun identiteit bepalen en daardoor meer invloed te hebben op hun toekomst.

Onstwedde

Ter Veen is afkomstig uit Delft. ,,Maar mijn vader is geboren in Onstwedde, dus al ben ik geen geboren Groningse; ik heb er wel gevoel bij. Mij wordt wel eens gevraagd waarom juist ik mij zo met Groningen bemoei, maar het is mijn thuis. Typisch Gronings is iets wat wij met heel ons hart doen. Onze motivatie is het maken van kwaliteit, een betekenisvolle gereedschapskist, die echt werkt. Als we niets doen kan kan iets heel waardevols, dat typisch Groningse, zomaar verdwijnen.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.