Het is een wonder. Al het overvloedige blad dat het hele tuinjaar groen is geweest, kleurt deze weken in spannende tinten. Gelukkig maar.

De herfst is nu toch echt begonnen. Gure winden en regen- en hagelbuien rukken de verkleurende herfstbladeren van de bomen. In tuin en park ontstaan steeds dikkere pakketten blad, die aarde en gazon aan het zicht onttrekken. Sommige bomen trakteren ons echter eerst nog op een spectaculaire finale, voordat ze definitief in winterrust gaan. Hun blad kleurt dan rood, oranje, geel of bruin voordat het uiteindelijk valt. De meeste bomen hebben wel enige herfstkleur, maar elzen doen daar niet aan. Zij werpen hun blad, nogal saai, gewoon groen af.

Maar waardoor kleuren bomen en heesters eigenlijk zo mooi in de herfstmaanden? Het antwoord is helaas niet erg eenvoudig. Wat wij zien als fraaie herfsttinten zijn eigenlijk de sporen van chemische afbraakproducten in de bladeren. Onder invloed van de almaar dalende temperatuur breekt de groene kleurstof in het loof af, waardoor zich nieuwe chemische verbindingen vormen en daarmee ook de verschillende kleuren.

Voor ons is dat allemaal veel minder van belang. Tuiniers kunnen zich voordat de winter onherroepelijk valt, verheugen in het vlammend geel van berken en Ginkgo's, of zich verwonderen over de diepe rode tinten die esdoorns en Amerikaanse eiken vertonen. De kardinaalsmuts is een van de heesters die zich in deze tijd van het jaar van zijn beste kant laat zien. Het hele verdere jaar is het maar een lorrige struik, in het najaar ondergaat hij echter een heuse gedaanteverwisseling. Het saaie groene blad kleurt dan heftig paarsrood, vooral als de zon erop schijnt.

Zon is voor de meeste planten die een herfstkleur vertonen van wezenlijk belang. Alleen op een dergelijke plek ontstaan de meest sprankelende kleuren. Op schaduwrijke plaatsen gebeurt dat meestal niet.

Het zijn niet alleen bomen en struiken die een herfstkleur kunnen vertonen. Vele vaste planten doen hetzelfde. Siergrassen kleuren maar al te vaak prachtig goudgeel, bijvoorbeeld het pijpenstro of de ruwe smele. Andere kleuren juist loodgrijs of zelfs purperrood, zoals het ranke gierstgras.

Nu de tuin snel haar kleur verliest doordat de laatste bloemen uitgebloeid raken, zijn de uitbundige herfsttinten van veel tuinplanten een mooie compensatie. Het is daarom niet onverstandig nu naar een kwekerij of tuincentrum te gaan en eens te kijken wat er op dit moment zoal wordt aangeboden. Een leuke mahoniestruik met fraai bloedrood blad, of een Ginkgo met een boterbloemgele herfstkleur. Enkele van deze in het najaar kleurende planten geven aan een tuin op haar retour net die gewenste oppepper.

De ervaring leert dat de meeste tuiniers in het voorjaar nog niet bezig zijn met de herfst en geef ze eens ongelijk. Dus niet uitstellen, gewoon binnenkort eens kijken wat er zoal voor moois op u staat te wachten bij het plaatselijke tuincentrum. Wanneer u dit fraais in deze herfst plant, zult u volgend najaar verrast worden door het getoonde kleurenspektakel. Een 'Indian Summer' in eigen tuin.

Meer informatie: www.kabbes.nl