Nu, 1945 Een jaar lang dagelijks nieuws uit het bevrijdingsjaar in Groningen en Drenthe, met de middelen van nu
Luchtfoto van het centrum van Assen.
1945

Nieuwsoverzicht 6 tot 12 september: Drenthe zoekt nieuwe burgemeesters; nieuwe militaire club in Assen

Luchtfoto van het centrum van Assen.

Elke week lees je hier het belangrijkste nieuws uit diezelfde week in 1945. Vandaag: 6 tot en met 12 september 1945.

Assen krijgt een club voor militairen, meldt de Provinciale Drentse en Asser Courant deze week. Korte tijd geleden is op initiatief van Prins Bernhard, bevelhebber der Nederlandsche Strijdkrachten, in Amsterdam een naar Engels model ingerichte club geopend ten dienste van de daar gestationeerde militairen.  

In de militaire club kunnen soldaten in hun vrije tijd terecht voor ontspanning en vermaak. In Assen is het oog voor zo’n club gevallen op het Concerthuis. De verbouwingswerkzaamheden zijn al in volle gang. 

Een bekwaam binnenhuisarchitect gaat zijn best doen om in Assen net als in Amsterdam iets bijzonders tot stand te brengen. ‘De grote zaal zal worden opgeknapt en zodanig geoutilleerd worden dat zij ook geschikt wordt als bioscoopzaal. Het meubilair en de rekwisieten zullen vernieuwd worden. Men heeft de verwachting dat een en ander tegen eind september gereed zal zijn en officieel geopend kan worden', schrijft de krant.  

De club zal de grootste van Nederland zijn en de enige in het Noorden. Dat is volgens de krant hét bewijs dat Assen in de toekomst één van de belangrijkste garnizoenssteden van het land zal worden. 

Gouverneur-Generaal Van Starkenborgh toch niet in Nederland 

De gouverneur-generaal van Nederlands-Indië, de in Groningen geboren Jhr. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer, zou op 6 september in Nederland aankomen. Op het vliegveld in Eindhoven stond een gewichtig ontvangstcomité klaar, maar Prinses Juliana, de minister-president en de minister van buitenlandse zaken kregen al wachtende te horen dat het verwachte vliegtuig een tussenlanding in Marseille had gemaakt. Hierop verlieten de hooggeplaatste gasten Eindhoven weer, ook per vliegtuig.  

Ook de volgende dag werd de aankomst uitgesteld. Uiteindelijk landde de gouverneur-generaal pas op 9 september. Alsnog verwelkomd door Juliana en de ministers. 

Lezing door verzetsmensen 

In de Noorderkerk in Assen hebben drie voormannen uit de voormalige illegale beweging op 7 september een lezing gegeven over hun activiteiten in het verzet. Zij vertelden het publiek van alles over hetgeen zich in de jaren 1940-1945 ‘ondergronds’ heeft afgespeeld.  

De drie mannem waren dominee F. Slomp, alias ‘Frits de Zwerver’, pater Michaël Sluyver uit Hoogeveen en de heer Theunissen uit Dordrecht. De eerste spreker bracht naar voren, dat de Drenten moedig zijn geweest, hetgeen in de illegale wereld duidelijk gebleken is. ‘Drenthe kan in dit opzicht concurreren met de andere provinciën.’ 

Drentse gemeenten zoeken burgemeesters 

De Minister van Binnenlandse Zaken bracht deze week naar buiten dat belanghebbenden de mogelijkheid krijgen om te solliciteren naar het ambt van burgemeester in de Drentse gemeenten Emmen, Oosterhesselen, De Wijk, Zuidwolde en Westerbork.  

Sollicitaties dienen te worden gericht tot H. M. de Koningin en moeten op zegel zijn gesteld. Voor elke gemeente moet een afzonderlijke sollicitatie worden ingezonden. 

Enorme buit bij grote diefstal uit magazijn in Meppel 

De politie te Meppel is op het spoor gekomen van grote diefstallen uit het magazijn van de voormalige ‘Nederlandschen Arbeidsdienst’. Er is voor 30.000 gulden aan onder meer radio's, schrijfmachines, gereedschap en werkkleding gestolen. Onder meer de beheerder van het magazijn, zijn assistent en enkele andere betrokkenen zijn aangehouden als verdachten. De vermoedens zijn groot dat het ingestelde onderzoek nog veel meer aan het licht zal brengen. 

Wat verder in het nieuws was deze week:

  • Deze week is begonnen met de distributie van ontbijtkoek. Inwoners van Drenthe kunnen eerder verstrekte noodkaarten als bestelbon inleveren.  
  • Tegen het einde van februari zullen er nog slechts 10.000 Canadezen in Nederland zijn, is de verwachting. De repatriëring van de Canadese soldaten komt steeds meer op gang. 
  • Deze week vierde burgemeester Lohman van Assen zijn zilveren ambtsjubileum. Dit werd uitgebreid gevierd met onder meer huldigingen, een defilé en een groot concert. 
  • Er zijn problemen met de aanvoer van benzine naar Drenthe. De benzinetoewijzingen voor september zullen alleen aan de meest urgente vervoersdiensten en voertuigen worden verleend.  
  • Een felle brand heeft op 10 september in Stuifzand een tweetal boerderijen, twee boerenschuren en flink wat rogge en haver in de as gelegd. Ook kwamen een paar biggen en kalveren in de vlammen om en ging huisraad verloren. De brand ontstond nadat kinderen met vuur aan het spelen waren. 
Deel dit artikel
Reageren? Correcties? Tips? Mail naar verhalen@ndcmediagroep.nl

Nu, 1945 is een project van Dagblad van het Noorden, in samenwerking met de Groninger Archieven, het Drents Archief en Herinneringscentrum Kamp Westerbork. In 2020 brengen we elke dag verhalen over diezelfde dag in 1945. Dat doen we op basis van interviews, ooggetuigenverslagen en papieren bronnen, zoals (verzets)kranten uit de oorlog. We brengen het nieuws van toen alsof het nu gebeurt, maar houden rekening met wat mensen toen wisten. Met Nu, 1945 willen we laten zien hoe het dagelijks leven er onze regio uitzag in het laatste oorlogsjaar.

Aan dit project werken mee:

  • Archiefonderzoek, verslaggeving en interviews: Jan-Willem Horstman, Stef Bekhuis, Bernd Otter, Annique Oosting en Leonie Sinnema
  • Video’s en beeld: Jeroen Kelderman
  • Projectcoördinatie: Annique Oosting
  • Design website: Pim Klomp
  • Bouw website: Afdeling Digital Development NDC Mediagroep en Alwin Wubs
  • Ontwerp beeldmerk: Harry Kasemir

Dit project is mede mogelijk dankzij subsidies van de provincies Groningen en Drenthe en steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.