Opinie: Geen huisvesting, geen stemrecht voor internationale studenten in Groningen

Internationale studenten die door het kamertekort laat of helemaal geen vast adres hebben gevonden missen daardoor ook hun recht om te mogen stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen.

In de afgelopen maanden kon niemand er meer omheen: er is een flink kamertekort voor studenten in Groningen. Voornamelijk internationale studenten hebben hieronder te lijden. Een deel van hen wordt door de situatie gedwongen in hostels te bivakkeren of om te slapen bij vrienden. Anderen maken gebruik van een couchsurfing-initiatief van Democratische Academie Groningen (DAG). Met dit initiatief logeren internationals bij Stadjers die hun bank of logeerbed aanbieden.

Buitengesloten

Ook ik fungeer als herbergier voor een internationale student. Edward Szekeres uit Slowakije verblijft al ruim een maand in mijn logeerkamer. Hij is zeer geïnteresseerd in lokale thema’s en voelt zich al thuis in ons mooie Groningen. Edward zou graag willen stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen op 21 november. Als student uit een EU-land zou hij dit ook mogen. Voorwaarde is wel dat hij ingeschreven staat op een adres in de gemeente. Vanwege de woningnood wordt hij dus buitengesloten van de lokale democratie.

Edward voelt zich dubbel gedupeerd: „De universiteit heeft mooie verwachtingen geschetst van studeren in Groningen, maar nu kom ik hier en kan ik geen kamer vinden. Vervolgens is het voor mij onmogelijk om te stemmen over thema’s die mij ook aangaan, zoals de woningnood. Ik voel me een tweederangsburger.”

Enthousiast over lokale democratie

Ondanks dat ze nog maar kort in Groningen wonen, lijkt een groot aantal van de internationale studenten enthousiast om deel te nemen aan de lokale democratie. Tijdens het campagnevoeren langs de deuren voor de gemeenteraadsverkiezingen heb ik de afgelopen weken tientallen van hen ontmoet die geen weet hebben van hun stemrecht. Er wordt nieuwsgierig en opgewekt gereageerd: Als internationals weten dat ze de optie hebben, willen ze stemmen.

Vergeleken met voorgaande verkiezingen, zet de gemeente zich meer in om internationals te informeren over hun stemrecht. Er is bijvoorbeeld een Engelstalige brief toegevoegd bij de stempas met informatie over de gemeenteraadsverkiezingen. Echter, deze brief bereikt enkel personen die ingeschreven staan in gemeente Groningen.

Te laat

Een grote groep internationale studenten zal geen stempas ontvangen, omdat ze nog steeds geen woning heeft. Stemmen is alleen mogelijk wanneer je vanaf 8 oktober bekend bent bij de gemeente door geregistreerd te staan in de Basisregistratie Personen (BRP). Dit valt niet meer achteraf te regelen. Ook de internationals die sinds half oktober verblijven in de containers op het Suikerunieterrein zullen volgens deze logica geen stempas in hun brievenbus krijgen. Dit vanwege het feit dat de oplevering van de noodwoningen almaar werd uitgesteld.

Briefadres

Natuurlijk is de meest directe oplossing voor dit probleem het aanpakken van het woningtekort, waarvoor de onderwijsinstellingen en de gemeente medeverantwoordelijkheid dragen. Aangezien het oplossen van de woningnood jaren zal vergen, zal de gemeente zich moeten voorbereiden op de problematiek rondom het stemmen, zodat het probleem zich niet herhaalt. Een mogelijke oplossing is om internationale studenten die (nog) geen vaste verblijfplaats hebben tijdelijk een briefadres te geven bij de hogeschool of de universiteit. Een dergelijke constructie wordt namelijk ook toegepast bij daklozen: zij kunnen zich laten inschrijven op een briefadres van een door de gemeente aangewezen instelling, bijvoorbeeld een maatschappelijke opvang.

Stempas

De internationale studenten zonder woonadres zouden zich gelijk na aankomst in Groningen moeten kunnen inschrijven op het briefadres van hun onderwijsinstelling. Op deze manier weet de overheid hoe ze deze groep kan bereiken, en kan ze de studenten persoonlijk informeren over de lokale verkiezingen. Het maakt mogelijk dat de groep internationals haar stempas kan ontvangen en haar stemrecht kan gebruiken.

Communicatie

Er kan niet vanuit worden gegaan dat internationals op tijd over de benodigde praktische informatie beschikken, en als nieuwe Groningers zelf een briefadres kunnen vinden zodat ze ingeschreven staan in de BRP. Hun nieuwe studie, een vreemde cultuur en de kamernood levert meer dan genoeg stress op voor deze studenten. Edward had graag eerder geweten dat zijn stemrecht afhankelijk was van een inschrijving in de BRP vóór 8 oktober. Voor internationals is goede en tijdige communicatie vanuit de gemeente daarvoor onmisbaar.

Onnodig

Als kandidaat-raadslid vind ik het belangrijk om zo veel mogelijk Groningers te betrekken bij de lokale democratie. Voor een goede opkomst op 21 november is het belangrijk dat de drempel om te stemmen zo laag mogelijk is. Voor internationale studenten zonder kamer is die drempel nu onnodig hoog en dat is een slechte zaak. De kamernood zou geen belemmering moeten zijn voor internationale studenten om deel te nemen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Zij maken deel uit van onze gemeenschap en horen dus ook te kunnen stemmen.

Lieke Schoutens is kandidaatsraadslid voor GroenLinks in de gemeente Groningen

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.